Геннадий Сабанцев ямдылен.
Анжела Белкина (Кибардина) Марий Турек кундемысе Кӱшыл Мосара ялеш шочын-кушкын.
Икымше почеламутым кумшо классыште тунеммыж годым возен. Кандашымше класс деч вара Руэмысе лицей-интернатыш тунемаш куснен. Тушто почеламутым утларакше рушла возен.
МарГУ-што историй-филологий факультетыште тунемын, «Вдохновение» да «Поэзий шепкаште» литератур клублаш коштын.
Марла почеламутым возымаште туныктышылан Альбертина Ивановам шотла. Тыгак Зоя Дудиналан таум ойла.
Марий кугыжаныш университетым тунем лекмек, вигак Йӱдвелыш каен, ынде 15 ий Ямало-Ненецкий автономный округысо Губкинский олаште ила да верысе телерадиокомпанийыште корреспондентлан пашам ышта.
2018 ийыште «Кок корно ушнымаште» почеламут сборникше лектын.
– Моткоч йӧратем шке Мосара кундемем, – ойла Анжела. – Тиде мыйын чон шепкам. Мӧҥгышкем идалыклан кок ганаже толын каяшак тыршем. Кеҥежым кок эргымым пырля кондем. Ялыште кызыт авам шкетын ила, уныкажат мыйын эргым-влак веле улыт, сандене аванан-кованан эн вучымо унаже улына.
Анжела Белкинан мутшылан возымо 20 наре муро уло. Мутын авторжо семын ик гана веле огыл «Идалыкысе муро» пайремыште диплом дене палемдалтын.
Мемнан унана марла гыч рушлашкат почеламут-влакым пеш чаплын кусара. Теве «Литера» сылнымутан журналын пытартыш номерыштыже Алёна Яковлеван возымыжо Анжелан кусарымыж дене моткоч сылнын йоҥгалте.
– Поэзий мылам – тиде чон йодмаш. Почеламутем-влак – шке илышем, шочмо кундемем нерген, икте-весе коклаште ваш кыл нерген шонкалымашем да кӧргӧ тургыжланымашем.
Анжела Белкина
Салам лийже, пиалем!
Салам лийже, шочмо йӧратыме ял!
Ласкан уныкатым адак тый ӧндал
Да полшо чонлан адак вийым погаш,
Тора мландылашке мӧҥгеш тарванаш.
Тораште мый шижым: кӱлат тый мылам!
Да омышто тыйым эреак ужам.
Кумда шонымашым тылат пӧлеклен,
Адак тыйын велке мардежла вашкем.
А кызыт улат тый изиш шӱлыкан,
Авалтыш уремым той шыже поран.
Чатка пӧрт воктене изи шӱжарем
Йӧратыме солыкшым кодыш монден.
Лопка корно дене мый шкет ошкылам,
«Салам лийже!» – шоҥго кочалан манам.
Тудат пеш ласкан шинчашкем ончалеш,
«Салам, уныкам» мутшо ден вашлиеш.
Пӧртет пиалан лийже, шоҥго кочай.
А мыйым авай сурт коклаште вуча!
Йӧратыме, ныжыл, ласка аваем,
Кеч кӱчык жаплан, но лият пеленем!
А мо эше кӱлын лияш пиалан:
Авай, шочмо ял, шыже тул гыч поран…
Омсам почынам, теве пӧртыш пурем,
А шӱм кайык гае вуртка чоныштем…
У корнышто
«Авай, шуялте вӱдкоркам мылам:
У корныш лектын, вӱдым подылам.
Тек тиде чес ден капыш вий шыҥа
Да оҥ лиеш йылт пеҥгыде оҥа.
Мый мланде йыр шкет савырнен толам.
Кеч самырык, но лӱддымӧ улам.
Шӱм туллан ӱшанен, каем йӱдвошт.
Могай кӱварым мый вончаш ом тошт,
Кунам ӱшан еҥ полыш мый денем –
Вет Юмо гай лият тый пеленем!
Тунемше изинек пашам ышташ,
Мый – воктечет кӱрлалтдыме лышташ…
Айдеме кызыт илыш деч лӱдеш,
Лач пӧрт капка воктен гына коштеш,
Сурт-печын кӱкшытыш гына кӱза,
Ача-аважын пӧртлан вел оза.
А мый мардеж пуалме корно ден
Шке ӱмыремым шукертсек висем.
Шотлен ом мошто шӧртньӧ ден оксам
Да ом ужале чоным нигунам.
Сандене корныш вӱдым вел йодам».
«Тый лӱддымӧ улат, шкеат ужам.
Но тиде корнылан – кеч лӱд, ит лӱд –
Тый пале, эргым: кодын огыл вӱд…»
Тыглай улам
Тыглай янда гай вел улам.
Но, мыйым поро кидыш налын,
Тый кечым вошт кертат ончалын,
Мый тул деч утарем шинчам…
Тыглай пеледыш вел улам.
Но роза лывыжга шемемын,
А мый, пасу куат ден темын,
Шкет йывырталын пеледам.
Тыглай айдеме вел улам.
Но ом кумал кугу оксалан,
Лач уло калыклан пиалым
Мый Юмын эргыж деч йодам.
Ковамлан
Юмо тыйымат шкеж деке ӱжын,
Корным вес тӱняшке такыртен.
Илышын тый кочыжым да мӱйжым
Шер теммешке шуктышыч тамлен.
Кӧм тый вученат суртет коклаште,
Шонымаш ала ушет луген.
Мый денем пытартыш вашлиймаште
Курымешлан колтышыч мален.
