Лидия Шабдарова
Финн-угор калык-влакын III всероссийский форумышт Марий Элыште 9-12 сентябрьыште эрта. Тудым Эрик Сапаев лӱмеш Марий академический опер да балет театрыште 10 сентябрьыште торжественно почыныт.
Форумыш погынышо-влаклан Россий президент Владимир Путинын саламлымашан серышыжым РФ Президентын Администрацийжым вуйлатышын алмаштышыже Магомедсалам Магомедов лудын пуэн.
– Шӱдӧ ий дене финн-угор калык-влак Россий государственностьым пеҥгыдемдымашке, элнам вияҥдымашке кӱлешан, шуко шӧрынан надырым пыштат. Нунын тӱрлӧ сферыште сеҥымашышт – поян историйнан, шанчынан, тӱвыранан, шӱм-чон поянлыкнан кӱлешан, ойыраш лийдыме ужашыже. Тенийысе мероприятий-влакын рӱдӧ темышт – кушкын толшо тукымым, самырык-влакым куштымо, ӱдыр-рвезе-шамычлан профессионально кушкаш йӧным ыштыме, усталык куатыштым илышыш пуртымо дене кылдалтше йодыш-влак, – палемден шке серышыштыже элнан президентше.
Лишыл жапыште президент Владимир Путин 2036 ий марте кугыжаныш политикын у стратегийжым пеҥгыдемдышаш, ешарен каласен Магомедсалам Магомедов.
– Марий Эл Республиклан йылмым да тӱвырам арален кодымо да вияҥдыме йодыш тыглай мут-влак гына огытыл, тиде мемнан ойыртемна. Ӱшанем, форумын лектышыж почеш калык-влак кокласе кылым вияҥдымаште у ошкыл ышталтеш. Тидыже финн-угор калык-влак кокласе вашкылым умбакыжат арален кодымаште да пеҥгыдемдымаште кугу шӱкалтыш лиеш, – каласен республикым вуйлатыше Юрий Зайцев.
Рӱдолашкына Российын 32 регионжо гыч 250 делегат толын. Икымше кечын кум темылан пӧлеклалтше панельный дискуссий-влак эртеныт. Темыже-влак Российысе калык-влакын кӧргӧ чон поянлыкшым арален кодымылан, тачысе увер кумдыкышто уш-акыл верч кучедалмылан, ончыл еҥ-влакым туныктымылан пӧлеклалтыныт.
Пленарный погынымаш деч вара Молодёжный проект-влакын всероссийский конкурсыштышт сеҥыше-влакым саламленыт. Пурышо 38 йодмаш гыч индеш сеҥышым ойыреныт. Нунын коклаште Марий Эл гыч чолга самырык еҥ-шамычын лӱмыштым колаш куанле ыле. Образований, йылме да литератур сферыште 3-шо степенян диплом дене Виктория Матвеева палемдалтын. Тӱвыра ден этнотуризм сферыште 1-ше степенян дипломым Максим Алгайкин налын. У медиа: блоггинг, интернет проект, сайт сферыште 3-шо степенян дипломым Денис Шаблийлан кучыктеныт.
Форумын тенийысе темыже – «Финно-угорская молодежь в меняющемся мире: реалии и вызовы». Финн-угор калык-влакын всероссийский форумышт 2021 ий гыч кок ийлан ик гана «Кугыжаныш национальный политикым илышыш шыҥдарымаш» программе кышкарыште эртаралтеш. Тудо финн-угор калык-влакын шанче, тӱвыра, йылме да моло вашкылыштым умбакыже вияҥдаш полшымашке виктаралтын.
Йошкар-Олаште Калык тӱвыра пӧрт ончылно Калык-влакын келшымаш аллейыштым официально почыныт. Аллейыш 23 пушеҥгым, пызлым, ваштарым, тумым, шынденыт. Нине кушкыл-влак финн-угор калык-влакын ик эн жаплыме пушеҥгыштлан шотлалтыт. Форумын кокымшо кечыже «Марийская земля – очарование России» концерт дене мучашлалтын.
Кумшо кечын панельный дискуссийлаште мутланымаш умбакыже шуйнен. Тыгак Российысе Финн-угор калык-влак ассоциацийын президиумжын заседанийже эртен. Форумын иктешлыше погынымашыже Эрик Сапаев лӱмеш Марий академический опер да балет театрыште лийын. А кастене Йошкар-Оласе Самырык-влакын полатыштышт Финн-угор студенчествын миссшым ойыреныт.
Михаил Скобелевын фотожо.
