Марий кечышот
20 июнь – Пеледыш пайрем (Марий Эл, Йошкар-Ола).
21 июнь – Кеҥеж кӱсӧ – эн кӱчык йӱд.
21 июнь – Чумбылат курыкышто кумалтыш (Киров область, Советский район).
Марий кумалтышын чинче тушыжо
Кочмо деч ончыч пелештыме мут:
«Юмо-Пӱрышӧ! Тӱҥ годым кузе айдемылан кече гыч кечыш кочкаш-йӱаш пӱренат, мыланемат ты пӱрымаш семын пӱрымӧ кочкышым, ӱстембал чесым кочкаш-йӱаш пӱрен пу, перканым ыште. Кочмо-йӱмӧ ӱмбачын мыланем вийым, кӱшыл уш-акылым, весела кумылым пӱрен шого, тазалыкым, сай да кужу ӱмыргорным ситаре!»
В.Ф.Смирновын «Айдеме верч» книгаж гыч налме, 2023 ий.
Черке йӱла почеш
8 июнь – 11 июль – Петро вашеш пӱтым кучымо пагыт.
16 июнь – Угличын да Москван благоверный царевичше Дмитрийын мощыжым Москваш кусарыме кече.
17 июнь – Воронежысе архиепископ, священномученик Петрын (Зверевын) мощыжым мумо кече.
18 июнь – Соловецкий чудотворец-влакын – Вассиан ден Ионын – мощыштым пален налме кече.
21 июнь – Кугун орланыше Феодор Стратилатын кечыже. Ярославский благоверный князь-влакын – Василий ден Константинын – мощыштым пален налме кече.
Молитва
Белгородысо святитель Иоасафлан молитва гыч:
– О чудым ыштыше Белградский Иоасаф, Христосын святительже! Шке шӱметым мемнан кумалмына деке савыре да тыйын Юмо ончылно шогымет дене христиан тукымлан Господь деч благословенийым пу. Тушманын кержалтмыж деч, калык-влак коклаште ваштарешла шогымаш да пудыранымаш деч, пытарыше мардеж деч, тул да колымашым кондышо чер деч, шужымаш, вӱд ташлымаш да моло эҥгек деч утараш мемнан Пылпомышысо Ачанам сӧрвале. Христос Юмына деч мемнан чонлан пеҥгыдылыкым, каплан тазалыкым, черлылан паремдымашым, окшаклан коштын кертмашым, сокырлан шинча почылтмашым, йыжыҥдымылан пеҥгыдылыкым, шӱлыканлан чыла ойго деч кораҥмашым да лыпланымашым йод. Христосын кушкылжо дечын ойырлышо укшым тый угыч ушо, кузе шкеат Тудын пелен лийынат. Да тек тый денет эн чын да эн сылне мемнан Юмынан: Ачан, Эргын да Святой Шӱлышын – лӱмжӧ кызытат, керек-кунамат, курым-курым мучкак чаплана. Аминь!»
«Марла молитва-влак» книга гыч налме, 2005 ий.
Ушан ой
Окса уке – лӱдыкшӧ огыл. Окса деч моло нимат уке гын, тунам лӱдыкшӧ.
Нигунам шеҥгекет савырнен ит ончо. Золушка шке туфльыжлан пӧртылеш ыле гын, принцессыжат огеш лий ыле.
Мый шып улам гын, тиде эше тендан чын улмыдам ок ончыкто: чыла умылем, но тыланда умылтараш арамеш лиеш шонем.
Ушан айдеме шкенжым окмак семынат ончыктен кертеш, а мӧҥгешла сӱрет лийынжат огеш керт.
Нимо илышыште амал деч посна ок лий.
Тачысе саманыште поро лияш моткоч лӱддымӧ лийман.
Таче илышыште эн шулдын мом налаш лиеш, тиде – еҥ-влак.
Таче илышыште мом эн шергым пӧлеклаш лиеш – тиде жап: те шкендан илыш ужашдам весылан пуэда, а тудо мӧҥгеш нигунам огеш пӧртыл.
Жап деч ончыч кӱэш
«Кугу Какшан» заповедникын кугурак шанче пашаеҥже Геннадий Богдановын воткыл лаштыкшым эреак эскерем. Тудо тӱрлӧ пӱртӱс сӱрет, ир янлык, кайыквусо да моло чонан дене кылдалтше илыш нерген моткоч оҥайын палдарен, умылтарен шога. Серымыж гыч шуко ум пален налаш лиеш.
А теве кодшо кечылаште шкенжын илыме Старожильск посёлкышто южо вере снеге кӱын шумо нерген увертарыш. Кеч Йошкар-Олаштына эше пазарыште ты емыжым огыт ужале. А теве кугымӧр кояш тӱҥалын. Биологын ойлымыж почеш, кечан велыште снеге чодыра тӱрысӧ деч 7-10 кечылан ончычрак кӱэш. Пакчалаште кызыт тыгак ик эн ончыч вес кушкылат – ошкиза емыж – шке саскаж дене куандара.
Снимкыште: эн ончыч кӱын шушо емыж.
Геннадий Богдановын воткыл лаштыкше гыч налме фото.
Светлана Носова ямдылен.
