КУЛЬТУР ДА ИСКУССТВО ЭСТРАДЕ

Артист гаяк мураш тунеммыже шуын

Лаштыкнан тачысе унаже – Пошкырт кундемын шочшыжо, мурызо, чолга гармонист Арсений АНДРЕЕВ.

Арсений Алексеевич Мишкан районысо Кульчубай ялеш шочын-кушкын. А.Андреев дене Йошкар-Олаште Калык усталык да тӱвыра ден каныме паша шотышто шанче-методике рӱдерын 1999 ий годсек кок ийлан ик гана эртарыме «Ший памаш» финн-угор эстраде муро фестиваль-конкурсыштыжо палыме лийынна. Тушто тудо мастарлыкым ончыктен да 36 ияш деч кугурак ийготан солист-влак коклаште кокымшо степенян лауреат лийын.

Тудын дене вашмутланымашым лудаш темлена.

 

– Арсений Алексеевич, мураш кунам шӱмаҥында?

– Изи годсекак мураш йӧратем. Школышто тунемме годым чыла гаяк концертыште, пайремыште мастарлыкым ончыктымо. Авамын йӱкшӧ виян лийын, мураш пеш кертын.

Икана грампластинке дене Марий АССР-ын калык артистше, мемнан ялын шочшыжо Андрей Андрианович Андриановын марла мурымыжым колынам да тудын гай мурызо лияш шоненам.

Мурылан, музыклан шӱман улмемлан кӧра кандашымше класс деч вара Екатеринбург оласе культпросветучилищыш тунемаш пуренам да «калык семӱзгар оркестр вуйлатыше» специальностьым налынам.

Тунемын лекмеке, кушто пашам ышташ тӱҥалында?

– Мылам, 17 ияш самырык специалистлан, шкенан ялысе уэмдыме клубым вуйлаташ ӱшанышт. А клубшо «Первомайский» колхозын лийын, садлан кажне пашаеҥлан мастарлыкшым ончыкташ йӧным пуымо. Шкеак гармоньым, баяным шоктенам. Икманаш, верысе калыкын ӱшанжым сулашак тыршыме, шуко проектым илышыш шыҥдарыме, тӱрлӧ конкурсым эртарыме.

Тунамак эше верысе тӱҥалтыш школышто ӱдыр-рвезе-влакым мураш туныктенам,  а ешартыш шинчымашым пуымо семын кумылан-влакым клубышто гармонь, баян, гитар дене шокташ, тыгак кушташ туныктенам.

Варажым армийыш каяш повестке толын да туныктышо, тунемше-влак армийыш ужатен колтышт.  Службем Ульяновск олаште эртен, тунамат тусо оркестрыште трубам шоктенам.

Кок ий служитлыме жапыште ялыштына кандашияш школым чоҥен шуктеныт да, армий гыч пӧртылмеке, уэш музыкым туныкташ тӱҥалынам. Ты пашам 2011 ий марте шуктенам.

Тиддеч вара паша корныда кушко лупшалтын?

Школышто пашам ыштыме годымак эше ял старосто, ял шотан илемын депутатше лийынам, а вара ялсовет вуйлатышылан шогалтеныт. Очыни,  чолга, пашам йӧратыме да калык дене кылым муын моштымемлан кӧра тыгай сомылым ӱшаненыт. Варажым Башкортостан Республик пеленысе кугыжаныш службо да управлений академийыш тунемаш пуренам. Вузышто налме шинчымаш у пашаште пеш кӱлешан да пайдале лийын.

Арсений Алексеевич, гармоньым шокташ кунам да кӧм ончен тунемында?

Шым ияшем годым семӱзгарым шокташ тӱҥалынам. Тунам ялыштына шым-кандаш гармонист лийын. Нунын шоктымыштым эреак эскеренам да тугак тунемын шуынам. Авамым гармоньым налын пуаш сӧрваленам, «музиканым налын пуэт гын, чыла пашам мӧҥгыштӧ ышташ тӱҥалам» манынам. Тудат кумылем ужын да налын пуэн. Тиддеч вара тӱрлӧ пайремыште, концертыште семӱзгарым шоктенам.

А кызыт, очыни, ты шотышто чаманаш веле кодеш: марий сӱаным, пайремым сӧрастараш ӱжшӧ шагал?

– Кызыт ынде мыйым тамада, вӱдышӧ семын утларак палат: шочмо кечым, лӱмгечым да сӱаным эртарем, туштак гармонь почеш калыкымат куштыктем, мурыктем.

Тендан репертуарда кугу?

– Изижак ом ман, шке жапыштыже «Мишкан» ансамбльыште пырля мурен коштмо йолташем-влак Константин Зайнетдинов ден Валерий Садретдинов тудым пойдараш полшеныт.

«Ший памаш» фестиваль-конкурсыш ушнаш кӧ темлен? Тудо тыланда мом пуэн?

– Мероприятийыш икымше гана веле огыл ушненам, ты гана Пошкырт кундем гыч коктын улына. Тидыже, мутат уке, кумылым нӧлта. А фестиваль-конкурсыш ушнаш Калык усталык да тӱвыра ден каныме паша шотышто шанче-методике рӱдерын пашаеҥышт-влак деч ӱжмаш лийын. Фестиваль йолташ-влакым ужаш, нунын дене мутланаш да шканем акым ышташ йӧным пуа. Залыште шинчыше-влак кокла гыч шукынжо тиде але вес мурызын мурымыжо але сценыште шкем кучымыж нерген шылтален ойлат, мутат уке,  калык ончыкат лектын моштыман.

Мероприятий жапыште кумдан палыме семмастар, поэт-влакын эртарыме мастер-классыштат муро аланыште кушкаш да вияҥаш пайдале лийыныт.

Арсений Алексеевич, усталык корныда умбакыжат вияҥже.

– Тау, тенданат чыла сай лийже.

 

А.Байкова мутланен

Фотом еш альбомжо гыч налме

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий