Лидия Шабдарова
Шернур район Кукнур кундемын тале эргыже Кирилл Новоселовым таче кечын Марий Элыште шукын палат.
Тудо Кукнур кыдалаш школышто 9-ше классыште веле тунемеш гынат, гармонист-влакын тӱрлӧ конкурсыштыжо ойыртемалтын шуктен. Мер илышыштат шкенжым чолган ончыкта. Таче Кирилл – мемнан унана.
– Кирилл, тыйым шукын гармонист семын палат. Ты семӱзгар дене шокташ тыйым кӧ шӱмаҥден?
– Гармоньым кидышкем икымше гана кок ий ончыч кученам. Шокташ кумылаҥдыше еҥым ойырен каласен ом керт, молан манаш гын гармонь дене шокташ тунемаш кумыл шке гыч лектыт. Но молан лач гармонь? Изиракем улмем годым ача-ава, коча-кова дене пырля пошкудо ялысе тӱвыра пӧртыштӧ эртаралтше шуко тӱрлӧ концертыште лийынам, тыге Кужэҥер районысо Йывансола гыч «Мурсескем» ансамбльын концертыштыже гармонь сем чонем тарватен. Санденак ты семӱзгарым кидышкем кучаш кумыл лектын.
Тиде 19 декабрьыште лийын. «Тульский» гармонем дене У ий пайремлан икмыняр марий семымат шоктен моштенам, рушла гыч «Чодыраште шочын изи кож» лийын. Кажне кечын шоктен-шоктен, шуко семым тунемынам. Кызыт Марий Элысе чыла гаяк районын семыштым, вес кундемысымат шоктем.
– Тений шыжым Артур Ефремовым шарныме лӱмеш «Самырык чонетым тарвате» фестиваль-конкурсышто Гран-прим сеҥен налынат. Ты конкурслан ямдылалтмет нерген каласкале.
– Конкурслан ялем нерген возымо почеламутемлан семым шоненам. Тудым келыштарымаште кугу полышым Алексей Пуртов пуэн, тау тудлан. Конкурсышто шочмо-кушмо Кугу Пӱнчер ялемлан пӧлеклыме «Пӱнчерем» мурым муренам. Мурым эртыше кечылаште интернетыш лукмо, колыштын кертыда. Тудым ямдылаш полшышо-влакланат кугу тау.
«Гармонемым налын шокталтем» номинацийыште фестивальын тӱҥ призше, у гармонь, мыланем логалын. Тиде кызытеш эн кугу сеҥымашем. Фестивальым эртарыше, организатор-шамычлан, Артурын родо-тукымжылан шӱм гыч лекше таум ойлем.
– А икымше сеҥымашетше кунам лийын?
– Тиде «Изи гармоньчо» регион-влак кокласе конкурсышто лийын. Тунам гармонь дене шокташ тӱҥалмемлан ик ий да кум тылзе веле лийын. Шке ийготан группыштем 2-шо верыш лектынам. Тыге кугу сценыш корно почылтын. Тиддеч вара тӱвыра дене кылдалтше шуко мероприятийыш кошташ тӱҥалынам. Шке семынат, Кукнур тӱвыра да каныме рӱдер дене пырлят.
Тыгак Советский посёлкышто эртаралтше «Тукымвож йоҥгалтыш» республикысе фестиваль-конкурсышто «Пеледыш» ансамбль дене 1-ше верым налынна. Туштак мый гармоньчо-влакын конкурсыштышт таҥасенам, «Кукнур попурри» номерым ончыктенам да 14 ияш деч кугурак ийготан-влак коклаште 4-ше вер дене палемдалтынам. Тидлан моткоч куаненам, вет эн самырык участник лач мый лийынам. Анатолий Ермаков, Александр Пуртов, Владимир Романов гай палыме гармоньчо коклаште таҥасаш мылам пиал лийын.
– Тений кеҥежым Звенигово олаште эртыше Марий самырык тукым слётын пашашкыже ушненат. Тушто могай проектым ямдыленат?
– Шым кечаш слёт шуко жаплан поро шарнымашеш кодеш! Тиде жапыште ме туныктышына-влак дене проект пашам возаш тунемынна. Мый кумшо лужа дене Шернур район дене кылдалтше проектым ямдыленна. Тудо Сердеж эҥерым эрыктымылан пӧлеклалтын.
Слётышто икгай шонымашан шуко йолташ-влакым вашлийынам. Ӱшанем, нунын дене ыштыме пеҥгыде кыл огеш йом. Сай, поро да ӱшанле йолташ семын Пермь кундем гыч гармоньчо Александр Прокопьевым палемдынем. Икте-весе деч тӱжем километр тораште улына гынат, Марий Элыш толмыж годым эре вашлийына, жапым пырля эртарена.
– «Юнармий» толкыныштат шкендычым чолган ончыктет. Тушто мом ыштымет нерген радамлынрак палдаре.
– Спорт дене кылым кучем: ече дене коштам, спорт ориентирований дене заниматлем. Волонтёр семынат шуаралтам. А эше юнармеец улам. Тений Йошкар-Олаште эртаралтше «Юнармий» толкынын 9-ше погынымаштыже регионысо толкыным вуйлатыше Александр Яковлевич Мухачев «За юнармейскую доблесть» 3-шо степенян медальым мылам кучыктен. Тиде пеш кугу награде. Ты медаль умбакыжат элна верч тыршаш, шочмо кундемлан пайдам кондаш кумылым луктеш. Ойыртемалтмем шотыш налын, шошым Москваш «Патриот» паркым ончен кошташ йӧным пуэныт.
Толкыныш кум ий ончыч гына ушненам, ты жапыште шуко паша ышталтын: сарзе-патриот клуб коклаште эртаралтше фестиваль да слёт, школ пеленысе «Сыны Отечества» клубна дене «Строй да муро» республикысе смотрышто 3-шо верым налынна, сарзе-патриот муро смотрышто мый кумшо верш лектынам. Клубым Сергей Григорьевич Купсольцев вуйлата.
– Илышет могай профессий дене кылдынет?
– Ончыкыжым илышем могай профессий дене кылдем манын, кызытеш ом пале, но ӱшанен каласем: тӱҥалме пашам ом кудалте, да кертмем семын вияҥдем. Тунеммаште шкем сай могыр гыч гына ончыкташ тыршем, тӱрлӧ конкурсышко, мероприятийыш, таҥасымашыш, конференцийыш але олимпиадыш 1-ше класс гычак чолган ушнем. Лектыш уло, тидыже куандара. Умбакыжат муро-влакым возаш, калык ончык лукташ, сценыште мураш, шокташ Юмо гына полшыжо, тазалыкым пуыжо да воктенем улшо лишыл еҥем-влакым аралыже.
Еш альбом гыч налме фото.
