УВЕР ЙОГЫН

Чодыра пукша, чодыра йӱкта…

Калыкыште тыге ойлымым чылан колыныт, шонем. Чынжымак, чодыра – айдемылан моткоч кӱлешан вер: тушто емыж-саскам, поҥгым погена, пум ямдылена, канена…

Те чодыраш чӱчкыдынак коштыда? Могай сомыл дене тушко миен толаш утларак келша?

Лилия ПЕТУХОВА, мурызо:

– Чодыраште лияш моткоч йӧратем, тушто яндар южым шӱлалташ, кайык мурым, лышташ йӱкым колышташ эн чот келша. Но тиде кеҥежым, чаманаш кодеш, тушко  чӱчкыдын миен толаш йӧн ыш лек.

Кеҥежым ача-авам дене чодыраш выньыкашым погаш мийышна, мончаш олташ  пум пӱчна. Кызыт калык поҥгым пеш пога, интернетыште фото-влакым ужамат, мыйынат миен толмо шуэш. Емыжым тунар огыл, кунар поҥгым погаш йӧратем.

Йоча-влак дене лышташым погаш коштына. Ваштар, тумо, пызле лышташ поснак мотор улыт. Книга лаштык коклаш пыштен, нуным коштена. Труд, ИЗО уроклаште пуымо мӧҥгӧ пашам ыштыме годым кучылтына.

Янлык шотышто… Чодыраш коштмат огеш кӱл: кудывечыштына мераҥымат, рывыжымат, шоҥшымат ужына. Тений икымше гана мызе-влакат толыныт ыле. Ялыште илаш, содыки, пиал.

Сергей СТРЕЛЬНИКОВ, чоҥышо (Оршанке район, Нужавлак ял):

– Чодыра мыйын паша верем манын кертам: «Тайга» ООО-што пашам ыштем. Тыште пӱнчӧ да кедр пырня гыч пеш сӧрал да чатка пӧрт, монча пурам руат.  Россий мучко шкеак шупшыктат да поген пуат.

Школышто тунемме жапым налаш гын, эреак чодыраште модынна. Акам пелен эҥыжым погаш коштмемат сайын шарнем.

Кызытат илышем чодыра денак кылдалтын. У Торъял районышто пӧртым чоҥем. Пареҥге аҥа мучаштак чодыра гӱжла. Пареҥгым погымеке, чодыраш пурен лектатат – теве тыланет пел ведра поҥго. Кудывечыштына рывыж ден мераҥ пеш чӱчкыдӧ уна улыт. А икана ирсӧсна пареҥге пакчам урен коден. Шошым шӱшпык мурым колыштам, тыге сылнын, ӱчашен-ӱчашен мурымышт кумылым нӧлта.  Ик шошым шиште кудывече ончылнысо кошкышо пушеҥгыште кок игым ончен луктын. Ялыште илыше-влак пуым телылан ямдылат. Ме палена: тыгай сомылым кажне ийын шуктыман. Регенчымат чодыраште ик гана веле огыл погаш логалын.

Пытартыш жапыште маска да шордо пошеныт. Кугу тӱкан янлыкше корнышкат пеш лектедат, а маскам пасушто ужаш пернен. Садлан пеш тӱткӧ лийман.

Лудшо-влаклан тыгай ой-каҥашым пуынем: чӱчкыдынрак чодыраш коштса, тудым йӧратыза, вет тушто южшат вестӱрлӧ, шӱлашат куштылго, ласка. Тудым аралыман, шӱкым ида кышке, «йошкар агытан» деч перегыза! Икманаш, чодыра мемнан тазалыкнам пеҥгыдемдаш полша.

Наталья АЛЕКСЕЕВА, Морко рӱдӧ эмлымверын медшӱжарже:

– Ачам сонарзе лийын, садлан мемнам, икшывыже-влакым, чодыраш изинекак коштыктен. Курезым чот погенна, вара тудым пӱяште мушкына ыле.

Кызытат тӱрлӧ емыж-саскан кӱын шумыжым чон вургыжын вучем да куанен погем, шылын шичше поҥгым, изи йочала йывыртен кычалам. Шошым мурчак (куптырвоҥго) поҥго лекмекак, чодыра тургымым тӱҥалам да шыжым пытартыш поҥго, пундыштӱҥвоҥго, марте коштам. Поҥгым  мариноватлем, тудын дене икрам ыштем да телым йӧратен тамлена, йокмаланат пуэн колтена.

Чодыраште сур мераҥымат, кишкымат ятыр гана ужынам, рывыжымат вашлийынам. Яндар южышто ласка, кумыл нӧлталтеш, вий-куат ешаралтеш, да у шонымаш лектеш.

Алевтина Байкова ямдылен.

Наталья Алексееван фотожо.

 

 

 

 

 

 

 

Добавить комментарий