Морко район Тат-Чодыраялыште шочын-кушшо татар рвезе Айнур Хамидуллин Медведево район Пӱкшерме фольклор пӧрт пеленысе «Весела кумыл» ансамбльыште баяным шокта.
– Айнур, баяным шокташ кӧ деч тунемынат?
– Ача-авам ялысе тӱвыра пӧртыштӧ пашам ыштеныт: ачам клуб вуйлатыше лийын, а авам «Мирас» фольклор ансамбльым вуйлатен. Кызыт вуйлатыме пашам авам шукта. Мый изинекак нунын пелен клубыш коштынам, тӱрлӧ пайремыште, концертыште мыйым мураш луктыныт. Кандашымше классым тунемын пытарымеке, ик рвезым армийыш ужаташ клубыш чумыргенна. Йолташ-влак черет дене гармоньым шоктеныт, рекрут мурым муреныт. Мый тунам нуным чон йӱлен эскеренам. Вес кечынжак ачамлан гармонь дене шокташ тунеммем нерген ойленам. Ик-кок семым шокталтен ончыктымыж деч вара эреак шкетын шинчылтынам, икмыняр кече почела клубыш коштынам. Эн ончычак татар куштымо семым да рекрут мурым шокташ тунемынам.
– Семӱзгарым эшеат сайынрак шокташ тунемаш манынак, Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыш тунемаш пуренат?
– Туге, гармонь нерген эшеат шукырак пален налмем да тудын дене эшеат мастарын шокташ тунеммем шуын. Мӧҥгыштӧ кажне кечын шоктымемлан кӧра шылтален ойленыт. Садлан варажым мончаште темдыштынам. Арам огыл улмаш шукын лач ты верыште гармоньым шокташ тунемыт, вет тушто акустике пеш сай. Адакшым тудо жапыште ачам колледжыште квалификацийым нӧлтымӧ курсым эртен да тудак Россий калык-влакын национальный семӱзгарышт пӧлкаш тунемаш пураш темлен. Колледжыште гармоньым веле огыл, баяным, фортепианым, балалайкым да домрым шокташ тунемынам.
– Студент жапыште сценыште мастарлыкым ончыкташ логалын?
– Колледжыште гармонист-влак ансамбльын участникше лийынам. Ты коллективым уста педагогна Анатолий Леонидович Ермаков вуйлатен. Ансамбль дене оласе тӱвыра полатлаште мастарлыкым ончыктенна. Тыгак колледжыштак национальный семӱзгарым шоктышо-влак «Памашшинча» ансамбльыште шоктенна.
Нылымше курсышто икымше гана кафеште эртаралтше сӱаныш гармоньым шокташ ӱжыныт. Ух, чот ноялтын: татар, марий семым нимогай нелылык деч посна шоктенам, а теве рушла мурышо-влак почеш шокташ йӧсырак чучын.
– Татар рвезылан марий семым шокташ тунемаш неле?
– Уке, мый изинекак марий семым колыштын кушкынам, вет Тат-Чодыраялыштем марий ден татар-влак келшен илат ,кеч-могай пайремым пырля эртарат. Пеледыш пайрем годым да моло пайремыштат гармоньым шоктымым эреак колынам. Икымше гана «Йӱржӧ йӱреш» марий мурым шокташ тунемынам. Тиде мурым авамат куанен мура, кызыт мыламат пеш келша. Кумшо курсышто ик жап «Эрвел марий» ансамбльын участникше-влаклан шоктенам. Марий ден татар семын пентатоникышт икгайрак.
– Дипломан лиймеке, самырык специалистлан паша верым муаш йӧсӧ ыле?
– Резюмем оласе икмыняр тӱвыра учрежденийыш коденам. Тунамак Анатолий Леонидович Йошкар-Оласе йоча да самырык-влакын усталык полатышкышт миен толаш темлен. Тушто мый гармоньым шоктен моштымем нерген веле ойленам. Вес кечынже мылам йыҥгыртеныт да гитар дене шоктен моштымем нерген йодыныт. Тыге колледжыште гитарым шке семын шокташ тунеммем лачеш лийын: ынде кум ий йоча-влакым туныктем. Туштак «Воталинка» ансамбльлан баяным шоктем. Эреак ум кычалам: ик семӱзгарын весе дене йоҥгалтмыжым тергем. Гитар ден гармонь пеш сайын йоҥгалтыт.