Тый вуеш ит нал, но шинчавӱд ден
Мушкын омыл тӱҥшӧ ош капет.
Тый дечет мый куржын омыл лӱдын,
Но шым шого ятыр воктенет.
Южгунам пӧртеш мый кодын шкетын,
Шӱлыкаҥын, тыйым шоналтем.
Кызытат ом шиж уке улметым,
Тыйым ӱжын южгунам колтем.
Юмо дене такыртыме корныш
Ӱмыр лугыч шып тошкалынат.
Туныктышыч шукылан тый порын,
Да лийметлан йывыртем гына.
Молан?
Шошо пагыт эртыш, жап ыш вучо,
Шыле пыл коклашке кечыйол…
Самырык шижмашым пеҥгыдын шым кучо,
А йӧратымаш тетла ыш тол.
Кас шумек, пычкемыш мландыш волыш,
Кошартен чон йӧсым эр мартен.
Йӱд йолташ деч лие кӱчык жаплан полыш,
Эр шумек, тудат кая эртен…
Молан вара рвезе улмо годым
Утыжден йорга ме улына?
Ӱдырым вашлийын, чон рудалтме годым
Ӧрдыжкӧ шижмашым поктена…
Рвезе пагыт
Умыр кас рвезе пагытын жапше –
Шупшалалтме, йӧратыме жап.
Кеҥеж йӱд ужар олыкым вакшын.
Кажне шӱдыр – ик волгыдо тат.
Кид кучен ошкедат ӱдыр-рвезе,
Леве южым виян шӱлалтен.
Вожыл шогышо лие полмезе,
Мыскараче ойла шоналтен.
Тый ит вурсо, ава, ӱдыретым,
Кас велеш куржын лекшым тӱжвак.
Тый шоналте шке рвезе жапетым –
Вет тыгаяк тунам лийынат.
Ожно
Ожно чын илен моштеныт,
Тӧр пайленыт чыламат.
Кӱлмӧ годым чаманеныт
Посна осал еҥымат.
Ожно колыштыныт шоҥгым,
Тудын ойжым пагален.
Чодыра саскам да поҥгым
Чын погеныт, тауштен.
Ожно кеч-могай пашалан
Калык пижын лач тӱшкан.
Полышлан пошкудым налын,
Кажне лийын пеш виян.
Ожно…
Кызыт пире курым.
Ужыт пий гай вел ваш-ваш.
Еҥ пиалым пӱйым пурын
Кызыт пижыт локтылаш.
Нигунам шонен омыл…
Уло тыйын йоча да вате,
Чонлан келшыше сай пашат.
Тиде илышыште чыла тый
Кӱчык жапыште шуктенат.
Мый палем, пудыртен ом сеҥе
Тиде пеҥгыде илыш кӱм.
Тыйын ешыш коля гай шеҥын
Мый ом пуро. Ужат гын – лӱй!
Но молан пызыра оҥемым
Тыйын волгыдо чон пиал.
Ятыр подыльым кочо лемым,
Тый гын ик совламат шыч нал.
Ятыр кече теҥгечыш вончыш,
Жап йӧратыме ок тоштем…
Нигунам шонен омыл ончыч,
Пуйто мый йӧратен моштем…
Келшымаш
Сыренам шӱжарем ден,
Титакан шке улам,
Кеч эн лишыл айдеме
Тудо кызыт мылам.
Мом пайлен ыжна мошто,
Уто мутым ойлен?
Ынде тудо ок воштыл,
Огеш тол мый декем.
Вет тудлан лу ий веле,
Мый гын – коло ияш…
Садланак ала неле
Келшен, ямлын илаш?
Шыже
Шӱтен кава кӱкшытым волгыдо кече,
Но мландым ок тошт изишат ырыкташ.
Арня мо коклаште ала ончыгече
Мучашышке шуо тӱшкан йӱштылмаш.
Лышташ-влак пыртак оралгеныт укшлаште,
Эсогыл ужгажым велен изи кож…
Студент-влак тӱшка ден кудалыт олашке
Эрден тунемаш, а кастене – кинош.
Но ялыш кӱлеш пӧртылаш шуматкечын,
Пареҥге пакчаште паша вет вуча!
Тек Юмо чылаштлан пуа поро кечым,
Саскам тек марий шер теммешке кӱнча.
Мончам шокшыракын олтат вате-шамыч,
Эн куштылго выньыкымак ямдылат.
Кунам «Кугу тау!» ава-мландылан маньыч,
Мончаш, лыпланен, вик каен тый кертат.
Тек шокшым чаманыш вашталтше сандалык
Да савыртыш кечым игече сӧра,
Эр шыжым моткоч йӧрата марий калык
Пашалан кӧра, тӱшка вийлан кӧра.
Тек…
Колымаш деч утарыше Юмо,
Сукалтен, тыланет кумалам.
Тек айдеме – лач пеҥгыде тумо,
Тодылалтын ок керт нигунам!
Шинчавӱд тек лиеш шошо йӱр гай,
Шыргыжмашыш вонча кеч-кунам.
Мушкын луктын какаргыше шӱргым,
Шонанпыл ден ӧндалже тӱням.
Еш коклаште тек сар ок тарване,
Илен моштышт пелаш-влак келшен.
Кенета толын лекше саманым
Тек вашлийыт пырля кид кучен.
Неле корнышко лекше йолешке
Тек пиалжым садак верештеш.
Вес тӱняш курымлан вончымешке,
Тек кеч ик уныкажым ужеш!
Снимкыште: Поэтессе Анжела Белкина (Кибардина).
Фотом еш альбом гыч налме.
