Тиде кечылаште, 11 гыч 14 май марте, Башкортостаныште, Уфа олаште, «Это у нас семейное» всероссийский конкурсын Юл кундем федеральный округшын полуфиналже эрта. Тушко Марий Эл гыч 8 еш каен.
Нунын кокла гыч иктыже – Оршанке район Кугу Ӧрша ял гыч Козловмыт еш. Конкурсыш кайымышт деч ончыч Татьяна Сергеевна дене мутланышна.
Тӱҥалтыште вате-марий дене кӱчыкын палдараш гын, Татьяна Козлова Оршанке педколледжыште тӱҥалтыш класслам туныктышылан тунем лектын. Марлан кайымекше, Марий кугыжаныш университетыште руш йылмым да литературым туныктышо специальностьым заочно налын. Кызыт ешыж дене Кугу Ӧрша ялыште ила да верысе школышто тӱҥалтыш класслам туныкта.
Пелашыже, Николай, тунамсе МарГТУ-што инженер-радиотехниклан тунем лектын. Тылеч вара тӱрлӧ вере пашам ыштен. Шке жапыштыже депутатлан сайленыт, Оршанке муниципал образованийым вуйлатен. Кызыт Москвасе ик фирмыште дистанционно пашам ышта.
– Татьяна Сергеевна, те шуко шочшан еш улыда: пелашда дене ныл икшывым ончен куштеда. Шуко икшыван ача-ава лияш шонендак?
– Мый шоненамак. Шкеже вич шочшан еш гыч улам да школышто тунемме годымак йолташ ӱдырем-шамычлан ойлем ыле: «Кок ӱдыр ден кок эрге лийыт гын, могай сай ыле!» Тыгак лектын. Кугурак ӱдырна Софья Казаньыште ик вузышто нефть да газ дене кылдалтше направлений дене тунемеш. Радимир эргына тений луымшо классым пытара. Олимпийский резерв спорт школышто тунемеш. Шым ияшыж годым футбол дене тренировкыш тӱҥалтыште кок тылзе Кугу Ӧрша гыч Йошкар-Оласе «Арена Марий Эл» марте кажне кечын коштыктенна. А вара кандаш ияшым командыш налыныт. Кызыт ачаж дене рушарня еда школысо спортзалыш футбол дене модаш коштыт. Дарина тений школыш кая. Кок ияш Лёва акаж дене пырля йочасадыш коштеш.
– Пелашда – Николай Львович, эргыда – Лев Николаевич. Оҥай…
– Тиде веле огыл, пелашымын ачаже – Лев Николаевич. Тудлан ачаже Толстой семын тыгай лӱмым пуэн. Тиде ынде ешыште шке шотан йӱла гай лийын. (Шыргыжеш – авт.)
– Радимир лӱмат моткоч ойыртемалтше да шуэн вашлиялтше.
– Университетыште тунеммем годым тудын дене мӱшкыран улмем жапыште программе почеш тошто славян йылмым тунемынна. Тушто ондакысе лӱм-влак вашлиялтыныт. Нунын кокла гыч Радимир моткоч келшен. Тунам мый эргыналан тиде лӱмым пуаш темлымем нерген пелашемлан ойленам. А Коля лач тиде жапыштак ондакысе тӱвыра, йӱла нерген книгам лудын улмаш да мылам ойла: «Таня, от ӱшане, очыни, но мый кызыт лач тиде лӱм нерген лудам!» Тыге когыньнан шонымашна келшен толын. Радимир «радеющий за мир» манмым ончыкта. Эргынан койыш-шоктышыжлан тиде лӱм моткоч лачеш толеш. Шканжат лӱмжӧ келша.
– Шуко шочшан еш семын иктаж кугыжаныш программыш пуренда?
– Икымше йочам ыштымекак, Оршанке районышто «Молодая семья» программыш пуренна. Тушто шукат вучен огынал – иктаж ныл ий гыч черетна толын шуын, да мыланна 700 тӱжем теҥгеаш сертификатым пуэныт. Вара Радимир шочын. Тыге ава капитал да сертификат окса дене Кугу Ӧрша ялыште кок пачашан пӧртым чоҥенна. Тыгак ача-авана-влак полшеныт. Тау нунылан. Кредитым налаш логалын огыл. Машинам налаш веле тудо кӱлын. Машина дене шкеат кудалыштам. Мутлан, кечывалвелыш еш дене канаш мийыме годым мыят вӱденам.
– Тугеже канаш кошташ йӧратеда?
– Йӧратена. Але марте шагал огыл кундемыште да олаште лийынна. Шуко шочшан ешлан самолетышто субсидироватлыме льгото уло. Тыге, мутлан, икмыняр ий ончыч Калининградыш мыланна, вич еҥлан, тушко да мӧҥгеш чоҥештен толаш билет улыжат 16 тӱжем теҥге нарыш шуын ыле. Теният тыгай йӧн денак пайдаланен, кеҥежым Владивостокыш миен толаш шонена.
Софья гын пытартыш жапыште шке семынжат кошташ тӱҥалын. Мутлан, тений Владивостокышкак йолташ ӱдыржӧ-шамыч дене пырля каяш ямдылалтеш. Ӱмаште Алтайыште ик каныме базыште кеҥеж мучко вожатыйлан ыштен.
А ончылий Сочиште уло еш дене каненна. Тушкыжо путевкым мыланна «Это у нас семейное» всероссийский конкурсын икымше сезоныштыжо финалыш лекмыланна «Большое семейное путешествие» дене келшышын пуэныт. Такшым вич направлений гыч кеч-кудыжым ойырен налаш йӧн лийын. Ме кечывалвелыш, Сочиш, каяш мутланен келшенна. Шотлымына почеш, кокла шот дене тиде путешествийлан организатор-влак мемнан ешлан гына 600 тӱжем наре теҥгем ойыреныт.
– Но тиде конкурсышто сеҥаш манын, шкандат чот тыршаш, шуко тӱрлӧ заданийым шукташ, видеом сниматлаш кӱлын. Сандене сеҥымаш куштылгынжак пуалтын огыл докан.
– Заданий-влакым шуктымо годым нимогай йӧсылыкат шижалтын огыл. Лач видеом сниматлаш иквереш чумыргаш кӱлмӧ шотышто гына коклан нелылык лектын.
– Шарнем, ӱмаште ешда дене «Читаем всей семьёй» интернет-конкурсыш ушненда ыле, да иктешлыме мероприятийыште тендам Гран-при дене палемдышт. Эше могай конкурслаште таҥасенда?
– Ӱмаштак кеҥежым Кужэҥер районышто спорт ориентирований дене эртаралтше республик кӱкшытан конкурсышто таҥасенна. Ешна дене кокымшо верым сеҥен налынна.
– Эше, тевыс, уэш «Это у нас семейное» конкурсыш ушненда.
– Туге. Ончылий моткоч келшен, да теният ушнаш кумылым ончыктенна. Кеч тиде, чынжым гын, моткоч вучыдымын лектын. Адакат тӱрлӧ заданийым шуктенна, видеом сниматленна да полуфиналыш лектынна.
– 15 май – Ешын тӱнямбал кечыже. Ме тендам тиде пайрем дене саламлена да конкурсышто уэш сеҥаш, финалыш лекташ тыланена!
– Пеш кугу тау!
Любовь Камалетдинова
Фотом еш альбом гыч налме
