Тений кеҥежым Волжский район гыч уста кидмастар, блогер Евгения Кошкина «ТопБлог» интернет платформын эртарыме «Путешествие в сердце Евразии» экспедицийыште лийын.
Ушештарен кодыман: Евгения «Этно-Подиум» ден «Этно-блогер года» всероссийский конкурс-влакын сеҥышыже, «Этно-Эрато» конкурсышто Еввразийын 10 эн сай дизайнерже-влак радамыш пурен. А 2020 ийыште Марий Элыште «Регионын айдемыже» титул дене палемдалтын. Тудын пашаже-влак Флоренцийысе сымыктыш академийын фондыштыжат аралалтыт.
«Тендан воткыл лаштыкда-влак мыланна моткоч келшеныт. Сандене ме Тендам проектын блогерже-влак радамыште ужнена» сереныт организатор-влак Евгениялан. Ӱжмашым налмеке, ӱдыр шке воткыл лаштыкыштыже куанжым шылтен огыл: «Шонымаш шукталтеш, мый тидлан уло чонем дене ӱшанем».
Теве ынде, 51 кече шуйнышо экспедиций гыч пӧртылмекыже, тудын дене мутым вашталташ йӧн лектын.
– Евгения, экспедицийыш блогер семын логалынат?
– Чын. Мый «Россия – страна возможностей» платформышто «ТопБлог» проектын амбарсадоржо улам, санденак блогер семын ӱжыныт. Но ончыч йодмашым да видеовизиткем колтенам. Конкурс гоч 100 участникым ойырен налыныт. Нуно шанчыеҥ, предприниматель, мер пашаеҥ, блогер-влак лийыныт. Тӱҥ шонымаш почеш экспедиций Евразий кумдыкышто пашаче, гуманитар да шанче кылым пеҥгыдемдаш манын эртаралтын. Тудо вич элым авалтен: Российым, Казахстаным, Узбекистаным, Кыргызстаным да Таджикистаным. Чылаже 30 наре олаште лийме.
Тыгаяк путешествийыш кок ий ончычат ӱжыныт ыле. Но тунам шкемын мастерскойым почаш ямдылалтынам, олмыктымо пашалан окса кӱлын, сандене отказаш логалын. А тений тыгай пиал шыргыжалмылан моткоч куаненам.
– Вич эл, кумло ола – тиде моткоч шуко, шарнен кодашат шуко мо лийын, очыни?
– Тиде жапыште тынар шуко событий, вашлиймаш лийыныт, ик тат гай эртен каеныт. Чылажат 6 июньышто Москваште тӱҥалын. Саламлыме мутым Россий президент Владимир Путин да Таджикистанын президентше Эмомали Рахмон ойленыт да мемнам тыгай кугу кумда миссийлан сугыньленыт. 51 кечыште ме 150 шанче-медийный да образовательный мероприятийыште лийынна. Москва деч вара Владимир, Арзамас, Болдино, Чебоксар, Казань, Елабуга, Набережные Челны, Уфа, Оренбург олалаште лийынна. Кажне олан – шке моторлыкшо. Эре экскурсий, тӱрлӧ ончер, форум, фестиваль эртеныт. Нунын гоч кажне ола, регион, калык нерген утларак шуко пален налме.
Финал семын Душанбеште эртыше икымше Рӱдӧ Азийысе тӱнямбал экономике форум лийын. Экспедиций годым лийме эл-влакын вуйлатышышт миеныт. Тӱҥ каҥашыме йодыш тӱвыра код, калык-влакын йӱлаштым пагалыме негызеш региональный кумдыкым ыштыме нерген каен.
Но эн шарнымашеш кодшыжо – тиде организатор, пырля коштмо йолташ-влак. Ме ик еш гай лийын шуктенна. Кажне вере вашлийше-влакланат тауштымо шуэш. Мый Казахстанын ӱдырамаш предпринимательстве форумышкыжо ӱжмашым налынам. Узбекистаныште туризм да тӱвыра поянлык «Шёлковый путь» тӱнямбал университетын, тыгак Ломоносов лӱмеш кугыжаныш университетын Ташкентысе филиалжын студентше-влак дене вашлиялташ мутланен келшенам. Российысе, Казахстанысе, Кыргызстанысе, Узбекистанысе да Таджикистанысе ятыр уста кидмастар дене кылым ыштенам. Кыргызстанысе Туризмым вияҥдымылан полшышо фонд вуйлатыше дене икмыняр проектым илышыш пырля шыҥдарыме нерген мутланен келшыме.
Мыланем экспедицийыште лийме – тиде илышыште у йыжыҥыш куснаш шӱкалтыш. Кугу тау «Регионысо интеграций тӱнямбал рӱдер» АНО-н генеральный директоржо да экспедицийын оргкомитетшым вуйлатыше Ислам Назаралиевлан ты путешествийыш ушнаш йӧным ыштымыжлан.
– Поснак шарнымашеш кодшым ала шарналтет?
– Мутлан, Душанбеште лимонад ден йӱшашлык вӱдым ыштен лукшо SIYOMA заводышто лийынна. Эртыме маршрутышто иктаж 10 тонн наре продукцийжым йӱынна. Таджикистаныште оралте-влакын йомакысе гай сынышт ӧрыктарен.
Изи годымак «Тысяча и одна ночь» йомакым лудмеке, Самаркандыште лияш шоненам. Тамерланын мавзолейже, мом шонет, тудым муаш йӧным пуышо Сиаб пазарын илышыже, Биби-Ханым мечетьын моторлыкшо да молыжат узбек калыкын легендылажым шарныктат.
Казахстаныште Байконурышто лиймымат ом мондо. Тиде космодром гына огыл, а Российын ик лукшо. Тыште космосым шымлыме историйым пален налат, икымше спутникын, Юрий Гагаринын чоҥештыме вержым ужат… Экскурсоводын ойлымыж почеш, кажне ракетым колтымо годым тушко верысе верблюд-влак мият, кеч космодром кумдыкым авырен налме. Кузе нуно туш логалыт, шкештат ӧрыт. Казахстаныште 5 тӱжем наре марий ила улмаш.
Кыргызстанысе Джалал-Абад олаште Российысе регион-влакын келшымаш паркыштышт экспедицийыш ушнышо вич эл деч вич пушеҥгым шынденна. Вич элысе калык-влакын пӱрымашышт пушеҥге вож семынак чак кылдалтыныт. Келшымаш кыл мемнам уша, а тудо тӱшка ландшафтын ужашышкыже савырна. же. Тек пушеҥге вожын вийым налмыж семынак калыкна-влак коклаште келшымаш кыл эшеат пеҥгыдемеш.
Ты элысе Каракол олаште ӱдырамаш предпринимательстве шотышто бизнес мутланымаш эртен. Шкаланем шуко сай иктешлымашым ышташ, пайдам налаш полшышо форум лийын.
– Кажне кече куаным кондышо лийын гынат, корным чытен лекташ вий кӱлын, очыни?
– Кужу корным, эре еҥ-влак коклаште лийме деч нойымым сеҥен лекташ кидпашам полшен. Автобусыштат, име дене шӱртым кучен, пидын шинченам. Марий тӱран вич шовычым, кок ончылшовычым пидын шуктенам да кофтылан пижынам. Шке пашам организатор-шамычлан пӧлекленам, а ик шовычшым, экспедицийым шарныктыже манын, шкаланем коденам.
Светлана Носова мутланен
Снмкыште: Евгения Кошкина экспедиций годым.
Евгения Кошкинан воткылже гыч налме фото.
