Марий кумалтышын чинче тушыжо
Кочкаш шичме годым пелештыме мут:
«Юмо-Пӱрышӧ, Юмо-Суксо, толза! Перке тол, тичмаш кинде-шинчал саеш, пореш пӱралте. Ончылжым кумылаҥден, шеҥгелжым перкем ыштен шого. Юмо-Пӱрышылан тау, шерым темен шого! Кочкышна вийлан, тазалыклан, ӱнарлан таза дене шогаш кайыже.
Сурт Юмем, Вуйӱмбал Юмем, Юмо-Суксем, Юмо-Пӱрышем, тау! Ыштыме пашам чылажат сайыш кайыже. Сай малаш возын, сай дене кынелаш, осал коштан деч аралыза. Суртем, ешем деч тушман-влакым ӧрдыжкӧ поктен колтыза.
Юмо-Пӱрышӧ, таче кечым илаш полшенат, таза илышым пуэнат, тау! Ала пӱрымӧ деч уто ойым ойленам, ала Юмын пӱрымӧ вияш илыш тӱлем туржынам, индыренам, ала кучылтын моштен омыл, ала Юмылан уто пашам ыштыктенам, пӱрымӧ семын вияш дене илен моштен омыл. Юмо-Пӱрышӧ, сулыкеш ит кодо. Йӱдым сайын, тазан мален, канен эртараш пӱрен пу.
Вуйӱмбал Пӱрышем, таче илымашем Тӱҥ Ош Кугу Юмылан виктарен шого, у кечылан пӱрымашым йодын шого».
В.Ф.Смирновын «Айдеме верч» книгаж гыч налме, 2023 ий.
Черке йӱла почеш
8 июнь – 11 июль – Петро вашеш пӱтым кучымо пагыт.
24 июнь – Варфоломей ден Варнава апостол-влакын кечышт.
Юмын Аван «Достойно есть» («Милующая») юмоҥажын кечыже.
26 июнь – Российысе чыла святойын кечыже.
27 июнь – Дивеевысе святой-влакын погынышт.
28 июнь – Чудым ыштыше святитель Ионын, Москван да уло Российын митрополитшын, кечыже.
Юмын Аван «Достойно есть» («Милующая») юмоҥаже ончылно илышыште вашлиялтше чыла нелылыкым сеҥаш: тазалык, пиал, шийвундо, аралтыш лийышт манын, еш пиалым, умылыдымаш лекме годым ик ойыш шуаш полшаш – сӧрвален кумалыт. Айдеме языкым ышта да тудым касараш
тыгак ты юмоҥа деч йодын кертеш. «Милующая» манмыже, сулыкым касарен, чон ласкалыкым пӧртылта манмым ончыкта.
Йӱла
Шовыч сӧрастара веле огыл
Ожно марий ӱдырамаш-влак эре шовычым пидыныт. Тудын деч посна калыкыш лекме сулыклан шотлалтын. Шовыч гоч тудо марлан кайыше але укемат умылаш лийын. Шовыч ӱдырамашын поян але нужна еш гыч улмыж нергенат палдарен.
Историк-влакын ойлымышт почеш, марлан кайыше ӱдырамаш-влак шовыч йымаке шуркам, шымакшым, шарпаным, сорокам, такиям чиеныт, а нуно вуйышто сайын шинчышт манын, ӱпыштым тӱрлӧ семын пунен, пӱтырен шынденыт.
Самырык ӱдыр-влак меж шӱртӧ гыч пидме, шер да окса дене сӧрастарыме пидышым вуйышкышт келыштареныт. Но шовычымат пидыныт.
Тачат шовыч марий ӱдырамашын гардеробыштыжо уке огыл. Мутлан, отышто кумалтыш годым тудым пидыт.
Черкыш кошто ӱдырамаш-шамычынат вуйыштышт эре шовычым ужаш лиеш. Южо элыште гын, тудын деч посна ӱдырамашым эсогыл куштылго койышанлан шотлен кертыт.
Снимкыште: марий ӱдырамашын сынжым шовычат сӧрастара.
Светлана Носован фотожо.
