Шернур район Лажъялыште шӱльӧ пырче гыч геркулесым, шӱрашым, ложашым, вольыклан да сурткайыклан пукшышаш гранулым лукмо цех пашам ышта.
У пашалан Параньга район Алашайка ял гыч предприниматель Марат Нигмадьянов ончылий идалык мучаште тӱҥалтышым ыштен. Тудо кугорно воктенак верланыше, ончычсо «Дружба» колхозын Лажъялысе пареҥгым аралыме хранилищыжым ик гана веле огыл эртен кудалын да варажым тудын могай улмыжым, у цехым почаш йӧралыжым рашемдаш кӧргышкыжӧ пурен ончен. Чылажат келшен. Ондак колхоз районышто сай урлык пареҥгым ончен куштышо озанлык лийын, сандене вожсаскам аралыме вержымат йоҥгыдым да йӧнаным чоҥен. Но илыш вашталтме дене колхоз пареҥгым шындымым чарнен, да оралте кӱлыдымыш лектын.
У предприятийлан «Ярма» лӱмым пуэныт, собственность формыжо ООО лийын. Учредитель-влак радамыш эше кум еҥ ушнен.
Эн ончычак оралтым ачаленыт: кӱварыш асфальтым шареныт, пырдыжым ошемденыт, леведышым шотыш конденыт, у оборудованийым налыныт, висам йӧнештареныт. Чылажымат шке окса дене налыныт, ыштеныт. Сатум ямдылышаш шӱльым Параньга район «Победа» ялозанлык кооператив, Марий Турек район «Восход» колхоз деч налыныт.
– Озанлык-влак деч пырчым кондымына деч ончыч образецшым тергаш, мыланна чыла шотыштат йӧрмыжым рашемдаш Йошкар-Оласе лабораторийыш тергаш колтена, вара веле вашкылым ыштена, налме шотышто документым ямдылена, – манеш изи предприятийым вуйлатыше Марат Мубаракьянович. – Ямде сатуна – геркулес, шӱраш, ложаш, вольык ден сурткайыклан пукшышаш гранул. Продукцийнам Марий Элысе ужалыше предприятийла деч посна Чебоксар, моло олала гыч толын наҥгаят. Донецкышкат колтенна. Тыгак СВО-н участникше-влакланат гуманитар полышым пуэнна да пуэна.
Кызыт цехыште кумытын тыршат: Михаил Волков, Игорь Гусев да Людмила Таланцева. Ончыч тыштак эше Константин Аймаков пашам ыштен. Тӱҥжӧ – ял калыклан паша вер лектын. Паша уло – илыш волгалтеш, еш-влак шочыт. Тыште чыла гаяк сомылым механизироватлыме. Ямде сатум темыман мешак-влакым шупшыкташ погрузчикым кучылтыт.
Ме Людмила Таланцева дене мутланышна. Тудо тыште 2024 ий декабрь годсек тырша.
– Геркулесат, ложашат, шӱрашат моткоч яндар лийыт. Ложашыже коҥга мелналан лачеш толеш. Тидын нерген сатунам налше ӱдырамаш-влак ойлат. Вет чыла оборудований чылт у, сандене сай качестван продукцийым ямдылена, – ойла Людмила Игоревна. – Ял калык мемнан декак толын налеш. Эше вольыкым, сурткайыкым ашныше-влаклан ямдылыме гранулна келша. Ме шӱльӧ шӱмыш ешартышым пыштена, да тыге гранулын качествыже саемеш.
– Шукерте огыл мемнан дене ялозанлык да кочкыш сату министр Павел Раевский лийын, – ойла Марат Нигмадьянов. – Тудо цехнам ончен савырныш, сатунам аклыш да ямдылыме продукцийнам республикысе школлашке, йочасадлашке, эмлымверлашке, моло бюджет тӧнежлашке колташ полшаш сӧрыш. Тиде илышыш шыҥдаралтеш гын, пашана утларак воранен кайышаш. Февраль гыч кок смене дене ыштымашке куснаш шонена, ешартыш пашаеҥым налаш лийынна. Коллективна лу еҥ марте кушшаш. Тыге тылзыште кокшӱдӧ тонн марте сатум ямдылаш тӱҥалаш йӧн лектеш.
Снимкыште: предприятий пашаеҥ Людмила Таланцева.
Вячеслав Смоленцевын фотожо.
