Кугыжаныш Погынышто
Самырык вий чолгалыкым ончыкта
Теҥгече Йошкар-Олаште Марий Эл Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютинын вӱдымыж почеш кандашымше созыв Марий Эл Республик Кугыжаныш Погынын индешымше сессийже эртен.
Тушто паша кече радам дене келшышын 23 йодышым ончымо.
Эн ончычак депутат-влак 6 мировой судьям кум ий жаплан шогалтеныт.
Вара законодатель-влак 2024 ийлан республик бюджетым да республикын обязательный медицине страхований территориальный фондшын бюджетшым шуктымо нерген отчётым пеҥгыдемденыт.
Тыге кодшо ийыште Марий Элын бюджетше доход шот дене 64,7 миллиард теҥге кугытлан шукталтын, тидыже палемдымын 108,3 процентше лиеш. Тышечын 55 утла процентше – налог да налог деч огыл пурышо окса (ончылгоч палемдымын 118 процентше). Бюджетын роскотшо 61,1 миллиард теҥге кугыт лийын (палемдымын 95,6 процентше). Бюджет 3,7 миллиард теҥге парыш дене шукталтын.
ОМС территориальный фонд бюджетын доходшо 12363,4 миллион теҥге лийын гын, роскотшо – 12334,8 миллион теҥге. Роскотын тӱҥ ужашыже (99,1 процентше) ОМС программым финансироватлаш да Российысе вес субъектлаште страховатлыме еҥ-влаклан медполышлан тӱлаш каен.
2025 ийлан ОМС фондын бюджетышкыже вашталтышым пуртымо. Тидыже бюджет кокласе трансферт да бюджет ситыдымым финансироватлыме дене кылдалтын.
Заседанийыште лукмо икмыняр закон республик законодательствым уэмдымашке виктаралтын.
Мутлан, мланде дене пайдаланыме нерген законышто илем ден муниципал образованийлаште ончыч учётыш налме граждан-влаклан мланде участкым яра пуымо ик черетым ыштыме радамым палемдыме. Черет учётыш шогалтыме датым ончен рашемдалтеш. Мланде участкым яра налаш йодмашым «Кугыжаныш услуго» портал гоч пуаш лиеш.
«Марий Эл Республикыште образований нерген» законышто педагог-влаклан паша гыч шке кумылын але пашам пуышын темлымыж почеш кайымышт годым ик гана тӱлалтше пособийым вич ий отработкым ыштен шуктыдымыштлан пӧртылтымӧ радамым рашемдыме. Тиде жапше пашаш налме огыл, а пособийым налме дате гыч шотлалтеш.
Граждан-влакын посна тӱшкаштлан юридический полышым яра кунам пуымо радамым кумдаҥдыме нерген посна законым лукмо. Тыгай еҥ-влак ынде профессионал юрист-влак деч илыме верым наследствыш, пӧлек шотеш але оксала налме, илыме верыште регистрироватлыме учёт гыч кораҥдыме, медицине услугым налме годым правам аралыме, тыгак илыме верлан да коммунал услугылан тӱлымӧ парымым, шуко пачеран пӧртыштӧ капремонтлан да тӱшка погым шотыш кондымо роскотлан кӱрын лукмо йодышла дене консультацийлан тӱлыдеат кертыт.
Вес закон сайлыше-влакын наказышт нерген улшо законыш вашталтышым пуртымо дене кылдалтын. Кугыжаныш Погынын депутатше-влак сайлыше-влакын наказышт нерген у темлымашлам палемдыме радам почеш 15 август марте пуэн кертыт. Ты йӧн дене ончыч темлыме проектыштым тенийысе финанс идалыкыште шукташ шонышо депутат-влак пайдаланен сеҥат.
Курыкмарий, Кужэҥер да Советский район-влакын вуйлатышышт муниципал образованийышт кумдыкышто посна илемлам ушымо шотышто ойым сессийыште ончаш темлымаш дене лектыныт. Законодательный орган нунын ойышт дене келшен.
Индешымше сессийыште тыгак образований, тӱвыра, туризм, кугыжаныш погым приватизироватлыме дене кылдалтше закон-влакым федерал законодательствылан шотыш кондымо.
Кугыжаныш Погын теҥгече Марий Эл Республикын Самырык-влак парламентшын кум тӱҥалтышыжым ончен да сайлан шотлен. Икымшыже – «Марий Эл Республикыште патриотизм шӱлышеш воспитатлыме нерген» закон. Тудым кодшо ий мучаште ончаш темлыме ыле, да мучаш марте ыштен шуктымо, кызытсе жапын йодмашыжлан келыштарыме. Законышто ты пашан тӱҥ шонымашыжым, йодмашыжым, задачыжым да корнылажым почын пуымо, тыгак кучемын ты шотышто полномочийжым радамлыме.
Самырык парламентарий-влак тыгак парламент член-влакын удостоверенийышт да оҥеш пижыктыме знакышт шотышто нормым Самырык-влакын парламентышт нерген положенийыште пеҥгыдемдаш темленыт. Кугыжаныш Погынын вес пунчалже дене тыгай знак нерген положенийым пеҥгыдемдыме.
Индешымше сессийыште Марий Эл Республикын 11 законжым да Кугыжаныш Погынын 26 пунчалжым пеҥгыдемдыме.
Марий Эл Кугыжаныш Погынын материалжым Юрий Исаков ямдылен.
Фотом Марий Эл Кугыжаныш Погын деч налме.
