Саламлена
Оҥайын чучын да лишылыш савырнен
Кужэҥер район Тошто Йӱледӱр ялын шочшыжо, «Марий Эл» газетын корректоржо Нина Васильевалан – 70 ий.
Корректор пашалан лӱмын огыт туныкто. Могай тудо, маныда? Кузе туныктышо тунемшын тетрадьыштыже возымым терга, йоҥылышым тӧрла, тудат тидымак ышта, но газет лаштыкыште але вес савыктышыште.
Йӱледӱр школын тунемшыже Нина Попова тидын нерген шоналтенат огыл. Но ты школыштак ачажын тӱҥалтыш класслаште туныктымыжым да кастене мӧҥгыштыжӧ тунемше-влакын тетрадьышт дене шинчымыжым шуко гана ужын. Тидыже тудым йӱкшыктарен, шонеда? Нимынярат. Оҥайын гына чучын.
Таклан огыл школ деч вара йолташ ӱдыржӧ дене коктын туныктышылан тунемаш каяш шонен пыштеныт. Йошкар-Ола мучко кычал коштын, Марий кугыжаныш университетын тӱҥ корпусшым кычал муыныт, марий филологлан йодмашым возеныт. Тидлан туныктышыштак сымыстареныт. Да мо шонеда, ик парт коклаште шинчен тунемше-влакет, экзаменым сайын кучен, вузыштат пырляк тунемаш тӱҥалыныт. Лач вич ий гыч корнышт торлен. Но жаплан.
Нина Попова визымше курсым тунем пытарыме велеш марлан лектын – марий йылме да литератур отделенийымак ик ий ончыч тунем пытарыше да университетыштак марий йылме кафедрыште ассистентлан ыштыше Валентин Васильев дене ушнен. Но Валентин Николаевич ту ийынак Эстонийысе аспирантурыш тунемаш каен, а Нина Васильевналан шочмо ялышкыже пӧртылаш да Шӱдымарий школыш пашаш пураш логалын. Тыште туныктымо жапыштак кок гана декретыш лектын – ончыч эргым, вара ӱдырым ыштен. Пелашыжын тунем пытарен пӧртылмекыже да МарГУ-н тӱшкагудыштыжо илашышт верым пуымеке, тудат йоча-влак дене пырля олаш куснен. Ынде нунылан верчынак йочасадыш воспитательлан пашаш пурашыже пернен.
Но чон садыгак вес пашам йодын. Йочашт изиш кугурак лиймеке, «Периодике» издательствыш миен лектын. 1988 ий гыч тушто райгазет-влакым лукташ тӱҥалыныт, корректор-влак кӱлыныт. Теве кунам тудо ты паша дене палыме лийын, да келшен веле – шым ий тушто ыштен. Вара газет лукмаште ныл ий выпускающий пашам шуктен. Но чыла тиде, шке манмыжла, шӱкалтыш гына лийын.
Корректор семын ыштыме эн кугу пашаже тудым «Марий Эл» газет редакцийыште вучен. 1999 ийыште пӱрымаш тышке конден. Университет деч вара кок йолташ ӱдыр коклаште торлышо корнет лач тунам угыч лишемын. Йолташ ӱдыржат, Людмила Иванова, тыште пашам корректор гычак тӱҥалын. А ты жаплан палыме журналист лийын шуктен. Нина Попова гын, ынде Васильева, корректор пашам сайын палыше тышке толын да тудым умбакыже шуен. Сулен налме канышыш лекмешкыже. Но тунамат тудым отпускышто улшо-влакым алмашташ жапын-жапын ӱжыныт. А корректор кайымеке, 2022 ийыште угыч пашаш налыныт. Да ынде 20 ий утла редакцийыштына ышта. Тудым ме ик эн опытан да грамотан корректор семын аклена. А шкеже ончыч тӱрлӧ жапыште пашам пырля ыштыше коллегыже-влак Ольга ден Сима Козыревалан, Ирина Хафизова ден Эльвира Павловалан таушта. Пеш тале да палыше улыт ыле, манеш.
Кызыт гын возышо-влак иктаж-мо шотышто кокытеланат гын, лачак Нина Васильевна деке рашемдаш толыт. Вет мутым тӱрлӧ семын савыралаш, знакым шындымымат тӱрлын умылтараш лиеш. Но тидын годым правилым тудо тӱҥлан шотла, кеч южгунамже ойыртемалтшын каласыме денат келша. Но возымо кокытеланымашым луктеш гын, автор дене кутырен келшен тӧрлыкта. А возышо-влак тудын ойжым шотыш налыт. Нина Васильевна ойла: «Ме келшен илена да ваш-ваш умылаш тыршена. Вет чылан газетыштына чын да грамотнын возымо лийже манын шонена».
Мом шылташ, пелашыже, МарГУ-н доцентше, филологий науко кандидат Валентин Николаевичын илыш гыч эр кайымыже чонешыже келге ойго палым коден гынат, тудо чытен лектын да шкенжым пеҥгыдын куча. Тидлан икшывыже да уныкаже-влак полшат. Да нунат аван да кован туныктен, тӧрлен але темлен ойлымыжым газетын веле огыл, илышын корректоржо семынак ончат.
«Марий Эл» газетын пашаче ешыж лӱм дене Нина Васильевнам чапле лӱмгечыж дене шокшын саламлена, тазалыкым, ласкалыкым да кужу ӱмырым тыланена!
Юрий ИСАКОВ.
Снимкыште: Нина Васильева ден Людмила Иванова. 2026 ий.
Алевтина Байкован фотожо.
