Геннадий Сабанцев ямдылен
1926 ий 24 январьыште курыкмарла «Кыралшы» («Куралше») газетын икымше номерже лектын.
Тыгай газетым лукташ ВКП(б) Марий обком пунчалын, тыге большевик партийын шомакшым элысе тӱрлӧ йылман калык-влак декат шуктышаш идеологий паша илышыш шыҥдаралтын. Газет Марий автоном область кӱкшытан лийын, но Козьмодемьянск кантон мучко гына шарлен. Тунамсе Юрино кантоныштат курыкмарий-влак иленыт, но нунын нерген газет шагал серен.
1926 ий деч ончычат курыкмарла газет такше лектын. Мутлан, 1919 ий 17 январьыште Озаҥыште «Нэзэрӹн шамакшы» лекташ тӱҥалын улмаш, вес ийынже тудым «Тӧр» манын вашталтен лӱмденыт. Тудын икымше редакторжо курыкмарий сылнымутлан негызым пыштыше Никон Игнатьев улмаш. Ты газет 1922 ий 15 январь марте лектын, да тылеч вара курыкмарла газет лукмаште кӱрылтыш лийын.
Лекташ тӱҥалме ийынже «Кыралшы» газетлан 500 наре еҥ сералтын, лудшо-влак деч 90 серыш толын.
1930 ий шыжым газетым «Ленин корны» манын вашталтен лӱмдымӧ. Газет нерген палдарымаште возалтын: «Ленинский путь» на горномарийском языке – орган Маробкома, временного оргбюро Маробкома ВКП(б), Горномарийского самостоятельного района и МарОБИКа». Лӱмжӧ гычак койын: газет тудо пагытысе утларак кугу паша аҥам авалтышаш – шемер-влакым Ленинын ончыктымо корно дене наҥгайышаш – улмаш.
Тидын годымак рушла «Лесной пролетарий» лӱман газет савыкталтын. Тудо ВКП(б) Курыкмарий райкомын да райсоветын органже лийын. Тыште районысо промышленность нерген материал-влак лектеденыт.
1936 ийыште шкевуя улшо Курыкмарий районым кум посна районлан шелме, тиде – Козьмодемьянск (Курыкмарий), Микрӓк (Йоласал), Юрино район-влак. Нунын ик «Ленин корно» («Ленинский путь») газетышт лийын. Рушла лекшыже тӱҥ газетлан шотлалтын. Материал-влак рушла гыч курыкмарлаш кусаралтыныт. 1992 ий гыч гына «Ленин корны» курыкмарла савыкталтше посна газетыш савырнен.
1993 ийыште «Ленин корны» лӱмжым вашталта – «Жерӓ» («Ӱжара») лиеш, а «Ленинский путь» 2002 ийыште «Край горномарийский» лӱманыш савырна.
Курыкмарла периодике нерген ойлымо годым тидымат ешарыман: 1996 ий гыч йоча-влаклан «Йӓмдӹ ли» посна газет лектеш. Тылеч ончычшо тудо олыкмарла лекше «Ямде лий» гыч материал-влакым кусарен печатлен. Тыгеракын, тений ноябрьыште «Йӓмдӹ ли» газетынат изирак лӱмгечыже.
Курыкмарий коллегына-влак печать аҥам тыршен куралыт. Ме нуным газетыштын лӱмгечыж дене шокшын саламлена!
