Марий Эл Кугыжаныш Погынын латкандашымше сессийыштыже 20 йодышым ончымо, республик кӱкшытан 14 закон ден парламентын 20 пунчалжым приниматлыме.
Заседанийым тӱҥалме деч ончыч парламентым вуйлатыше Михаил Васютин регионысо Мер палатын председательже Герман Дементьевлан Россий Федерацийысе Мер палатын «Обществе ончылно заслугылан» медальжым торжественно кучыктен.
Депутат-влак Лидия Батюкован кандидатуржым Марий Эл правительстве председательын икымше алмаштышыжын должностьышкыжо пеҥгыдемденыт, Звенигово судебный районын 24-ше №-ан судебный участкыжын мировой судьяжлан Ирина Волковам палемденыт.
Парламент республик бюджетын 2025 ийыште шукталтмыж нерген отчётым пеҥгыдемден. Документ дене келшышын, ӱмаште казнашке 64,3 миллиард наре теҥге пурен, 66 миллиард теҥге наре роскот лийын, бюджет 1,6 миллиард теҥге дефицит дене шукталтын.
Сессийыште тыгак Марий Элысе ОМС фондын 2025 ийысе бюджетшын шукталтмыжым пеҥгыдемдыме. Доход 13,86 миллиард теҥге лийын, роскот – 14,18 миллиард теҥге, дефицит – 316,8 миллион теҥге.
Фондын 2026 ийысе бюджетышкыже тӧрлатымашым пуртымо: федеральный рӱдер диспансеризаций годым онкологий дене черланымым рашемдымылан медицине пашаеҥ-влаклан кумылаҥдыше выплатым ышташ 344,4 тӱжем теҥгем да врач-шамыч ден кокла медперсоналын пашаштлан пырля тӱлаш 18,36 миллион теҥгем трансферт семын колта.
Депутат-шамыч поснак кугу тӱткышым ийготыш шудымо-влакын праваштым аралыме йодышлан ойыреныт. Закон дене келшышын, ынде ийготыш шудымо-шамычлан йочан тазалыкшылан зияным ыштыше верлаште (сыра барыште, рюмочныйышто, сексуальный шотан сатум темлыше кевытыште) лияш чарыме.
2025 ийыште республикыштына мототехникым виктарыше 23 икшыве корно азапыш логалын. Тиде показатель ончылийысе деч 43 процентлан кугу. Парламент йоча-шамычым ДТП деч аралыме шот дене 18 ияш деч изирак ийготан-влаклан автомобиль бензиным розницыш ужалаш чараш пунчалын. Исключенийым мототехникым виктараш праван 16 ияш деч кугурак ийготан-шамычлан гына ыштен. Тыгак тиде законым пудыртышо-шамычлан штрафым палынак кугемден.
Заседанийыште общепитын шуко пачеран пӧртлаште да нунын кумдыкыштышт верланыше заведенийлаштыже алкоголян продукцийым розницыш ужалыме шотышто йодмашым пеҥгыдемдыме. Ынде калыкым обслуживатлыме зал эн шагалже 80 квадрат метр кумдыкым айлышаш.
Посна тӱткыш шке пӧртым чоҥымо годым подрядчиклан кӧра азапыш логалше граждан-влакын праваштым аралыме йодышлан ойыралтын. У закон конкурсышто сеҥыше вес подрядчиклан нӧлташ тӱҥалме пӧртым чоҥен шукташ правам пуа, да оза объектым кадастр учётыш шогалташ йӧршым налеш. У подрядчиклан компенсаций шот дене мланде участке арендыш торг деч посна ойыралтеш.
Марий Элыште Россий калык-влакын тӱвыра поянлыклан шотлалтше объектыштым арален кодымо нерген законын проектше дене келшышын, республикысе исполнительный кучемын уполномоченный органжылан регион да кундем кӱкшытан объект-влакым начаремше радамыш, тыгак нунын нерген сведенийым илыме верым чоҥымо ик увер системыш пурташ полномочийым пуымо. Тылеч посна шарныктыш верланыме кундемын чекше да «тӱвыра поянлык объект-влакым аралыме кумдык» манме умылымаш дене кылдалтше терминологический аспект-влакым рашемдыме.
Парламентарий-влак Советский районысо калыкын ял-шамычым иктыш ушымо нерген темлымашышт дене келшеныт да Кугу Ашламаш ден Кундыштӱрым Кугэҥер, Мугылым Шуймучаш дене ушаш пунчалыныт.
Законлашке пуртымо моло вашталтыш калыкын тазалыкшым аралыме, ялозанлыкым вияҥдыме, мланде отношенийым шотыш кондымо, ийготыш шудымо-влакын пашашт шотышто комиссийын сомылжым саемдыме, республикын полномочийжым муниципал службо аланыште илышыш пуртымо, верысе шкевиктем органлашке кандидат-влакым сайлыме дене кылдалтыныт.
Маргарита ИВАНОВА.
Марий Эл Кугыжаныш Погынын пресс-службыжын фотожо.
