Марий самырык театр у 34-ше тургымжым 14 сентябрьыште почеш.
Тудын могай лийшашыж нерген кодшо кечылаште республикысе журналист-влаклан эртаралтше пресс-конференцийыште театрын директоржо Андрей Пуртов, художественный вуйлатышыже Олег Иркабаев да зритель дене пашам ыштыме шотышто вуйлатышын алмаштышыже Максим Григорьев каласкаленыт.
– У тургымым уэмдыме театрыште почына! Тидлан ме Марий Эл вуйлатыше Юрий Викторович Зайцевлан, Марий Эл правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Анатольевич Ивановлан моткоч кугу таум ойлена. Ындыжым мемнанат у формо дене оҥай да ончаш таратыше спектакль-влакым сценыш лукташ, тӱрлӧ проектым илышыш шыҥдараш йӧнна уло, – палемден Андрей Петрович.
Черетан тургым Туфан Миннуллинын пьесыж почеш шындыме «Ныл качылан ик мыскара» спектакль дене почылтеш. Ты спектакль жапше годым театрын репертуарыштыже «Йоргасола каче-влак» лӱм дене лийын. Сценыш режиссёр Валерий Свистунов луктын. Жап эртымеке, тудым репертуар гыч кораҥденыт, но калыкын йодмыж почеш уэш пӧртылташ шонен пыштеныт. Пьесым тачысе илышлан келыштарен, у спектакльым Зинаида Долгова шында.
– Тиде постановко дене кеҥежым кок арня Пошкырт кундемыште гастроль дене лийынна. Кажне районышто мемнам шокшын вашлийыныт, – палемдыш Олег Геннадьевич. – Садлан республикнан рӱдолаштыже илыше да унала толшо-влакат шокшын вашлийыт манын ӱшаныме шуэш.
У ий марте кум у спектакльым сценыш лукташ палемденыт. 6 ноябрьыште «Алиса в стране чудес» мюзиклым темлат. Тудым сценыш лукмаште режиссёр Станислав Голодницкий тырша, художник-постановщикше – Борис Голодницкий.
– «Король Лир» постановкымат Голодницкиймытак ямдылат. Премьере 23 декабрьыште лийшаш. Постановкышто уло труппо модеш. Тиде спектакльым «Театры – детям» программе полшымо дене калык ончыко луктына, – палемдыш Олег Геннадьевич. – Самырык режиссёр Эрвина Гордеева У ий вашеш йоча-влаклан йомакым шындаш тӱҥалеш, лачшымак могайже шотышто кызыт эше каҥашена. Теле шӱлышан пайремыш икшыве-влакым икымше гана 24 декабрьыште чумырена да ты йомакым икмыняр гана модын ончыктена.
У ий деч вара зритель-влаклае «Сирано де Бержерак» ден «Амадей» кок у спектакльым (режиссёржо – Станислав Голодницкий) ямдылат. Нунымат «Театры – детям» программе полшымо дене сценыш луктыт.
Репертуарыш тыгак марий драматург Валерий Григорьевын «Шоҥго каче», Римма Журавлёван «Илыш – модыш пеледыш, покшелныже – коршаҥге!», «Пеппи Длинныйчулок» спектакль-влакым пурташ, «Эх, илышет, шеремет!..» постановкым уэш пӧртылташ палемденыт.
Тӱрлӧ фестиваль
6-11 октябрьыште Марий самырык театрыште Самырык театр-влакын фестивальышт лиеш. Тудым «Встречи на Вознесенской» манын лӱмденыт. Фестиваль Кугу Отечественный сарыште сеҥымылан 80 ий теммылан да Элым аралышын идалыкшылан пӧлеклалтеш. Арня жапыште Нижний Новгород, Чебоксар, Киров да Уфа гыч толшо коллектив-влакын мастарлыкыштым ончаш йӧн пуалтеш. Мемнан театр «Солнце над моим Донбассом» спектакльым аклаш луктеш.
Тиде постановко денак театр коллектив Уфаште эртаралтше «Колонсак» фестивальыш ушна. Тудо 12-19 октябрьыште лиеш, а мемнан артистна-влак 16 октябрьыште мастарлыкым ончыкташ тӱҥалыт.