Кызыт Марий кугыжаныш университетын Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе коммуникаций институтыштыжо кокымшо курсышто заочно тунемам, «этно- да социокультурный рӱдер вуйлатыше» специальностьым налаш ямдылалтам.
– Гитар – классике семӱзгар, садлан тудын дене шокташ тунемше-влак шукынак улыт докан?
– Самырык-влак шке коклаштышт шукыж годым гитарым шоктат. Теве, мутлан, Йоча да самырык-влакын полатышкышт пашаш пурымеке, армийыш миен толынам. Тушто вигак ты семӱзгарым шоктен моштымым йодыныт. Мо оҥайже – мый кугурак-влак дене пырля лийынам да гитарым шоктенам, а иктаҥаш-шамыч плацыште лумым эрыктеныт (воштылеш – А.Б).
Кызытат йоча-влак куанен занятийыш коштыт. Нунын дене аккордым, мурым тунемына.
– «Весела кумыл» ансамбльын аккомпаниаторжо улат. Участник-влак дене тӱрлӧ мероприятийыш лекташ логалын?
– «Весела кумыл» – моткоч ойыртемалтше, кугезе йӱлам шымлен, арален да сценыште мастарын ончыктышо коллектив. Тушко 2024 ийыште мийымеке, балалайкым шокташ келыштарен да шоктен моштымем нерген йодыныт. Тунам лачак клуб олмыш у оралтым чоҥаш тӱҥалыныт ыле. Шондык гай мотор оралте лиймеке, пашам тӱҥальым. Арнялан кок гана репетицийыш кудалыштам. Ансамбль дене Архангельскыште, Йӱдвел Осетийыште, Моско ВДНХ-ште, Сыктывкарыште лийме тӱрлӧ кундемым ужаш да тӱрлӧ калыкын йӱлаже, тӱвыраж дене палыме лияш йӧным пуэн.
– Тый эше балалайкым шоктышо ансамбльым вуйлатет, кугурак ийготан ковай-влакым мастарлыклан туныктет…
– Ковай-шамычат йоча гаяк улыт, нуныланат пачаш-пачаш ойлыман, ончыктыман. Икте-весе дене ласкан мутланен, чылажымат сайын умылтарен, ваш умылаш тыршена. Мыйын туныктен ойлымемлан нуно огыт сыре, а мӧҥгешла «эргы-ым» манмышт дене кумылем савырат. Ковай-шамыч моткоч чолга улыт, балалайкым шокташ нунылан моткоч келша, садлан концертлаште ма але вес олашке кумылын лектыт. Нуно балалайкым шоктат, а мый – гармоньым. Нине кок семӱзгарын лукмо семыштат иквереш пеш моторын йоҥгалтеш.
– Пытартыш жапыште сӱаныш шокташ ӱжыт мо? Ик шагатлан мыняр тӱжемым йодыда?
– Коклан ӱжыт, но мый ик шагатлан веле коштам. Кажне гармонист шке акым шында, кокла шот дене ик шагат пайремым сӧрастарымылан кызыт кум тӱжемым йодыт.
– Усталыкым тергыме конкурсыш чӱчкыдынак ушнет мо?
– Студент жапыште Кировышто эртаралтше «Играй, гармонь!» конкурсыш миенам, «Весела кумыл» ансамбль дене пырля Архангельскыш, Йӱдвел Осетийыш мийымеке, гармонист-влак конкурсыш ушненам, эреак сеҥымаш дене пӧртылмӧ. Морко районышто «Сӱан» фестивальыштат ик гана веле огыл сеҥыше радамыш лектынам.
– Айнур, йодышем-влаклан вашештыметлан тау. Усталык пашаштет чыла сайым тыланем.
– Тау, тенданат чыла сай лийже.
Алевтина БАЙКОВА
Фотом ансамбльын альбомжо гыч налме
