Морко район Коркатово лицейыште тунемше Анита Забродина
«Шарнымаш поезд» акций кышкарыште Россий да Беларусьын боевой чап корнылашт дене эртен.
Тиде Кугу Отечественный сарыште Сеҥымашлан 80 ий теммылан пӧлеклалтше россий-белорус проект тений нылымше гана эртаралтын. Ончычсо Совет Ушемын элже-влак гыч 200 утла тунемше 15 кечыште Российын да Беларусьын 15 олаштыже лийын. Нунын лӱмышт: Брест, Гродно, Минск, Гомель, Жлобин, Могилев, Витебск, Полоцк, Санкт-Петербург, Вологда, Пермь, Екатеринбург, Самара, Волгоград да Москва. Кажне олаште ӱдыр-рвезе-влакым россий ден белорус сенатор, оласе кучемын еҥышт вашлийыныт.
«Шарнымаш поездыш» логалаш манын, мом ыштыман? Анита – «Морко шӱшпык» волонтёр отрядын еҥже. Тудо «Шарнымаш поезд» проектын конкурс отборыштыжо сеҥышыш лектын.
Моло ӱдыр-рвезе-влак дене пырля Анита икымше арнян Беларусьышто лийын. Нунылан тӱвыра да историй дене кылдалтше кугу программым ямдыленыт, а туштыжо – митинг-реквием, концерт, тоштер ден книгагудылаш экскурсий, Кугу Отечественный сарыште вуйым пыштыше-влаклан мемориал комплекс ден монумент-обелиск-влак ончыко пеледышым пыштымаш. Мемориал комплекс-влак кокла гыч иктыже – Хатынь, ончычсо ялыште илыше чыла еҥым фашист-влак илышынек йӱлатеныт. Беларусьышто нуно тыгак Гомельысе кондитер фабрикыште, Красный Берге агрооласе «Детям – жертвам войны» мемориал комплексыште, кумдан палыме художник Марк Шагалын пӧрт-тоштерыштыже, «Славянский базар» музыкальный фестивальым эртарыме кеҥежымсе амфитеатрыште, Софийский соборышто да Спасо-Евфросиниевский монастырьыште лийыныт.
Кокымшо арня Российнан Санкт-Петербург олаж гыч тӱҥалын. Тушто ӱдыр-рвезе-влак Россий Федераций Советын председательже Валентина Матвиенко дене вашлийыныт, Пискарев мемориал шӱгарлашке пеледышым пыштеныт, выпускник-влакын «Алые паруса» пайремыштышт лийыныт. А вара – Вологда, Пермь, Екатеринбург, Самара, Волгоград. Нине олалаште регионысо патриотический рӱдерыште, Шпагинын заводыштыжо, палеонтологий да геологийлан пӧлеклалтше тоштерыште, роботым ыштыше компанийыште, шуко функциян молодёжь рӱдерыште, Сталинын бункерыштыже, Королёв лӱмеш авиаций да космноавтике тоштерыште лийыныт.
Волгоградысе Мамаев Курган станцийыште школышто тунемше-влакым кинде-шинчал дене вашлийыныт. А вара – кумдан палыме «Родина-мать зовёт!» скульптур, Воин чап залыште Курымашлык тул, «Сталинград кредалмаш» тоштер-панораме.
«Шарнымаш поездын» пытартыш точкыжо Москва ола лийын. Йоча-влак «Зарядье» парк, «Полёт над Москвой» медиакомплекс дене палдареныт, тыгак Йошкар площадьыш, Палыдыме салтакын шӱгарышкыже, Москва Кремльыш да моло вере намиен коштыктеныт. Чылажат Сеҥымаш тоштерыште мучашлалтын. Тушто участник-влаклан Кугу Отчественный сарыште лийше ик эн тӱҥ событийже-влакым мультимедий йӧн полшымо дене ончыктеныт. Россий Федераций Совет председательын алмаштышыже Константин Косачёв акцийым торжественно мучашлыше вашлиймаште каласен: «Шарнымаш поездын» кажне участникше могай ончыч лийын, тугай огыл».
Тиде путешествий шотышто Анитан шонымашыже могай – ӱдыр тыге вашештен:
– «Шарнымаш поезд» тӱвыра-тунемме проект – самырык тукымлан Кугу Отечественный сар нерген шукырак пален налаш, у йолташ-влакым муаш, пайдалын да оҥайын жапым эртараш йӧн, – ойла умбакыже Анита. – Туныктышо-наставникем Валентина Николаевна Васильевалан кугу тау, лач тудлан кӧра шукертсек шонен коштмем шукталтын, тиде шонымашыже – Санкт-Петербургыш каяш. Тушто историй да архитектур памятник-шамычым гына огыл ужынам, тыгак Алые паруса» пайремым ончышо-влак коклаште лийынам.
15 кечыште ме 15 олаште лийынна. Кажныже весе деч мотор архитектуржо да келге историйже дене ойыртемалтеш. Тиде кечылаште мый нунын нерген веле огыл, тыгак Кугу Отечественный сарыште сеҥымашлан надырым пыштымышт шотышто шуко уым пален налынам. Еҥ-влак икте-весе деч тӱжвал тӱсышт да моло шотышто ойыртемалтыт, но ме ик команде улына. Тиде команде калыкнан подвигшым пагален шарна. «Шарнымаш поезд» гай проект улмылан куанем. Тиде путешествий мыланем моткоч чот келшен, тудо у шинчымашлан да шижмашлан поян ыле. Проектыш ушныза!
Галина Кожевникова
Фотом «Морко шӱшпык» волонтёр отрядын архивше гыч налме
