Тӱшка каҥаш
Калыкнан тӱвыражым пӱртӱс дене моштен кылдена
«Ола – чодыра» ончыкылык ландшафт паркын тӱҥ шонымашыже шотышто йодыштмаш мом ончыктен? Тидын нерген кутырымо Йошкар-Ола мэрын пашажым жаплан шуктышо Антон Трудинов дене ола администрацийыште лийше пресс-конференцийыште.
Шуко еҥ ушнен да йӱклен
Арня утла ончыч у паркын тӱҥ шонымашыж дене оласе Калык-влак келшымаш пӧртыштӧ палдарыме ыле. Тушто каласыме: «Ола – чодыра» паркым Йошкар-Олан эҥерӱмбал ужашыштыже – Ленин проспект, Петров урем да Изи Какшан эҥер коклаште – тӱзатен колташ да «Марий парк» дене ик тичмаш кумдыкыш ушаш палемдалтеш. А ончыкыжо эҥер воктене чоҥен шуктыдымо объектла декат пӧртылаш да ту кумдыкым у семын тӱзаташ шонымаш уло. Но кызыт, лачак парк дене кылдалтше ужаш шотышто калыкын шонымашыжым пален налаш манын, йодыштмашым увертарыме ыле. Тудо арня мучко шуйныш.
Йодыштмаш
Йошкар-Олаште илыше-влакым «Ола – чодыра» кумдыкым тӱзатыме тӱҥ шонымаш шотышто йодыштмашке
7411 еҥ ушнен да йӱклен.
Ты кумдыкым тӱзатыме тӱҥ шонымаш дене келшеда мо?
Да – 6637 еҥ.
Уке – 774 еҥ.
Тӱҥ шонымашке пурташ шкеже мом темледа?
2077 еҥ деч ой лийын.
– Йодыштмаш Госуслуго порталыште эртен. Оласе-влак шонымашыштым да темлымашыштым шылтыде возен кертыныт. Тушко ушнышо-влак кокла гыч 89,6 процентше тӱҥ шонымаш дене келшен, да тушечын кумшо наре ужашыже шке ойжымат темлен. Тидыже мо нерген ойла? Олаште илыше-влак тудым тӱзатыме йодышым айда-йӧра огыт ончо. Вет оланаже кугу огыл – улыжат 100 тӱжем наре квадратный метр кумдыкым айла. Сандене тусо чыла парк ден скверым олаште илыше-влаклан йӧнаным ыштымым кӱлешанлан шотлыман, – каласыш Йошкар-Ола мэрын пашажым жаплан шуктышо Антон Трудинов.
Тудо тыгак весымат палемдыш: Йошкар-Ола таче Россий Федерацийысе ТОП-10 турист маршрут радамыш пура. Тудын рӱдӧ ужашыжым, поснак Изи Какшан эҥерӱмбал кумдыкым, тӱзатымаш турист-влакым савыра. Но тушто ыштен шуктыдымо верат эше шагал огыл. Ландшафт паркат тыгай шонымаш денак ышталтеш. Тудо турист-влакым веле огыл, эн ончычак тыште илыше-влакым савырен шогаш тӱҥалеш. Мо дене, маныда? Марий калыкын тӱвыражым пӱртӱс дене моштен кылдыме дене, вашештыме семын мане Антон Аркадьевич. Изи Шочмо Элнам калыкнан кугу йӧратымаш да тыршымаш дене аклымыжым ончыктышо шӱлышан тудо лиеш.
Чыла кӱлеш да шотыш налалтеш
– Йодыштмашке ушнышо-влак кокла гыч шукышт ужар кушкыллам арален кодымо верч улмыштым палемденыт. Тиде ик тӱҥ корно семын ончалтеш, – ешарыш Антон Трудинов. – Оланан генеральный планже, тудын ужашлажым посна планироватлымат улыт. Да тушто каныме, вийым налме (рекреаций) кумдыклам ончыктымым шотыш налдежат огына керт. Тыге «Ола – чодыра» ландшафт парк шиждымын «Марий паркыш», а умбакыже поснак аралыме Пӱнчер кумдыкыш кусна. Сандене ме тиде шонымашым проект организацийла деке шукташак тыршена. А ужар кушкылым арален кодена веле огыл, кушто кӱлеш, тушко ешарен шындаш профессионал-шамычымат ушена.
