Парламентарий-влак Марий Эл Республикын 2026 ийыште да 2027-2028 ийласе плановый пагытыште социально-экономически вияҥме корныж дене палыме лийыныт.
11 ноябрьыште Марий Элын Конгресс полатыштыже Депутатын кечыже эртен.
Тудо торжественный тат дене тӱҥалын. Марий парламентым вуйлатыше Михаил Васютин республикысе Ветеран советын председательже, Мер палатын йыжыҥъеҥже, Марий АССР-ын XII созыв Кӱшыл Каҥашыжын депутатше, I-III созыв Кугыжаныш Погынын депутатше, Килемар районысо икмыняр созыв депутат-влак погынымашын председательже, Россий Федерацийысе муниципал службын сулло пашаеҥже, Марий Элысе ялозанлыкын сулло пашаеҥже Николай Викторович Сорокиным 75 ияш лӱмгечыж дене шокшын саламлен да пӧлекым кучыктен.
Депутатын кечыштыже ончаш темлыме кок йодыш регионнан лишыл кум ийыште вияҥме корныж дене чак кылдалтын, рашемден парламентым вуйлатыше. Тудын ушештарымыж гыч, 2 декабрьыште эртараш палемдыме сессийыште депутат-влаклан нине йодыш деч посна эше сайлыше-шамычын наказыштым (переченьым) икымше гана пеҥгыдемдаш логалеш.
«Республикым вуйлатыше Юрий Викторович Зайцевлан да Марий Элын правительствыжлан «Марий Эл Кугыжаныш Погын депутат-влаклан сайлыше-шамычын наказышт нерген» законым илышыш пурташ полшымыштлан поснак кугу таум каласем», – палемден Михаил Васютин.
Промышленность, экономически вияҥмаш да торговльо министр Владимир Халюзинын «Марий Эл Республикын 2026 ийыште да 2027-2028 ийласе плановый пагытыште социально-экономически вияҥме корныштыжо тӱҥ показатель-шамыч нерген» докладше дене келшышын, лишыл кум ийыште регионын экономикыже икшырымын вияҥшаш: валовый продукт идалык еда 2,2-3 процентлан кугемшаш, промышленностьын показательже – 3,3-3,5 процентлан, аграрный секторын – 0,6-1,2 процентлан. Поснак кугу тӱткыш изи ден кокла предпринимательствылан полшымылан, паша лектышым кугемдымылан, тыгак перегыше технологийым шыҥдарымылан ойыралтеш. Тӱҥ инвестиций промышленностьлан, социальный сферлан, ялозанлыклан да транспортлан ышталтеш.
Кокла пашадарым идалык еда 7 гыч 8,6 процент марте кугемдаш да 2028 ийлан 89,7 тӱжем теҥге марте шукташ палемдыме, ик еҥын кокла доходшым – 53 тӱжем теҥге йотке.
Правительстве председательын алмаштышыже, финанс министр Алексей Торощин «Марий Эл Республикын 2026 ийлан да 2027-2028 ийласе плановый пагытлан республик бюджетше нерген» законын проектше дене палдарымыж годым шушаш ийыште республик бюджетыште налог да налог деч огыл доходын кугемме шырымжым палемден. Тыгак бюджетым ыштыме годым посна бюджет кредит шотышто парымын кок кумшо ужашыжым списатлыме деч средствам пуртымо нерген ушештарен.
Бюджетын роскот ужашыштыже Россий президентын указше дене палемдыме национальный цель-влакым илышыш пурташ, Марий Элым социально-экономически вияҥдыме индивидуальный программын кокымшо йыжыҥжым да законодательстве дене пеҥгыдемдыме чыла социальный гарантийым шукташ средствам ончыктымо. Роскотын 70 процент утларак ужашыже социальный сферлан (образованийлан – 33,3 процент, социальный политикылан – 24 процент, здравоохраненийлан – 7,2 процент) палемдалтын, рашемден министр.
Алексей Торощин 2026 ийысе роскотын тӱҥ статьяже-влакым отрасль еда ончыктен.
Каҥашымаш годым депутат-влак специальный военный операцийын участникше-шамычлан полшаш ойырымо средстван кугытшым рашемденыт, исполнительный кучем орган-влакын еҥыштлан верысе калыкын тӱҥалтышыжлан полшымо проект-шамычым ончымо процедурым саемдаш да нуным илышыш пурташ финансированийым кугемдаш кӱлмӧ нерген ойленыт.
«Ончаш темлыме бюджетын проектше – цифр-влак веле огытыл, тиде – Марий Элысе кажне еҥын илышыжым саемдаш, шочмо республикым вияҥдаш палемдалтше чапле корно, илышыш пурташ лийме чатка паша радам. Бюджетын негызышкыже Марий Эл правительствын пеҥгыдемдыме 29 кугыжаныш программым пуртымо. Нуным кум тӱҥ направленийыш ушымо, тиде – «Илышын у качествыже», «Экономикым инновационно вияҥдымаш да модернизироватлымаш» да «Пайдале кугыжаныш». Поснак программный документлаште бюджет сфер пашаеҥ-влаклан пашадарым кугемдаш средствам тичмашнек пыштымым палемдымем шуэш. Тыгак чыла социальный обязательствым арален кодымо. Полыш шотышто кугу тӱткышым специальный военный операцийын участникше-влаклан да нунын ешыштлан, шуко шочшан еш, инвалид, тӱнен илыше граждан, тулык йоча-шамычлан ойырымо. Экономикын тӱҥлан шотлалтше чыла отрасльжылан полшаш палемдымымат шотыш налме», – ончымо йодыш-влакым иктешлен Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютин.
Маргарита ИВАНОВА
Марий Эл Кугыжаныш Погынын фотожо.