– Тиддеч ончыч эше Татарстан Республикысе Нижнекамск олаште Туфан Миннуллин лӱмеш «Колокол времени» национальный драматургий фестивальыште «Чодыраял Элыксандр» спектакльым ончыктена, – рашемдыш театрын художественный вуйлатышыже. – Декабрьыште Москошто эртыше «Школьная классика» фестивальыш «Обломов. Теперь или никогда!» ден «Недоросль» спектакльлам наҥгаена. Москошто илыше марий-влаклан «Валентин Колумб. Легенды милые, прощайте!» постановкым ончыктена.
Икте-весе деке – унала
Марий артист-влак Тольятти олаш гастроль дене миен толшаш улыт, а тушечын «Дилижанс» самырык театр мемнан деке толшаш. Унаште мемнан-шамыч «Пётр и Феврония», «Сказки дядюшки Римуса» ден «Солнце над моим Донбассом» спектакльлам темлат.
– Чуваш самырык театр мемнан сценыште «Шинель» спектакль ден «Кошкин дом» йомакым ончыкта, а ме тушко «Вишнёвый сад», «Сказка о рыбаке и рыбке» постановкылам наҥгайышаш улына, – ешарыш Олег Геннадьевич.
Ончыкылык артистым куштат
Тений И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледж Марий самырык театр дене пырля курсым чумырен. Тудым театрын тӱҥ режиссёржо Станислав Голодницкий вуйлата.
Кино да драме театрын ончыкылык артистше-влакын занятийышт театрыштак эрта. Занятий-влакымат утларакше театрын артистше-влак эртарат. Пресс-конференций деч вара тидым меат ужын кертна: ӱдыр-рвезе-влакын хореографий дене занятийыштым ончаш оҥай ыле. Театрын тӱҥ балетмейстерже Юлия Белорусова капкылым лывырташ туныктен.
– Ончыкылык артистна-влак икымше кечыла гычак театрын илышышкыже «шуҥгалтыныт». Нуно тӱрлӧ постановкышто модаш тӱҥалыт, – каласыш театр вуйлатыше.
«Ал парус»
Театр пелен «Алые паруса» студий пашам ышта. Тушто тӱрлӧ ийготан 50 йоча, кок тушкалан шелалтын, мастарлыкым шуара. Нунылан занятийым театрын артистше, режиссёржо-влак эртарат. Икшыве-влак ончыкыжым йоча спектакльлаште модаш тӱҥалыт.
Алисалан гына – кумыт
Театрын кулис шеҥгелысе илышыжым ужаш кеч-кӧланат оҥай. Теве, мутлан, костюм-влакым аралыме пӧлемыште, спектакльлан бутафорым, реквизитым ямдылыме цехлаште паша шолеш ыле. Ургымо цехын мастарже-влакат чот тыршат.
– Кызыт ме «Алиса в стране чудес» мюзикллан костюм-шамычым Марий Элын сулло художникше Борис Голодницийын эскизше почеш ургена, – решемдыш цех начальник Елена Краснокутская. – Спектакльым сценыш лукташ чылажге иктаж витле утла костюмым ямдылыман. Мутлан, тӱҥ геройым, Алисам, модшылан гына кумытым ургыман. Юмылан тау, ургызо да закройым ыштыше Валентина Юрьевна Шашкина ден Наталья Анатольевна Разумникован опытышт кугу, ӱшанен пуымо кеч-могай пашам йӧратен шуктат.
Марий самырык театрын коллективше у полатыште у тургымлан моткоч шуко да оҥай пашам ыштен шукташ палемден. Тидлан, мутат уке, ындыжым чыла йӧн: бутафор, столяр, ургымо цех-влак, репетицийым эртараш икмыняр зал да молат – улыт. Усталык шӱлышан кугу ешынат паша кумылжо сайынак шижалте.
Пашада тӱвыргӧ лектышан лийже, а ончышыда-влак эреак зал тич погынышт, йолташ-влак!
Алевтина БАЙКОВА
Авторын фотожо
