Медведево район Пӱкшерме фольклор пӧртыштӧ Йоча ӱярня эртен.
Молгунам ты пайремыш утларак ӱдыр-рвезе-влак ушненыт гын, тений луман игече чаракым ыштен. Мероприятийын организаторжо республикысе Марий тӱвыра рӱдерлан тудым эртарыме кечыжымат кусараш логалын. Туге гынат ныл школ гыч команде-влак толын кертыныт, тиде – Медведево районысо Шойбулак гыч «Мелнашке-влак», Параньга район Кугу Пумарий гыч «Самырык тукым», Морко район Волаксола гыч «Ӱдыр кумыл» да Марий тӱвыра рӱдерын «Падыраш».
Марий тӱвыра рӱдер вуйлатыше Александр Бирюков саламлымыж годым таклан огыл каласыш: «Те таче пайремыш толында, мурыза, куштыза, модса, кумылдам нӧлтыза!» Чылажат тыгак лие. Ӱдыр-рвезе-влак урок семынак сайын ямдылалт толыныт. Марий калык йӱламат палат, мелнамат кӱэшт моштат улмаш, мурен куштымышт нерген ойлыманат огыл. Эшежым чылан гаяк марий вургемым чиеныт, поснак ӱдыр-влак моторын койыч. Волаксолан «Ӱдыр кумыл» командыжымак налаш. Вуйлатышышт, школ директорын воспитаний паша шотышто советникше Алена Иванован ойлымыж почеш, ӱдыр-влак тувыр-шовырым, ончылшовычым, пеледышан кугу шовычым школ тоштер гыч налыныт. Йолышкышт йыдалым пидыныт.
«Мелнашке-влак» тачысе кечылан келыштарыме марий вургемым чиеныт, поснак вуйпидышышт келшыш.
Пайрем конкурс семын эртен. Условийже почеш, команде-влак ӱярня мелнам кӱэшт кондышаш ыльыч. Кажныже шке чесше дене сцене гыч палдарен. Мутлан, Волаксола ӱдыр-влакын сийышт «шошо пушан, кеҥеж саска таман» маньыч, эсогыл торт гай сӧрастарыме лийын. «Падыраш-влак» кум лончан команмелна дене сийленыт. «Мелнашке-влак» пареҥге, Пумарий ӱдыр-рвезе-влак Параньга велысе шӱрашан мелнам кӱэшт конденыт.
Ончылгоч кажне командылан Ӱярня йӱла дене кылдалтше куд шомак гыч кучыктеныт. Участник-влак нунын дене такмак-влакым шонен йоҥгалтареныт.
Кумшо конкурслан чылан уремыш лектыныт. Тушто кажне команде пелен кондымо пайремлык Ӱярня кува дене палдарен. Лӱмыштымат йоча-влак оҥайым шонен муыныт: Окавий, Чапле кувандай, Овдакай… Кажныжлан, манаш лиеш, «Чыла осалым пеленет наҥгай» манме рифме келшен толын, вет пайремым ужатыме годым лач тыге ойлат.
Сцене пелен мурен куштымо деч вара фольклор пӧрт кумдыкышто рӱдер пашаеҥ-влак тӱрлӧ калык модыш дене модыктеныт: кандырам шупшыныт, маскайол, шӱшкан ече дене коштыныт, курык гыч мунчалтеныт… Мучашлан Ӱярня кувам йӱлатеныт
Иктешлыме почеш сеҥышыш Параньга велысе ӱдыр-рвезе-влак лектыныт. Нунылан музыкальный колонкым да Т.Евсеев лӱмеш тоштерыш ӱжмашым кучыктеныт. Мо дене вара «Самырык тукым» жюрин кумылжым савырен? Командысе куд рвезе ден кок ӱдыр конкурслаштат, модмаштат ойыртемалтыныт. Ӱдыр-влакым ойлыманат огыл, а рвезе-влак… Воспитаний шотышто школ директорын советникше Роман Шабдаровын палемдымыж почеш, кундемыштак тугай, рвезе-влак гармоньым шокташ кумылан улыт. Йоча ӱярняш мийыше рвезе-влак гармонь дене шоктышт, тӱмырым кырышт, мурышт, куштышт, моло школ гыч толшо ӱдыр-рвезе-шамычым ылыжтен, пырля веселитлыктышт. Чылаштын пайрем кумылыштым нӧлтальыч. Тыгай ӱдыр-рвезе-влак дене кеч-могай пайремымат веселан эртараш да кеч-могай конкурсыштат сеҥаш лиеш.
Светлана Носова
Снимкыште: сеҥышыш лекше команде.
Михаил Скобелевын фотожо.
Йоча ӱярням республикысе Марий тӱвыра рӱдер 2015 ий гыч эртара. Тудо икшыве-влакым марий калыкын тӱвыражлан, йӱлажалан, модыш фольклоржылан шӱмаҥдаш полша.
