Республикысе Мер эскерымаш штабын эскерышыже дистанционный электрон йӱклымашын кузе эртымыжым тергыме нерген каласкален
Марий Элыште дистанционный электрон йӱклымашым (ДЭГ) ойырен налше 80 утла процент еҥ шке йӱкшым пуэн. Шукыштлан йодыш почылто кодеш: интернет гоч йӱклымӧ годым анонимность да фальсификаций деч аралтыш кузе шукталтеш да кӧ тидым эскера.
Тидым штабын эскерышыже Мария Роженцова умылтарен.
ДЭГ системым асимметричный шифроватлымаш арала. Личный кабинетыш пурымо годым сайлыше личностьым пеҥгыдемда, вара шкешотан код чумыралтеш. Сайлышын данныйже устройствыштыжо гына кодеш, а йӱк шифроватлалтеш да ТИК-ын ДЭГ- ышкыже кая. Тушто кӧ да кӧн верч йӱклымым нигӧ пален ок керт, тидын деч посна ТИК-ыш толшо кодым вашталташ ок лий.
Йӱклымаш кайыме годым мыняр еҥ толмым гына эскераш лиеш. Марий Элысе Мер эскерымаш штабын экспертше, программист Сергей Якунин дашборд-мониторинг панельым ыштен. Тудо республикын кажне кундемыштыже йӱклаш мыняр еҥ мийымым, Госуслуго гоч йодмашым пуышо-влак коклаште йӱклымашын динамикыжым, бюллетень статусым да чыла муниципалитет мучко чумыр сӱретым чын режим почеш эскераш йӧным ышта. Мутат уке, тыглай УИК- влак семынак данный-влак-тӱрыснек анонимный улыт.
Йӱклымаш пытымек, ТИК ДЭГ-ыш сайлымаш комиссийын членже, партий ден кандидат-влакын представительышт толыт, кажныжын электрон-код сравочын ужашыже уло. Сравочым вераҥдыме деч вара системе ДЭГ полшымо дене йӱклышӧ-влакын кӧлан пуымо йӱкыштым расшифроватла да иктешлыше протоколым чумыра. Шифрыште ик цифрымат вашталташ ок лий, уке гын код ок расшифроватлалт.
Мария Роженцова палемда: ДЭГ — тиде кызытсе цифровой инструмент, тудо сайлымашым йӧнанракым ышта.
