Кодшо шуматкечын Марий Эл Радио шкенжын 20 ияш лӱмгечыжым «Мыланна – 20 ий» кугу концерт дене палемден.
Тидлан радиопашаеҥ-влак молгунамсе семын стадионым огыл, а «Марий Эл» полатым ойырен налыныт. Калыклан йӧнан лийже манын тыге ышталтын. Концертыш билет ак шулдыжак лийын огыл гынат, калык шуко погынен. А тидлан организатор-влаклан чотак ямдылалташышт логалын. Ял гыч толшо палымем-влакат программым мокталтышт, но каласышт: пеш кӱчык ыле. Улыт мемнан йӧратыме мурызына-влак, ныл шагат денат шке концертыштым эртарат. А ты муро пайрем кок шагатат пеле утларак шуйнен. Тудын деч ончыч погынышо калыклан полат ончылно радиовӱдышӧ-шамыч викториным, конкурсым эртареныт, радиом колыштшо, ончаш толшо-влаклан шуко сай пӧлекым ончылгоч ямдыленыт, Районла гыч толшо фольклор коллектив-влак шке усталыкышт дене куандареныт.
А вара чылан залыш пуреныт: иктышт – танцполыш, весышт – трибуныш. Такшым, тыгай кугу мероприятийлан ий полатна пеш келшен толшо. Чыла шотыштат йӧнан: ончаш толшылан – ончаш, кушташат вер ситышын.
Радион усталык коллективше сценыш лектын шогалын, эртыше пагытыште лийше событий-влакым мыскара йӧре шарналтен. Концертыште коло ий жапыште кажне ийын гаяк эртаралтше «Идалыкысе муро» фестивальыште сеҥыше артист-влак муреныт. Южышт кызыт мемнан республикыштат огыт иле, но лӱмын мураш толыныт. Мутлан, Йӱдвел гыч Анатолий Ванин, Краснодар кундем гыч Игорь Антропов, Урал вел гыч Эльвира Трифонова. Шуко артистлан лач Марий Эл Радио усталык корныш шогалаш да чапланаш шӱкалтышым ыштен. Александр Марковлан, Сергей Пакеевлан, Ирина Юшкиналан, Йорга качылан да молыланат.
Шке жапыштыже Марий Эл Радион ышталтмыже марий калыклан кугу событий лийын. Таче тудо мемнан тӱвыра поянлыкна манын кертына. Кечыште тудо 24 шагат йоҥга.
– Таче Марий Эл Радиом республикын чыла лукыштыжо колышт кертыт. Тудым колыштшо радам кушкеш, а тиде радиостанций пашаеҥ-влакын пашам кӱлеш семын шуктымышт, профессионализмышт нерген ойла. Шке пашашт дене нуно марий тӱвырам, йылмым, йӱлам арален кодаш да вияҥдаш полшат. Тыланем нунылан у шонымаш-влакым, усталык кумылым да эфирыште кужу пӱрымашым! – тыге саламлен радиопашаеҥ-влакым регион вуйлатыше Юрий Зайцев. Тудын саламлымашыжым Марий Эл правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Иванов лудын пуэн.
Концертыште илыш гыч кайыше артист, СВО-што вуйым пыштыше йолташ-влакымат шарналтеныт: Курыкмарий мурызо Михаил Пецоркиным, Параньга район гыч уста гармонист Игорь Гориновым. Калыкнан ик эн йӧратыме мурызыжо, Марий Элын сулло артисткыже Татьяна Денисован сценыш лекмыжым ойлыманат огыл. Калык тудын выступленийжым, кынел шогалын, совым кырен вашлийын. СВО-што вуйым пыштыше Иван эргыжым тойымеке, Татьяна Яковлевна ятыр мурыжым кызыт йӧршеш вес семын йоҥгалтара, да ончышо калыкат вес семын вашлиеш. Икымше гана сценыш лектын мурымо «Яндар, яндар» мурын шомакшат вашталтын, утларак ойганыш савырнен. «Вучыдымо вашлиймаш», «Каенат, каенат» вес кок мурыжымат еҥ-влак шинчавӱдым йоктарен колыштыныт манам гын, йоҥылыш ом лий, очыни. Татьяна тугакшат кажне мурыжым чоным пыштен мура, но тиде гана… Эргыже ты Ий полатыште тренироватлалтын, пашам ыштен, тышечак тудым пытартыш корныш ужатеныт…
Концертым молгунамсе семынак радиовӱдышӧ-влак пырля мурымо дене мучашленыт. Но мый мучаш гыч концерт тӱҥалтышыш куснынем. Тудо пеш виян, муро манаш йылме ок савырне, этно-музыкальный композиций дене почылтын, «Ме марий улына» маналтеш. Тудым ончен да колыштын, марий улмо дене кугешнымашак ылыжеш. Тудын гоч калыкнан койышыжым, йӱлажым, усталыкшым, чыла тидыжым тукым гыч тукымыш арален толмынам умылет. Тушто кӱсле, шӱвыр, тӱмыр семат йоҥга, ияковыж, тӧтыретпуч, олымшӱвыр йӱк гын тӱрыс семым эшеат ойыртемалтшым ышташ полша. Марий калыкын илалше, самырык да кушшо тукым кокласе кыл улмым мурызо-влак Иван Смирнов, Иван Соловьев да Артем Ягодаров ончыктат. Радион тӱҥ редакторжо Владмир Матвеевын ойлымыж почеш, тыгай композицийым ямдылаш тудо кок ий наре шонен коштын. Арам огыл. Семжым Сергей Пчёлкин возен. «Кеч-могай мурылан тудо марий шӱлышым пурта, марий савыртышым ешара», – палемда редактор. Мутшым Владимир Матвеев шкежак серен. «Чонем йодмо почеш – мо кöргем гыч памашла йоргыктен лектын – кагазыш пыштенам. Туге гынат, текстем эреак профессионал поэтлан тергыктем. Тидын шотышто мылам эре Татьяна Пчёлкина полша», – серен воткыл лаштыкыште автор.
Аранжировкым Дмитрий Пецоркин ыштен. Эстраде, клублык семым возышо ты гана тыгай куатле эпический семым серен. Композицийым пойдараш «У еҥ» этно- фолк, «Чинчывий» кӱслезе-влак да Тамара Дмитриева лӱмеш «Эрвел марий» калык ансамбль-влак полшеныт. «Браво!» манаш гына кодеш: кеч семжым, кеч шомакшым, кеч сюжетшым нал.
Светлана Носова
Снимкыште: концерт годым.
Владимир Бирюковын фотожо.
