Кок ий утларак ончыч У Торъял районышто «Видящие сердцем» клуб почылтын. Тудым Сокыр-влакын всероссийский организацийыштын верысе отделенийже пелен чумыреныт. Тыгай шонымаш районысо тӱвыра да каныме рӱдерын пашаеҥже Елена Желонкинан шочын.
Чылт сокыржо иктат уке
Клубыш уданрак ужшо-влак коштыт. Тиде утларакше сулен налме канышыш лекше ӱдырамаш-шамыч улыт. Но нунын радамыш эше ик пӧръеҥ ушнен. Пелашыж дене.
Ик вӱргечын тиде любительский клубыш мыят миен толаш да тудын лачшымак кузе ышталтмыж, кызыт шуктымо, ончыкылан палемдыме пашашт дене палыме лияш шонен пыштышым.
– 2022 ий майыште мыланна ВОС-ын Йошкар-Олаште эртарыме «Мистер Босс» мероприятийышкыже ушнаш темленыт. Ме тушко уло кумылын миен толынна. Да тылеч вара посна клубым почаш мутланен келшенна, – кӱчыкын палдарыш вуйлатыше.
– А клублан моткочак чонеш логалше да йоҥгалтше тыгай лӱмым пуаш кӧ темлен? Тудым кужун шоненда? – йодым.
– Уке. Тидым каҥашыме годым погынышо-влак тӱшкан манме гаяк ойлышт: «Ме шинча дене сайын огына уж, но шӱм дене сайын шижын ужына». Тиде ойсавыртыш келшыш, да «Видящие сердцем» лӱмым пуышна. Кеч коклаштышт чылт сокыржо иктат уке. Нунын лач шинча пӱсылыкышт ударак.
Вӱргечын йӧнанрак
Клубыш мый молан лачшымак вӱргечын миенам? Клубын мероприятийже-влакым кажне гана вӱргече еда эртарат. Молан? Очыни, адакат йодыш лектеш. Еҥ-влаклан погынашышт йӧнан лийже манын. Нуныжо райрӱдӧ гыч веле огыл, ялла гычат улыт. А кажне арнян вӱргечын поселкышто Торъял пазар лиеда. Тыге клубын участникше ден участницыже-шамыч туштат коштын савырнен шуктат, мероприятийышкат ушнен, мом-гынат уым пален налын, икте-весышт дене мутланен, пырля чайым подылын, мурен-куштен, кумылыштым нӧлтен каят. Елена Дмитриевнан ойлымыж почеш, кажне вашлиймашышт лач тыге эрта.
Мыйын мийыме кечын «Посёлок Новый Торъял. Село Новоторъяльское» шинчымашым ешарыше программыш чумыргеныт ыле. Погынышо-влаклан Елена Дмитриевна йӧратыме кундемышт нерген каласкалыш.
Йокрокланаш огыт ярсе
Чылаже клубыш 13 еҥ коштеш. Но ты гана тӱрлӧ амаллан кӧра кандашын веле толын кертыныт ыле. Мутлан, саде ик пӧръеҥышт, Анатолий Семенович Муралов пелашыже Лидия Александровна Лебедева дене ик мероприятийымат огыт кодо. Тунамат улыт ыле. Кеч 78 ияш илалше еҥ уданрак ужмо деч посна эше, ойлымыж почеш, ӱмыржӧ мучко трактор дене пашам ыштымыжлан кӧра кызыт сайын огеш кол да пылыш аппарат дене веле пайдалана. Туге гынат 73 ияш пелашыж дене коктынат ты клубынат, районысо ВОС отделенийын эртарыме мероприятийлашкыштат кумылын ушнат. А толашышт корнышт кужужак огыл – нуно райрӱдыштӧ Ветеран-влаклан пӧртыштӧ илат. Адакшым пӧръеҥ – уста гармонист. Лач тудын шокталтымыж почешак ӱдырамаш-шамыч чонышт канымеш мурат да куштат.
