24 апрельыште республикысе журналист-влак черетан пресс-турышто лийна.
Самбар «вашлие»
Ты гана Россий журналист ушемын Марий Элысе пӧлкаже мемнам Нижний Новгород олашке намиен коштыктыш. Тудо Йошкар-Ола деч 350 меҥге тораште верланен.
Газетыште, радиошто, телевиденийыште тыршыше чылаже 31 еҥ кугарнян Йошкар-Ола гыч 6 шагат эрдене корныш тарванышна да 11 шагат лишан … уке, палемдыме верышкына огыл, а Бор олашке миен шуна. Молан тушко веле? Тушеч Нижний Новгородыш юж дене миен шуаш йӧн улмо годым тидын дене пайдаланыде, кузе кодат, шоналтышна. Сандене Бор гыч автобусна тушко пуста кудале, а ме волен кодна да канат дене кайыме верыш тарванышна. Тушкыжо ошкылшо кажне еҥым эн ончычак кугу гына самбар вашлиеш! Тудым ӱмаште августышто вераҥденыт. Воктеныже тӱшка снимкым куанен ыштымеке да кажныже манме гаяк посна фотографироватлалтмеке, канат дене наҥгайыше станцийыш каен, кабинкылашке пурышна. Мый кӧмыт дене пырля логалынам ыле, чыланат вуйнам тыҥге-туҥге гына савыркален шинчышна. Молан манаш гын йымалнына кумда Юл эҥер йоген, а ончылно Нижний Новгород ӱжын вучен. «Могай оҥай! Могай мотор! Тышке ом тол гын, канат корно дене эше кунам каем ыле?» – шоктыш коллегына-влакын кумыл нӧлтын ойлымышт.
Теве юж корно дене пуал колтымо семынак ме ик ола гыч весыш толынат шуна. Юлын вес серыштыже мемнам «Нижегородский областьысе журналист ушем» мер организацийын председательже Андрей Клещев ден журналистикын ветеранже да мыланна экскурсийым эртараш ямдылалтше Светлана Кукина вашлийыч. Нуно кундемыштын да рӱдолаштын кузе вияҥмышт, могай СМИ-шт улмо, вашлиялтше нелылыкышт, моло нергенат кӱчыкын каласкалышт. А экскурсийын программыжым туге чоҥымо ыле – ме Йошкар-Оласе Набережныйна семынак сер мучко йолын икмыняр километрым ошкылна. Тиде жапыште купеч Михаил Рукавишниковын усадьбыжым ужна. Тудо Верхне-Волжский набережныйыштак верланен да Нижний Новгородын эн сӧрал пӧртшылан шотлалтеш. Кумдан палыме лётчик-испытатель Валерий Чкаловын тошкалтышыштыже лийна. Монументальный скульптур тудын памятникше деч тӱҥалеш да Юл деке вола. Воктенак оласе крепость верланен. Тачысе кечылан Российыште аралалт кодшо кремль-влак кокла гыч кугытшо дене тудо – кокымшо. Тудын ик ужашыжым ончен савырнышна. Туштак Совет-влак пӧрт (правительстве), олан администрацийже, Нижегородский областьын Законодательный Собранийже верланеныт. Да мо оҥайже, лач кумшыштыжак ме кечывал кочкышым ыштышна.
Пытартышлан «Стрелка» манме верыш наҥгайышт. Тиде мо тыгай? Ты верыште Юл ден Ока эҥер-влак ушнат. Адакшым ты кумдыкшымат умдо семынак чоҥымо, да кӱшыч ончымаште лач стрелке семынак коеш. Туштак кумда футбол стадион, Ий арене, черке, Александр Невскийын соборжо, тудлан памятник, тӱвыра рӱдер… верланеныт. Сандене «Стрелке» пытартыш жапыште – олан ик эн чапланыше верже.
Англий гыч чоҥештен толын!
Гид Светлана Кукина экскурсий жапыштак ик оҥай историйым каласкалыш. Ятыр ий ончыч Англий гыч 50 фунт стерлингым пыштыман шарым колтеныт. Да тудыжо … мемнан деке Марий Элыш, Килемар районысо Кӹмья селашке, толын шуын! Тудым ик самырык еҥ муын, но тиде 1990-ше ийлаште лиймылан кӧра оксам налын кертын огыл. Пиалешыже, англичан-влак дене кылым кучышо банкир ден журналист-шамыч полшеныт. Нунак оксан кугытшым 2500 гыч 10000 теҥге марте кугемденыт да мушо еҥым Нижний Новгородыш шийвундым кучыкташ ӱжыныт. Вараже ты окса дене тудо бизнес пашам тӱҥалын. Умбакыже тудын дене кыл кӱрылтын, да кызыт кузерак илымыже пале огыл, ойлыш гид. Тидым колмекше республикысе Журналист ушемнан вуйлатышыже Александр Абдулов тушечак Килемар райгазетын пашаеҥжылан йыҥгыртыш да паленат нале: пӧръеҥ ила, шочмо кундемышкыже южгунам толын кая. Тудын дене Нижний Новгородысо журналист-влак угыч мутланен кертышт манын, кузе кылым ышташ лиймымат рашемдыш.
Коллегына-влак деке ме яра кид дене миен огынал. Кажне СМИ могай-гынат пӧлекым намиенна ыле да мемнам вашлийше-влаклан уло кумылын кучыктышна, унала ӱжна. Нунат уэш толаш темлышт. А мемнан тыгай кумылнаже чынже денак уло. Вет Нижний Новгородышто ончышаш вер шу-у-уко, да ик кечыште миен савырнен шукташ огешак лий.
Любовь Камалетдинова
Михаил Скобелевын фотожо