Оласе шуко еҥ деч йоча модмо да спорт площадкылам ыштыме шотыштат темлымаш лийын. Эҥер воктене ошмам шарыме ончыч келшенат дыр, ынде тыгай площадкылаште утларак йӧнан у технологиян шартышым ышташ йодыт. Куржталше, велосипед да самокат дене кудалыштше-влакат посна корным ышташ темлат. Нунымат шотыш налде ок лий.
Йӱштылмӧ вер нергенат мут лектын: ончыкыжо тӱлыман але яра лиеш? Вантовый кӱвар воктенысе нерген ойлаш гын, Антон Трудинов манмыла, тудо кызыт вӱд воктене каныме верлан гына шотлалтеш. А ончыкыжо лӱмын оборудоватлыме йӱштылмӧ вер лийшаш. Да оксала огыл, а яра пайдаланыме. Лӱдыкшӧ ынже лий манын, утарыше службат вияҥдалтеш. Пуш станцият туштак кодеш – ийын кошташ кумылан-влак уке огытыл.
Инженер ден канализаций сетят, коммунал инфраструктур ден услугат лийшаш улыт. Еҥ-влак, мутлан, тӱшка шонданым ешарен ышташ йодыт. Кызыт цирк манеж дене икте уло, но калык шуко годым тушто кугу черет лиеда. Коммунал технике дене обслуживатлыме нергенат шоналтыман. Вет тиде парк идалык мучко пашам ыштышаш. Шошым да кеҥежым пеледыш клумбылам ышташ, вӱдым шаваш, шудым солаш кӱлеш гын, телым эреак корным эрыктен шогыман. Тидат веле огыл, еҥ-влак ече трассым да ий площадкым ышташ темлат.
Тиде парк яра шинчышаш огыл, а илыш дене шолшаш. Тыштыже мер ушем ден тӱвыра организаций-влаклан кугу ӱшан ышталтеш да йӧн пуалтеш. Тудо еш да йоча, родо-тукым да уна дене каналтыме вер лийшаш. Йоча да инвалид коляске дене кошташат корнышто чарак лийшаш огыл. Ӧрдыжкӧ кычал каяш огыл манын, пурлмывер нергенат шоналтыман. Але пытартыш жапыште южо сӧрастарымашым локтылмо нергенат мут шокта, сандене видеоэскерымашат лиеш.
– Чыла тиде кӱлеш да шотыш налалтеш. Олаште илыше-влакын темлымашышт почеш проектировщик-влаклан технический заданий ямдылалтеш. Вара тӱҥ шонымашна градсоветыш каҥашаш лукталтеш, а тудлан Марий Эл вуйлатыше вуйын шога. Градсоветыште отраслевой министерстве ден ведомстве-влакын еҥышт, мемнан архитектор ден проектировщикна-влак улыт. Нунын ойыштат технический заданийыш пурталтеш, иктешлалтеш да проект группылан умбакыже пашам ышташ пуалтеш. Тыге тӱшка вий дене оланан картыштыже йӧршын у пӱртӱс кумдыкым ыштена. Тудо олаште илыше да уна-влакым савырен да куандарен шогаш тӱҥалеш, – каласыш Антон Трудинов да иктешлыме семын ешарыш: – Тугай олам пырля ыштена, кушто илыме шуэш.
Юрий ИСАКОВ.
Снимкылаште: Антон Трудинов; ончыкылык ландшафт парк тыгерак коеш; лийшаш паркын ик ужашыже.
Юрий Исаковын да Йошкар-Ола администрацийын сайтше гыч налме фото.
