«Ший кандырам» луымшо гана «пуненыт»

Калтаса районышто регион-влак кокласе «Ший кандыра» эрвел марий калык куштымаш фестиваль-конкурс эртен.

Тений тудо ты районын 95 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтын. Луымшо фестивальыш Татарстан, Марий Эл республикла, Свердловск область гыч участник-влак миеныт. Кажне куштымаште гаяк марий калыкнан эртыме корныжо, тудын пӱртӱс ден кылже, тӱвыра да йӱлаже да моло ойыртемже дене палдареныт.

Тӱҥ сценысе программе деч посна марий, башкир, одо, татар калык-влакын кудышт пашам ыштеныт, кидмастар-шамычын ыштыш-кучышышт ончыкталтыныт.

Фестивальыш погынышо-влакым Российысе калык-влакын ассамблейыштын Марий Элысе пӧлкажым, тыгак Марий-влакын федеральный калыкле-тӱвыра автономийыштым вуйлатыше, Марий Эл Кугыжаныш Погын вуйлатышын икымше алмаштышыже Лариса Яковлева саламлаш миен. Калтаса районысо калыкым марий парламент лӱм дене лӱмгече дене саламлен, фестивальын организаторжо-шамчылан марий калыкын тӱвыра кодшым арален, вияҥден толмылан, унам вашлийын моштышо кундемыште угыч вашлияш, участник-влакын мастарлыкыштым куанен ончаш йӧным ыштымылан тауштен. Тыгай мероприятийын Марий Эл ден Пошкырт кундем коклаште акрет годсо вашкылым пеҥгыдемдымаште надыржым палемден.  

Официал ужашыште марий онаеҥ-влак пелештеныт, уна-влак саламлен ойленыт. Калтаса кундемлан вияҥаш суапым ыштыше ойыртемалтше еҥ-влаклан тӱрлӧ наградым кучыктеныт.

Марий Эл гыч – кок сеҥыше

Чылаже 30 наре номер ончыкталтын. Жюри нуным кум номинацийыште аклен: йоча, аутентичный (быт) да сценыште куштымаш. Организатор-влакын палемдымышт почеш, мероприятийын тӱҥ шонымашыже – таҥасымаш огыл, марий тӱвырам жаплыше, вияҥдыше, аклыше-влакын иквереш погынаш йӧн улмо. «Ший кандыра» фестиваль келшымашым да ваш-ваш умылымашым  шочыкта, участник-влакым у усталык сеҥымашыш шуаш кумылаҥда. Ӧрдыж верла гыч турист-шамычат тудым ончаш лӱмын толын каят.

Тений тушко Марий Эл гыч  «Марий памаш», «Эрвел Марий», «Чон оҥгыр», тыгак  Советский, Морко, Марий Турек ден Шернур районла гыч фольклор ансамбль-влак миеныт. Конкурсын Гран-прижым Йошкар-Ола гыч Тамара Дмитриева лӱмеш «Эрвел марий» калык муро да куштымаш ансамбль сеҥен налын. Тудым вуйлатыше, Марий Элын сулло артистше Борис Дмитриевын «Тул пеледыш» ансамбльжат аутентичный куштымаш номинацийыште  III степенян диплом дене палемдалтын.

Справке

«Ший кандыра» фестиваль Калтаса районын визитный картычкыже манашат лиеш. Тудым тений Башкортостан Республикын Тӱвыра министерствыжын полшымыж дене республикын Калык-влак Келшымаш пӧртышт, Калтаса район администраций да регионысо марий-влакын «Эрвел марий» калыкле-тӱвыра автономийышт иквереш эртареныт. Мероприятий Россий Президент Владимир Путинын темлыме «Еш» нацпроектше кышкарыште эртен. Тудын ик эн тӱҥ направленийже Российыште илыше калык-влакын тӱвыра да кӧргӧ чон поянлыкышт негызеш гражданский идентичностьыштым пеҥгыдемдымашке виктаралтын.

Икымше гана фестиваль 2011 ий 16 июльышто эртен. 2013 ийыште эртыше фестивальыште тӱнямбал рекордымат шынденыт: эрвел марий-влакын «Кандыра» тӱшкан куштымашышт 2300 метр кужытыш шуйнен.  Тудым Российысе «Гинессын рекорд книгашкыже» пуртеныт.

Светлана Носова ямдылен.

Фотом Лариса Яковлеван воткыл лаштыкше гыч налме