Марий кугыжаныш университетыште профессионал мурызо-влакым куштат.
Усталык кумыланым вучат
МарГУ-н Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе коммуникаций институтыштыжо Эстраде семсымыктыш (Музыкальное искусство эстрады) пӧлкам 2023 ийыште почмо. Тиде шонымаш вузын ректоржо Михаил Швецовын тыршымыж дене илышыш шыҥдаралтын. Тыгай ошкылым ышташ жапше годым университетыш лӱмлӧ композитор, Россий искусствын сулло деятельже, Марий Эл Композитор ушемын тунамсе вуйлатышыже Валерий Кульшетовын толын коштмыжат шӱкалтышым ыштен.
– У отделенийым почмо ийын кандаш еҥым тунемаш налынна, а тений 15 ӱдыр-рвезым 9 класс деч вара вучена. Тунемаш пураш творческий экзаменым кучат: тӱрлӧ жанран кок мурым мурышаш улыт, нунын музыкым шижын моштымыштым (слух, ритм) тергена. Студент-влаклан тунемаш да тӱшкагудышто илаш чыла йӧн уло. Тунемме программышт поян: общеобразовательный предметла деч посна музык теорийым налыт, актёр мастарлыклан, сценыште чын мутланаш, сольно да ансамбльыште мураш тунемыт, – палдара педагог Людмила Микушкина. – Эстраде семсымыктыш пӧлкам «артист», «эстраде коллектив вуйлатыше», «эстраде мурым мураш туныктышо» квалификаций дене тунемын лектыт.
Уста педагогын палемдымыж почеш, ӱдыр-рвезе-влак кокла гыч шукынжо ойырен налме специальностьышт дене кумшо курс гычак пашам ыштат. Тыгак университетыште, олаште эртаралтше мероприятийлаште мурат, тӱрлӧ кӱкшытан конкурсышто да фестивальыште мастарлыкыштым тергат, вузын да кундемнан лӱмжым кумда элыштынат чапландарат.
«Сирены», «Гравитация»
2023 ийыште тунемаш пурышо-влак кызыт кумшо курсышто шинчымашым налыт.
– Икымше курс гычак сольно да ансамбль дене мураш тунемыт. Тидымак шотыш налын, «Сирены» ансамбльым чумырышна, южгунамже тудо «Гравитация» лӱм денат сценыш лектеш. Кум ийыште ансамбль тӱрлӧ фестивальыш, конкурсыш ушнен, сеҥымашыжат ятыр. Мутлан, «Ший памаш» фестиваль-конкурсышто икымше степенян лауреат лийын, – палдара Людмила Владимировна. – Студентна-влак солист семынат калык ончыко лектыт: Дарья Картузова марла мура, «Марий Эл Радион «Идалыкысе муро» фестивальжын гала-концертыштыже мастарлыкым ончыктен, «Ший памаш» фестиваль-конкурсыштат икымше степенян лауреат лийын. Саша Пономарёвым, Наталья Васильевам олаште эртаралтше тӱрлӧ мероприятийыш чӱчкыдынак мураш ӱжыт. Наташа Васильева, Маша Ускова Моско, Чебоксар, Казань, Сыктывкар олаласе конкурслаште ятыр гана мастарлыкым ончыктеныт. Саша Головунинам ончыкыжым педагог семын ужам. Тудо МарГУ-што иканаште кок пӧлкаште: мемнан дене да эше «музеологий, тӱвыра да пӱртӱс поянлык объектлам аралымаш» – тунемеш. Такшым МарГУ-што вес направлений дене тунемше-шамыч коклаштат мураш кумылан-влак ятырын улыт, садлан нунылан профессионально мураш тунемаш меат полшена.
«Сирены» ансамбльын репертуарыштыже марий, руш, йот йылмыла дене тачысе илышлан келыштарыме, джаз муро-влак улыт. Сценылык вургемым кажныже шке налеш, а марий шӱлышан сӧрастарышла дене вуз полша.
– Ӱмаште тунемаш толшо-влакат чолгалыкышт дене ойыртемалтыт. Теве Маша Бердниковалан мурым возенна, Алёна Яковлеван почеламутшым ойырен налынна, семым Станислав Устюгов келыштарен. Лишыл жапыште мурым студийыште возышаш улына. Маша «Ший памаш. Йоча-влак» фестиваль-конкурсышто икымше степенян лауреат лийын, – ешарыш педагог.
Ачаж дечат мастар, аваж дечат мастар
Уста педагог Людмила Микушкина (Соловьева) – тунемшыже-влаклан сай пример. Морко район Комсомолький посёлкышто шочын-кушшо ӱдыр изинекак мураш йӧратен. Коркатово школышто 11классым тунемын пытарымеке, И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжын эстраде пӧлкашкыже тунемаш пурен. Тиддеч вара колледж пеленысе музыкальный школышто пашам ышташ тӱҥалын да тунамак МарГУ-ш тӱвыра да искусство факультетыш (кызыт – Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе коммуникаций институт) «калык художественный творчество» специальность дене тунемаш пурен. Студент пагытшым да тӱрлӧ мероприятийыште, конкурсышто мастарлыкым ончыктымыжым порын шарналта.
Дипломым кидыш налмекыже, ӱдыр университетышкак пашаш кодын да кызытат усталык шӱлышан ӱдыр-рвезе-влакым эстраде аланыш лукташ ямдыла, профессионально мураш туныкта.
«Айдеме илыме ӱмырыштыжӧ эреак улан тунемшаш», – маныт калыкыште. Людмила Владимировнат ты шотышто пеш чолга. Умбакыжат шинчымашыжым келгемдаш манын, Озаҥ оласе тӱвыра институтым «Музыкальное искусство эстрады» направлений дене тунемын лектын.
Икманаш, эстраде артист-влакым шкенан Марий кундемыштак, кугыжаныш университетыште, ямдылат. Тугеже ончыкыжым марий эстраде аланыште профессионал мурызо-влак лийыт да шке мастарлыкышт дене калыкым куандараш тӱҥалыт.
Алевтина БАЙКОВА
Фотом ансамбльын альбомжо гыч налме
Снимкыште: педагог Людмила Микушкина
Мария Бердникова дене занятийым эртара.
