Тений «Идалыкын ешыже» конкурсышто «Ялысе еш» номинацийыште Параньга район гыч Тупицынмытын сеҥышыш лекмышт нерген уверым возенна ыле. Таче нунын дене лишкырак палымым ыштена.
Еш
Евгения ден Сергей 2007 ийыште палыме лийыныт, кум ий наре келшымекышт ушненыт. 2011 ийыште Мария ӱдырышт шочын. Тудо тений 9-ше классыште тунемаш тӱҥалын. Николай визымше классыш куснен.
Суртоза Марий кугыжаныш университетын электроэнергетике факультетыштыже шинчымашым поген. Параньга подстанцийыште кӱчык жап ыштымеке, йӱдвелыш пашам ышташ каен. 2009 ийыште уэш пӧртылын да але мартеат тошто паша верысе лектын коштмо оперативный бригадын мастержылан тырша.
Евгения ты вузынак аграрно-технологий факультетшым тунем лектын. Но налме зооинженер специальностьшо дене пашам ыштен огыл. Ончычшо шке кундемыштыже да эсогыл Москваште продавецлан тыршен, варажым моло вереат ыштен. Кок йочан лиймекыже, 36 ияшыж годым Оршанке педколледжыш воспитательлан заочно тунемаш пурен. Тудым йошкар диплом дене пытарен.
– Тунам мый йочасадыште пашам ыштенам, да тунемаш куштылгынрак чучын, молан манаш гын теорий дене пырля вигак практике лийын. Но дипломым налме жаплан посёлкышто улшо кум садик кокла гыч иктыжым, кушто мый пашам ыштенам, тудыжым петырышт. Тидлан кӧра ик ий Йоча усталык пӧртыштӧ ешартыш образованийым пуышо педагоглан тыршенам. Тушеч ӱмаште администрацийын образований отделышкыже ӱжыч, – каласкалаш тӱҥале Евгения Юрьевна.
Ушнымекышт, Тупицынмыт Сергейын мӧҥгыштыжӧ иленыт. А 2014 ийыште райрӱдыштӧ пачерым налыныт да ту годсек туштак илат. Тыгак Йошкар-Олаштат пачерышт уло.
Темленыт да кӧненыт
Конкурсышко ушнаш шонымашышт кузе шочмо нерген йодмылан самырык ӱдырамаш тыге палдарыш:
– Чыным ойлаш гын, темленыт, да кӧненна. Конкурсышто таҥасышашлан тӱрлӧ документ, еш нерген презентаций, клип, фотографий, Чап кагаз, паша вер гыч характеристике кӱлыныт. Чылажымат ямдылен да поген колтымеке, тудын нерген монденам да иктешлымашым ыштымым вученат омыл. Тиде апрель тӱҥалтыште лийын. А иктаж июнь покшелне районысо соцзащите отделыште «Паша да калыкым социально аралыме министерстве гыч фотодам йодыт» манын каласышт. Тунамат конкурс нерген шоналтен омыл. Эргына лачак Сочиш таҥасымашыш миенат, тушто икымше верым сеҥен налын, да тудлан йодыт, шоненам. «Еш фотода кӱлеш» манмекышт гына тиде конкурс дене кылдалтмым умыленам. Изиш лиймеке, соцзащите отделыште ыштыше ӱдырамаш тудо кечынак ойлыш: «Саламлем. Те «Ялысе еш» номинацийыште сеҥенда». Тидым колын, ӧрын колтышым. Ала куаныман, ала мо? Тиде мылам вучыдымо лийын. Вараже вигак пелашемлан йыҥгыртышым да сеҥымына нерген каласышым. Эрлашыжым Паша да социальный аралымаш министерствын воткыл лаштыкыштыже шкенан фотографийнам ужна. Сеҥымыланна, мутат уке, чыланат моткоч куаненна!
