15-16 декабрьыште Москваште Россий Федерацийын Федеральный Погынымашыже пеленысе РФ Законодатель-влак советын мероприятийже-влак эртеныт. Тушто Марий Эл Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютин лийын.
У субъектын ончыкылыкшо, йочан тазалыкше
15 декабрьыште советын президиумжын заседанийыштыже Российын у субъектше-влакым элнан правовой, социальный да транспорт системышкыже пуртымо, тыгак общеобразовательный тӧнежлаште йоча-шамычын тазалыкыштым аралыме йодышлам онченыт.
Тудым Федераций Совет председательын алмаштышыже Ирина Яровая ден икымше алмаштышыже Андрей Яцкин вуйлатеныт.
Россий парламент элнан правовой системышкыже ныл у субъектым пуртымо шотышто 70 наре законым луктын, ты чот гыч пеле утлажым депутат-влак темленыт. Нуно суд системе, амалкалче-шамычын пашашт, гражданский права, наследований, ик образовательный кумдык, чыла социальный льготын гарантийже дене кылдалтыныт.
Российыш ушымо у регион-влакын гражданже-шамыч федеральный социальный полышын чыла мерыж дене пайдаланен кертыт, увертарен статс-секретарь – РФ паша да социальный аралымаш министрын алмаштышыже Андрей Пудов.
РФ транспорт министрын икымше алмаштышыже Константин Пашков Донбассыште да Новороссийыште корно-транспорт инфраструктурым шотыш кондымо нерген каласкален.
Марий Эл Запорожский областьыште шефствыш налме Куйбышев районлан полша. Регионым вуйлатыше Юрий Зайцевын кӱштымыж почеш гуманитар грузым: кочкыш продуктым, чоҥымо материалым, техникым – шупшыктат, инфраструктурым шотыш кондат, тӱшка кумдыкым тӱзатат. Марий Эл гыч специалист-влакын бригадышт чарныде пашам ышта. Тиде кечылаште мастарна-шамыч Розовка посёлкышто верланыше йочасадын котельныйыштыже кугу ситыдымашым кораҥденыт, Благовещенка школышто да районысо рӱдӧ больницыште олтымо системым олмыктеныт. Медик-влакын бригадышт калыкын тазалыкшым терга. Кызыт йоча-влаклан шере кочкыш ден канцеляр сатум колташ ямдылена. Тиде грузым чумырымашке Кугыжаныш Погын аппаратын пашаеҥже-влакат ушненыт.
Кокымшо йодышым РФ тазалык аралтыш министр Михаил Мурашко рашемден. Палемдымыж почеш, тиде – кугыжаныш политикын ик эн ончыч шуктымо пашаже.
Ведомствым вуйлатыше школьник-влакым чӱчкыдынрак авалтыше чер-шамыч да профосмотрын показательже дене палдарен.
РФ просвещений министр Сергей Кравцов ушештарен: ведомство школлаште шокшо кочкышым яра пукшымо йодышлан кугу тӱткышым ойыра. Мутшо гыч, южо регионышто тиде практикым кечывал кочкыш марте кумдаҥденыт.
Шкенан-шамыч дене кыл
Регионласе законодатель-влак йот эллаште илыше соотечественникыштым паша опытышт дене палдареныт.
Законодатель-влак советын паша кышкарыштыже Марий Эл Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютин Тӱнямбал паша кыл проблеме шотышто комиссийын заседанийыштыже участвоватлен.
Вашлиймаште комиссийын вуйлатышыже, Татарстан Республикысе Кугыжаныш Советын председательже Фарид Мухаметшин таче регион-шамычын поснак йолташле эл-влак дене экономике да гуманитар вашкылышт шотышто сай практикым иктешлаш кӱлмым палемден.
Россий МИД-ын Соотечественник-влак дене пашам ыштыме шотышто департаментшын директоржым алмаштыше Вадим Митрофанов ведомствын позицийже да акше дене палдарен.
Кугыжаныш Думын Капкыл культур да спорт комитетшым вуйлатыше Олег Матыцин соотечественник-влак дене кылым пеҥгыдемдымаште поснак тӱнямбал спорт мероприятий-шамычын верыштым палемден.
«Торалык ден уто-ситым ончыде, Шочмо эл дене кыл эре пеҥгыде лийшаш», – манын тудо.
Элнан президентше Владимир Путин 2026 ийым Россий калык-влакын иян улмо идалыкышт семын увертарен, сандене соотечественник-шамыч дене кылым эшеат пеҥгыдемдаш кӱлеш, ик шонымашке шуыныт заседанийыште.
Пӱсӧ йодыш – илыме вер
16 декабрьыште эртыше заседанийыште каҥашаш лукмо тӱҥ теме илыме верым ситарыме да инфраструктурым вияҥдыме йодышла дене кылдалтын.
Мероприятийым Федераций Советын председательже Валентина Матвиенко ден Кугыжаныш Думын председательже Вячеслав Володин вӱденыт.
«Налаш лийме да йӧнан илыме вер, келшыше коммунал да социал инфраструктур йоча шочмо чотым кугемдыме, ешын илышыжым саемдыме йодышла дене чак кылдалтыныт, да тиде – Российым чыла шотыштат вияҥдыме вияш корно», – палемден Валентина Матвиенко.
Федераций Советын председательже регион-влакым ДОМ.РФ инструмент дене чолганрак пайдаланаш ӱжын.
Кугыжаныш Думын председательже Вячеслав Володин изи села ден ола-влакым вияҥдышашлан элыштына илыше чыла еҥлан пачерым ма пӧртым ик семын налын керташ йӧным ышташ кӱлмым палемден.
«Илыме вер политике федерал рӱдер ден регион-влак деч чыла пашам иквереш ышташ йодеш. Законодатель-влакын советыштышт инфраструктур, чоҥымо материалын акше, ипотекым налме йӧн гай тӱшка йодышлам веле огыл онченна, ситыдымаш-шамычым кораҥдыме корнымат рашемденна. Мемнан задачына – республикыште илыше кажне еҥлан илыме верым саемдаш, чоҥымо отрасльлан ӱшанлын вияҥаш йӧным ышташ», – заседанийын пашажым иктешлен Михаил Васютин.
Маргарита ИВАНОВА.
Марий Эл Кугыжаныш Погынын фотожо.
