Марий Эл Кугыжаныш архивын конференц-залыштыже элыштына пеҥгыдемдалтше религий-влакын полшымышт дене самырык тукымым духовно-нравственный шӱлышеш куштымо нерген мутланеныт.
Заседанийым Общественный палатын традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымо да пеҥгыдемдыме шотышто комиссийже эртарен. Тушто республикнан тӱрлӧ министерствыже, комитетше, конфессийже, кугыжаныш да мер организацийже гыч представитель-шамычат лийыныт.
Йошкар-Ола черке округын благочинныйже, Йошкар-Ола да Марий епархийын религиозный шинчымаш да катехизаций пӧлкажын вуйлатышыже, протоиерей Андрей Норкин палемден: «Шӱм-чон поянлык духовный негыз дене чак кылдалтын, тудым религий деч посна арален кодаш огеш лий. Йочан тӱняумылымашыже вера дене пырля гына кумдаҥеш. Кугыжанышна тидын дене закон кӱкшытыштӧ келшен: 2020 ий 4 июльышто Россий Федерацийын Конституцийышкыже тӧрлатымашым пуртымо, тушто 1993 ий гыч икымше гана «Юмо» мутым ушештарыме. Вес правовой нормо – Россий Федераций президентын 2022 ий 9 ноябрьыште лукмо российысе традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымо критерий-влак шотышто кугыжаныш политикым пеҥгыдемдыме нерген 809-ше №-ан указше. Тиде кугыжаныш политикым шуктымаште поснак кугу верым православийлан пуымо».
Мусульман-влакын регионысо духовный виктемыштын председательже, муфтий Фанус Салимгареев тидын дене тӱрыснек келшен. «Регионыштына тӱрлӧ верам кучышо калык ила, но духовный поянлык кажнынан икте – ме чыланат ешнам пагалена, йочана-влакым сайын ончен кушташ шонена, шочмо элнам йӧратена да тудын гражданже-шамычым аклена», – ешарен тудо да исламын Марий кундемыште вияҥын толмо корныжо, самырык тукымым куштымаште надырже нерген каласкален.
Йошкар-Олан тӱҥ онаеҥже Юрий Тушнурцев марий калыкым, ты шотыштак йоча ден самырык-влакым, духовно-нравственный шӱлышеш куштымаште чимарий йӱлан икмыняр надырже дене палдарен. «Российыште религийна ик эн кугезылан шотлалтеш. Марий калык шке тукымвожшым монден огыл да таче лач тидлан кӧра ила, шонем. Кугезына-влакын духовно-нравственный поянлыкышт ден вераштым ончыкыжат арален да вияҥден толына, тидым кушкын толшо тукымланат сугыньлена», – палемден тудо.
Йошкар-Ола да Марий митрополит Иоанн йочам духовно-нравственный шӱлышеш куштымо корнышто эн ончычак кугыжанышым огыл, а ешым ужеш: тӱнямбалне мо сай да поро уло гын, икшывылан чылажат аван шӧржӧ дене куснышаш. Чаманен палемдыман, таче россий ешлаште духовный негыз чот лушкен. А вет еш ача-аван, йоча-влакын, кугыжанышын эҥертышыже лийшаш.
Общественный палатын йыжыҥъеҥже Артём Павловскийын шонымыж почеш, 809-ше №-ан указым шуктымаште духовенствын представительже-влак кугу верым налын кертыт – нуным калык колыштеш. Тидымак шотыш налын, республикыштына самырык-шамычлан эртаралтше кугу мероприятийлашке духовно-нравственный поянлык гыч иктаж ужашым пурташ шотлан толеш.
Марий Элын элгӧргӧ политике министржын алмаштышыже Виктор Викторов ден Марий Элым вуйлатышын советникше Анатолий Смирновын палемдымышт почеш, республикыштына Россий президентын 809-ше №-ан указше кӱлын шукталтеш. Мутлан, йочасад ден школлаште икшыве-влакын шӱм-чоныштым духовно-нравственный шӱлыш дене пойдарыме шотан шуко мероприятий эртаралтеш. Тушто ешым, пашам, шочмо элым йӧраташ да аклаш, чын ден шоям ойырен мошташ, поро кумылан да честный лияш туныктат.
– Таче традиционный поянлыкым арален кодымо йодыш суверенитетын да йотэлла гыч толшо уда койыш ваштареш кучедалме пашан ик эн тӱҥ принципыштлан шотлалтеш. Заседанийым келшыше жапыште эртарышна, шонем, – мероприятийым иктешлен традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымо да пеҥгыдемдыме шотышто комиссийын председательже Александр Одинцов.
Маргарита Иванова.
Снимкыште: заседаний гыч ужаш.
Авторын фотожо.
