17 март – Шемшыдаҥ пучымыш кече. Тудым официально огыт палемде, ты кечын тиде шӱраш гыч ямдылыме кочкышын пайдаже нерген ойлат, манын возат интернетыште.
Шемшыдаҥ пучымышым шӧр, ӱй але поҥго да шыл дене тӱрлӧ семын ямдылаш лиеш. Ты шӱрашым пӱтым кучышо-влакат йӧратат.
Йолташ-влак, тыланда шемшыдаҥ пучымыш келша? Кузе тудым ямдыледа? Але могай пучымыш тыланда утларак келша?
Марина Мари, мурызо:
– Шемшыдаҥым купечла ямдылем. Тидлан ошвоҥгым эрыктыме да тыгыдемдын пӱчкедыме кешыр, шоган дене ушкал ӱеш жаритлем, шинчалым ешарем. Ямде вартышым пеле кӱшӧ шемшыдаҥ пучымышыш опталам да, шӱраш кӱмешке умбакыже шолтем. Тиде пайдале кочкыш мариноватлыме йӱштӧ помидор дене пеш тамле.
Марина ГЛУШКОВА, Марий Эл Радион вӱдышыжӧ:
– Шемшыдаҥ тазалыклан моткоч пайдале, тидын нерген врач-влак ойлат. Туге гынат, мемнан ешыште тиде шӱраш гыч кочкышым чӱчкыдын ямдылена манын каласен ом керт. Школышто тунемме годым, шарнем, шӧр дене шолтымо шемшыдаҥ пучымышым пукшат ыле. Кызыт мӧҥгыштӧ шемшыдаҥ шӱраш гыч пучымышым шыл але фарш дене южгунам ямдылена. Мый утларакше рисым, тыгак пареҥге гыч кочкышым кочкаш кумылан улына.
Роза ИСКАКОВА, Республикысе калык усталык да тӱвыра ден каныме паша шотышто шанче-методике рӱдерын методистше, мурызо:
– Мый утларакшым манный шӱраш да рис дене шолтымо пучымышым йӧратем. А шемшыдаҥым тушонко дене варена, тушкак шоганым, кешырым, шем пурысым ешарена да моткоч тутло кочкыш ямде веле!
Уто нелытым капкылыште кудалташ висте (полба) ден яшмык (чечевица) пучымышым кочкам.
Татьяна УМУРБАЕВА, мурызо:
– Ешыште утларакше рисым йӧратена, тудын дене пучымышым шолтем. Тыгак рис да шӱльӧ, южгунам манке немырым ямдылем. Перловый шӱрашым шыл дене пырля эн чот йӧратем.
Шемшыдаҥ тӱрлӧ витаминлан, микроэлементлан, аминокислоталан поян. Тушко пурышо вещества-влак нерв системын пашажлан да иммунитетым пеҥгыдемдаш полшат. Шемшыдаҥ пучымышым ӱдырем йӧрата, тудо тушко шӧрым ешара. А мылам шемшыдаҥым шыл подливе дене кочкаш келша. Тиде шӱраш гыч ленивый манме голубцым ыштем.
Тидлан кӱлеш: шыл фарш –500 г., батон – 70 г., шоган – 1 вуй, шемшыдаҥ шӱраш – 4-5 кугу совла, ковышта (пекинский сайрак) – 150 г., томат пасте ден ӱмбал – 2 кугу совла дене, чеснок – 2-3 пӱй, шыдаҥ ложаш – 1 кугу совла, шинчал, шем пурыс да сакырложаш – там почеш.
Тыге ямдылыман: эрыктыме шоганым леве вӱдеш нӧртымӧ батон дене пырля мясорубко гоч колтыман да фарш дене йӧрыман. Тушкак шемшыдаҥым да тыгыдын падыштыме чеснокым ешарыман.
Ковыштам тыгыдын пӱчкедыман да, кӱмешкыже, 10 минут наре шолтыман. Варажым тудым фаршыш ешарыман, тушкак шинчалым, шем пурысым пыштыман. Вартышым сайын лугыман да кужурак кутышан котлет гай форманым ыштен формыш пыштыман. Формым духовкыш (180 градус) шындыме деч ончыч изишак вӱдым ешарыман да 15-20 минутлан кӱкташ шындыман.
Тиде жапыште соусым ямдылена: мискыш томат пастым, ӱмбалым пыштена, ложашым шавалтена да сайын лугена. Тушко 250-300 мл вӱдым ешарена, шинчалым, сакырложашым там шотеш пыштена.
Ямде соусым ленивый голубцы ӱмбаке опталына да духовкышто эше 30 минут наре кӱктена. Перкан лийже!
Алевтина Байкова ямдылен
Фотом еш альбом гыч налме
