20-21 апрельыште И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыште духовой да ударный семӱзгарым шоктышо-влак коклаште икымше гана Россий кӱкшытан конкурс лийын.
Тудо чапланыше флейтист, РСФСР-ын сулло артистше, педагог, музыкант, Шернур районысо Тумерсола ялын эргыже Виталий Владимирович Шапкин лӱмеш эртаралтын.
Конкурс пайрем шӱлышан концерт дене почылтын. Тушто Марий Эл правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Ивановын саламлыме ойжым тӱвыра министрын икымше алмаштышыже Фарида Козлова лудын пуэн. Тушто палемдыме: Виталий Шапкин лӱмеш икымше гана эртаралтше Россий кӱкшытан конкурс элыштына духовой да ударный семӱзгар дене шоктышо-влак шукеммым пеҥгыдемда. Марий профессионал музыклан негызым пыштыше Иван Степанович Ключников-Палантайын шочмыжлан 140 ий темме идалыкыште эртарыме ик тукымын вес тукым дене кылжым ончыкта. Мемнан музыкальный школлан негызым пыштыше Палантай да кумдан чапланыше флейтист Шапкин марий искусствым вияҥдымашке кугу надырым пыштеныт. Моско консерваторийын выпускникше Эрик Сапаев лӱмеш опер да балет академический театрын икымше флейтистше лийын. Тудо туныктымо аланыште ӱшанле педагог семын ятыр ӱдыр-рвезым кумда тӱняш луктын. Республик вуйлатыше Юрий Зайцевын палемдымыж почеш, музыкальный искусствым вияҥдымаш, талантан исполнитель ден педагог-влаклан полшымаш республикнан музык культурыштыжо ик эн ончыл верым айлат. Тидланак кӧра конкурсна Виталий Шапкинын лӱмжым нумалеш. Тек тудо самырык-влакым ончыкшымат тыршен тунемаш да эшеат кугу кӱкшытыш шуаш тарата.
Конкурсышто Йошкар-Ола, Вятские Поляны, Моско, Санкт-Петербург, Озаҥ, Чебоксар олала гыч шӱдӧ утла участник мастарлыкым ончыктен. Нунын коклаште йоча сымыктыш да музыкальный школлаште, ты направлений денак кыдалаш тунемме заведенийлаште шинчымашым погышо-влак лийыныт. Ӱдыр-рвезе-влак шкетын, коктын-нылытын, ансамбль дене сценыш лектыныт, духовой оркестр-влакат моштымашышт дене куандареныт.
Репертуар моткоч кумда лийын: утларакшым йот, руш классикым шоктеныт, лӱмлӧ семмастар-влак Яков Эшпайын, Кузьма Смирновын, Валерий Кульшетовын марий шӱлышан произведенийлашт йоҥгалтыныт, нунышт поснак чоным ырыктеныт.
– Виталий Владимирович моткоч талантан флейтист, педагог. Тудын мӧҥгыштыжат лияш логалын, пеш поро кумылан, пашаче койышан ыле. Уста музыкант дене 2004 ийыште Йошкар-Олаште палыме лийынам да тиддеч вара я солист, я жюрин еҥже семын але мастер-классым эртараш чӱчкыдынак тышке толын коштам. Виталий Владимирович музыкым моткоч йӧратен, тудын дене илен, йӱлен, пашам ыштен, вий-куатым налын. Пӱсӧ уш-акылан, но тыгодымак туран да пеҥгыдын каласыше айдеме ыле. Илыш-корныжым эшеат келгынрак пален налмеке, тудо тыгаяк койыш-шоктышан лийшаш ыле манын шоналтет, – чонжым почын жюрин председательже, профессор, П.И.Чайковский лӱмеш Моско кугыжаныш консерваторийын кафедржым вуйлатыше Эркин Юсупов. – Марий мланде талантан ӱдыр-рвезе-влакым кушта, нуно тӱрлӧ номинацийыште кугу мастарлыкышт дене ойыртемалтыч. Педагогышт-влаклан моткоч кугу тау.
Чынжымак, конкурсант-влакын выступленийыштым колыштмо годым чоным тӱрлӧ шижмаш авалтен, а уш дене тӱня мучко «савырнен толат». Очыни, тиде тыгак лийшаш, вет жапше годым семмастар йӧратыме флейтыжым Российысе веле огыл, Беларусьын, Китайын да эше ятыр йотэлын шӱдӧ утла олаштышт шоктен.
Кок кече жапыште Виталий Владимировичын йӧратыме семӱзгаржын ю шӱлышан семже ятырак йоҥгалтын. Но, калыкыште манмыла, уста педагогын шокталтымыже садак ситен огыл. Йоча, студент-влакын тыршымыштым ончен, чотак куана ыле докан. Вет тудо Национальный сымыктыш интернат-школышто, тӱвыра да сымыктыш колледжыште ятыр ий дене тыршен да кажне икшывым музыкым йӧраташ туныктен. Талантан педагогым тунемшыже-влак веле огыл, нунын тунемшыштат сайын палат.
Ынде вич ий утла пагалыме йолташ, талантан музыкант да ушан-шотан педагог пеленна уке, а тудын дене мутланыме, районласе школлаште вашлиймашым эртарыме да, куэмыш пӱтыралме семӱзгаржым кидышкыже налын, мастарын шокталтен колтымыжо тачат порын шарналтыт.
Эстай ВЕТКИН, конкурсышто икымше степенян лауреат лӱмым налше, П.Чайковский лӱмеш Моско кугыжаныш консерваторий пеленысе Академический музыкальный училищын студентше:
– Шочмо кундемыште эртаралтше конкурсыш чон йӱлен вашкенам. Мый Национальный президент школышто тунемме годсекак тӱрлӧ конкурсыш ушнем, да сеҥымашемат ятыр погынен. Шапкин лӱмеш конкурс кугу кӱкшытыштӧ эртен, уэмдыме концерт залыште сем моткоч чаплын йоҥгалтын. Марий Элыште туныктымо аланыште пашаштым сайын палыше, ушан-шотан педагог-влак тыршат да шкешт гаяк талантан, марий тӱвырам, музыкальный культурым палыше ӱдыр-рвезе-влакым кумда тӱняш луктыт. Ты конкурсыш ушнымо дене тидымак каласынем ыле. Адакшым Москошто тунемме годымат тӱрлӧ олаште але элыште лийме годым калыкнан поянлыкше дене палдарем. Марий Элыште шочын-кушмем да кугезе тукымна деч куснен толшо поян йӱлана ден тӱвырана, лывырге марий йылмына дене моткоч кугешнем да тидымак музык гоч палдараш тыршем. Тек тыгай конкурсын ӱмыржӧ кужу лиеш.
Галина Михалина, Марий Элын калык артистше:
– Виталий Владимирович Шапкин икшывыже-влакын сай ончыкылыкышт верч чот тыршен. Ӱдыржӧ-влакын Национальный президент школышто тунеммышт годым ача да педагог семын мутланенна. Тудын яра жапше шагал лийын, садлан утыждене кужун кутырен огынал. Виталий Владимирович мыйым пеш пагален. Чапланыше музыкант пытартыш кечыж марте пашаште тыршен. Коклан мыскарамат ыштен, южгунамже пеш серьёзнын ойлымыж годым тудым умыленат шуктымо огыл докан. Йочаже, уныкаже-влакым моткоч йӧратен, а тунемшыже-влак нерген эреак кугешнен ойлен.
Алевтина БАЙКОВА
Авторын фотожо.