Ӱдыр
Изишлан шыпланыме гай лийын, Евгения Юрьевна мутшым тыге шуйыш:
– Шоналташ гын, такшым ме моло гаяк тыглай еш улына. Утыжым нимо денат огына ойыртемалт. Тугак пашам ыштена, йочам куштена. Сандене сеҥаш икшывына-шамыч, нунын чолгалыкышт ден тӱрлӧ конкурс ден таҥасымаште шумо кӱкшытышт полшеныт, шонена. Маша ӱдырна йочасад гычак мура, кушта. Тунамак «Пеледше тукым» конкурсышко ушнен. Юнармеец. «ЮНАРМИЯ» Всероссийский йоча-юношеский военно-патриотический мер толкынын III cтепенян знакше дене палемдалтын. Военно-патриотический слётышто кок гана икымше верым сеҥен налын. Шукерте огыл, Параньга школын тунемшыже-шамыч дене пырля «Живая нить» командыш ушнен, Марий Элын чапшым Москва олаште эртаралтше «Разные, смелые и молодые» всероссийский культурный-кросс проект-фестивальыште араленыт да сеҥышыш лектыныт. Тидлан нунылан Анапа олаш путёвкым пуэныт. Тушко визымше сентябрьыште каеныт. Мӧҥгышкӧ шушаш вӱргечын 16 сентябрьыште веле толын шуыт. Ӱмаште ноябрьыште Евсеев лӱмеш тоштерын эртарыме «Малые Евсеевские чтения» регион-влак кокласе кудымшо научно-практический конференцийыштыже ӱдырна проектым арален да икымше верыш лектын. Кодшо ийынак «Самырык тукым» конкурсышто сар нерген мурым йоҥгалтарымыж дене кокымшо вер дене палемдалтын.
Тиде мый мом шарналтышым, тудым веле радамлышым. А такшым Маша эреак чолга лийын да сеҥымашыже шагал огыл. Кодшо тунемме ийыште кандашымше классым ик «нылытан» отметке дене гына пытарен. Тымарте эре отличнице лийын.
Эрге
Николай эргыштат кум ияшак мураш, кушташ тӱҥалын. Икымше классыште тунеммыж годым акаж семынак «Пеледше тукым» конкурсыш ушнен да республик кӱкшытыштӧ кумшо верыш лектын. Кушташ да мураш туныктымо кружокыш коштын.
– Икана ачаже ӱдырналан шахматым налын конден ыле. Тунам эше йӧршеш изи эргына «мыйымат модаш туныктыза» манын йодаш тӱҥале. Пелашем туныктыш. Икмыняр жап гыч тудо ачажым сеҥаш тӱҥале. Вараже ачажак компьютер дене кузе модшашым ончыктен. «Школыш кайымекем, шахмат кружокыш кошташ тӱҥалам», – ойла ыле Коля. Да тыгак ыштен: икымше классыште сентябрьыштак тушко ушнен. Шахмат кружоклан кӧра яра жапше шагал кодын да ты амал дене кушташ да мураш тунемаш коштмыжым чарнашыже пернен. Икымше классыштак шахмат дене кумшо йоча разрядан лийын. Кодшо ийын нылымше классыште тунеммыж годым «первый взрослый разряд» манмым налын. Тренерже Газинур Габтыльбарович Сибагатуллин (тудо Параньга Йоча усталык пӧртын директоржо) шкенан дене районышто, республикыште эртаралтше таҥасымашлашке веле огыл, тыгак Татарийыш, Удмуртийыш намиен. Але марте икымше верым Коля ик гана веле огыл сеҥен налын. А кеҥежым Сочишке миеныт да командышт дене икымше верыш лектыныт.
Мый йочасадыште пашам ыштымем годым самырык воспитатель-влак коклаште эртаралтше «Педагогический дебют» республиканский конкурсышто таҥасенам да кумшо вер дене палемдалтынам.
Пелашем Сергей Ивановичлан республикысе Мариэнерго предприятийын Чап кагазшым икмыняр гана кучыктеныт. Тылеч посна «Россети Центра и Приволжья» ПАО-н Йошкар-Оласе да Нижний Новгородысо офислаштышт улшо Почет оҥаште фотожым ик эн сай пашаеҥ семын вераҥдыме лийын. Тиде организацийыштышт кугу чаплан шотлалтеш.
Яра жап
Тупицынмыт жапымат лийме семын пырля эртараш тыршат. Нуно, мутлан, олык мӧрым, снегым погаш, поҥгылан иквереш коштыт. Пӧрт воктене улшо пакчаштышт сомылым чылан ыштат. Ача ден эрге колым кучаш йӧратат. Ава ден ӱдырлан «номерла почеш» сӱретлаш, алмаз дене «тӱрлаш» келша.
– Мыйынат, мариемынат ачана ош тӱня дене чеверласеныт, да авана-влак шкетын кодыныт. Сандене когыньышт декат: авам деке Усолашке, ава лийшем деке Элпанурыш – полшаш кошташак тыршена. Ты амал дене яра жапна шагалрак. Но тидат – каныш да куан, – ойжым мучашлыш чолга ӱдырамаш.
Любовь Камалетдинова
Фотом еш альбом гыч налме