Галина Ильинична Александрова гын Кӱанпамаш ял гыч шумеш тышке толеда. Тушко ынде икмыняр ий рейсовый автобус огеш кошт, да кеч-кушко толаш-каяш кӱлеш гынат, еҥ-влаклан шукыж годым таксим ӱжыкташышт логалеш. Сандене тудат тунам лач тыгак толын ыле. Галина Ильинична, вузым тунем пытарымекше, 18 ий ты ялысе школышто пионервожатыйлан ыштен, вара сулен налме канышыш лекмешкыже 20 ий Кӱанпамаш ялсоветыште тыршен. А кызыт тиде клубыш кумылын коштеш. «Мероприятий-влак кокла гыч кудыжо эн чот ушешда кодын?» йодмекем, эсогыл йывыртен шыргыжал колтен палемдыш:
– Ой, паледа, тений 12 июльышто Килемар район Арде воктене эртыше «Земля предков» фестивальыште лийме моткоч келшен. Тушко тунар сайын миен толынна! Ме кок номерым ончыктенна: ялысе такмак-влакым муренна да пурагорка дене куштенна. Мый ик репетицийыште веле лийынам ыле гынат, садак пеш кертна.
Тиде жапыште мутланымашке Елена Дмитриевна ушныш:
– Южыштын ялла гыч улмыштлан кӧра репетицийышке чӱчкыдын чумырген огына керт. Тиде амал дене мый тыге ыштем: мутлан, иктаж мурым тунемаш кӱлеш гын, мутшым ватпасыш кажныштлан колтем, да тыге нуно тунем толыт.
– Тугеже тиде клубым почмо деч вара илышда оҥайрак да веселарак лийын? – йодым участнице-шамыч деч.
– Ой, конешне! Ойлыманат огыл! – куанен вашештышт нуно. – Ончыч ВОС-ын эртарыме мероприятийлашкыже гына коштынна гын, ынде тышке, тыгак У Торъялысе рӱдӧ книгагудо пеленысе «Белая трость» клубышкат уло кумылын ушнена. Южгунамже вашлиймаш касым, молым кум организаций пырля эртарат. Икманаш, йӧршынат йокрокланен огына шинче.
Тыге ойлымекышт, нуно мом да кунам эртарымыштым вуйлатышышт дене пырля шарналтен каласкалышт. Мутлан, тымарте икмыняр сценкым ямдылен да калык ончыко луктын шуктеныт. Тиде – «Женщина военных лет», «Как Баба-Яга на пенсию собралась», «Случай в автобусе».
– Нуным интернетыште кычал муынна да, кӧн мом ыштен моштымыжым да кертмыжым шотыш налын, рольым шеледенна, – палдарыш Елена Желонкина.
– Тӱрлӧ амаллан кӧра иктаж-кӧ ушнен огына керт гын, тыгай годым сниматлыме видеом ватсапыште ончена. Да ӧкынен шонена: «Эх, жалке, тушто лийын омыл!» – палемдышт участнице-влак.
Клубыш коштшо-шамыч муро да куштымаш фестивальлаштат, спорт модмаш ден таҥасымашлаштат, почеламутым лудмо конкурслаштат мастарлыкыштым да вийыштым тергаш ӧрын огыт шого.
Эшежым шукынжо кидпашаланат тале улыт. Южыштыным шкешотан выставкыш чумырымо да пӧлемыште ик кумдыкышто вераҥдыме. Туштыжо мо гына уке?!
Ончыкылан шонымаш
Лишыл жапыште клубышто пакчасаска выставкым эртараш шонат. Тидлан тушко шке сад-пакчаштышт куштымо «поянлыкыштым» кондат, тудым сӧралын сылнештарат, ончат, аклат, а вара шолтен я сийым ямдылен, пырля тамлат. Тылеч посна ончыкыжым шке районыштышт веле огыл, тыгак вес кундемлашкат концерт дене лекташ тӱҥалаш шонат.
Почешмут семын
Ик оҥайым ойленак кодынем. Клуб вуйлатыше да тушко коштшо-влак дене мутланымеке, очким чиен, икмыняр фотографийым ыштышым. Мо кӱлешым сниматлымеке, тудым кораҥдышым да чыланат вес пӧлемыш чайым йӱаш каяш тарванышна. Тиде жапыште мый, телефонем, блокнотем сумкашке пыштымеке, эше шинчалыкем лийме нерген шарналтышым. Ончышт лектым – нигушто ок кой. Мо лийме нерген пален налмеке, чыланат мылам кычалаш полшаш тӱҥальыч. Изиш лие, ик ӱдырамаш муын кондыш.
– Кушто ыле? – чыланат иктӧр манме гай йодна.
– Тиде пӱкеныште кия ыле, – ойлыш да пӱкен-шамыч коклаште эн покшелне улшым ончыктыш.
Тудо ужын, а мый уке! Тугеже нине еҥ-влак чынже денак шӱмышт дене ужыт, лектеш …
Любовь Камалетдинова.
Авторын фотожо.
