Марий Элыште 30 март гыч 5 апрель йотке Ава ден йочан тазалыкыштлан пӧлеклалтше арня палемдалтеш.
Чызым пукшышо ӱдырамашлан куат кӱлеш, йочалан – кушкаш да вияҥаш полшышо негыз. Тиде «кок еҥ олмеш» огыл, а «кок еҥлан», кок пачаш шуко огыл, а кок пачаш сайын кочкаш кӱлмӧ нерген ойла.
Поснак кугу тӱткышым аза шочмо деч вара икымше 10 кечылан ойырыман. Тиде жапыште йоча у кочкышлан тунемаш тӱҥалеш, сандене авалан тудым лӱдыкшыдымым ышташыже кӱлеш.
Мом лиеш?
- Шӱльӧ, тар, шож, шемшыдаҥ пучымышым.
- Чыве оҥ гыч лемеш шолтымо пакчасаска шӱрым.
- Емыж-саска кокла гыч – бананым, кӱктымӧ олма ден грушым.
- Макароным.
- Тичмаш пырчан хлебецым.
- Печеньым.
- Вишкыдырак натуральный йогуртым.
- Ӱй але ӱмбал дене тамлештарыме шолтымо пареҥгым.
- Компот ден чайым.
Аван кочкышыжо тичмаш, балансироватлыме, тӱрлӧ да азалан йӧндымылыкым ыштыдыме лийшаш.
Диетын тӱҥ правилже-влак:
- Авалан кечеш куд гана кочкаш кӱлеш. Тидым азам пукшымо деч пел шагат ончыч ышташ темлалтеш, молан манаш гын шӧр кочмо деч вара сайын погына.
- Кечеш 2 л вӱдым йӱмӧ дене шӧрлан ситышын погынаш, вӱрлан куштылгынрак кошташ, шондылан сайын лекташ йӧн ышталтеш.
- Ава шолтымо, тушитлыме, кӱктымӧ, пареш ямдылыме кочкышым гына кочшаш, а шикшыктарыме, шӱй ӱмбалне але фритюрышто ямдылымым рационжо гыч кораҥдышаш.
- Шоло микрофлорын балансшым чын формироватлаш полшышо кефирым, кӱчымторыкым, ряженкым, натуральный йогуртым, торыкым, сырым рационыш кажне кечын пуртыман.
- Ушкал шӧрым йӱаш чарыме огыл, но тудым лучо чайыш, кофеш, пучымышыш да моло кочкышыш гына ешараш. Шӧр йочан организмыштыже аллергийлан вияҥаш амалым ыштен кертеш.
- Пучымыш нерве системын пашажлан мутым кучышо В витаминлан поян.
- Рационышто пакчасаска ден емыж-саска кажне кечын лийшаш. Нуно тӱрлӧ витамин ден клетчаткылан поян улыт, сандене кочкышым сайынрак шулыктараш полшат.
- Вӱд организм гыч жапыштыже лекше, вергын пашажым ынже нелемде манын, шинчалым шагалрак кочман.
Кочмо дневник
Тудо аллергий палдырныме годым амалым писынрак рашемдаш полша.
Чызым пукшышо шагал огыл ӱдырамаш, уто нелытым писынрак кудалташ манын, тӱрлӧ диетым куча. Тидлан кӧра аван веле огыл, йочанат организмыштышт кӱлешан витамин ден минерал-влакын ситыдымышт палдырнен кертеш. Утыждене кочкаш огыл, пайдале кочкышым гына ямдылаш, шуко тарванылаш гын, мӱшкыран улмо жапыште погымо уто нелыт шке пыта.
Ок лий!
Йочам пукшышо ӱдырамашлан фастфудым, шикшеш кӱктымӧ, консервироватлыме, фритюреш ямдылыме продуктым, коян шылым, кетчупым, майонезым кочкаш, газан да алкоголян напиткым йӱаш огеш лий.
Шекланаш кӱлеш
Ош вуян ковышта ден пурсан продукт газлан погынаш амалым ыштат, чернослив, йошкарушмен да курага – пушкедаш, кугыпӱкш, грушо, перловый пучымыш, рис – запорлан.
Шӧрын тамжым локтылыт: чеснок, шоган, кочушмен, редис, сельдь, кӧргым йӱлалтарыше йӧр, тутло пушан да таман ужар шудо (петрушко, кинза, укроп).
Тамле, но…
Авалан тыгак шере да кӱэштме кочкышым шагалрак кочман: азан мӱшкыржӧ коршташ тӱҥалын кертеш, а ӱдырамашлан ончычсо формышкыжо пӧртылаш нелырак лиеш.
Аллергий лӱдыкшӧ
Йочан аллергийже коваштышке иктаж-мо лектедыме дене палдырна. чӱчкыдынжӧ – ешартыш кочкышым йоҥылыш але пеш ондак пуымо годым.
Икшывын шӱргыжӧ «пеледалтын», тиде ситыдымаш рацион гыч у продуктым кораҥдыме деч варат огеш эрте гын, авалан диетым палемдат. Тыгодым ик педиатрат иканат чызым пукшымым чарнаш ок темле, молан манаш гын ава шӧр икшывын иммунитетшым эн сайын пеҥгыдемдаш полша. Аллергий дене орланыше йочалан ава шӧр поснак чот кӱлеш.
Ольга БУЙЛИНА,
Йошкар-Оласе 1-ше №-ан ӱдырамаш консультацийын вуйлатышыже.
Маргарита ИВАНОВА ямдылен.
Марий Эл Тазалык аралтыш министерствын фотожо.
