ФИНН-УГОР ТӰНЯ

Латшым ий утла кылым пеҥгыдемдаш полша

 

23-26 октябрьыште Марий Элыште «Финн-угор транзит» X  тӱнямбал фестиваль эртен.

2008 ий гыч эртаралтше сымыктыш да калык усталык фестиваль финн-угор калык-влак кокласе кылым пеҥгыдемдаш, нунын йӱлаштым аралаш полша. Ты гана Йошкар-Олашке Беларусь, Нижегородский область, Коми Республик, Пермский край гыч коллектив, солист, эксперт-влак, калык усталык пӧрт ден тӱвыра да каныме учреждений-влакын специалистышт толыныт. Мероприятийыш Российысе финн-угор калык-влак ассоциацийын Молодёжный советшын еҥже-влак ушненыт.

Икымше кечын погынышо-влак Марий Элын Калык-влакын келшымаш пӧртыштышт тачысе кечын калык усталык сферым вияҥдыме дене кылдалтше тачысе кечын тургыжландарыше йодыш-влакым каҥашеныт. Заседанийым Марий Эл правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Иванов почын. Тӱрлӧ кундем гыч толшо участник-влак самырык коклаште калык тӱвыра поянлыкым арален да вияҥден толмо пашашт шотышто докладым ыштеныт. Марий Элыште  паша кузе кайыме нерген республикысе Калык усталык пӧртын вуйлатышыжын пашажым жаплан шуктышо Василий Кириллов палдарен. Ты вашлиймаш  икте-весым паша опыт дене палдарыме, у йӧн-влакым кычалме шотышто тӱҥ площадкыш савырнен.

Лӱмгече сынан фестивальыш В.Д.Поленов лӱмеш Российысе Калык усталык пӧртын директоржо Тамара Пуртова ушнен. Тудлан Йошкар-Оланан тӱвыра верлажым ончыктеныт. Журналист-шамычлан эртарыме пресс-конференцийыште Моско уна Константин Анатольевичлан фестивальын участникше-влакым пеш шокшын вашлиймылан, мероприятийым сайын организоватлымылан тауштен. Тудо рӱдолаштына тыгай кӱкшытан  мероприятийым эртараш лийме вер ситышын улмым мокталтен.    

«Финн-угор транзит» фестивальыш толшо-влак тиде кечылаште Йошкар- Олаште эртыше икмыняр мероприятийыш ушнен кертыныт: Калык-влакын келшымаш пӧртыштышт Сергей Глебушкинын чумырымо «Российысе калык-влакын костюмышт (XIX курым мучаш –  XX курым тӱҥалтыш)» коллекцийже гыч ончерыш, лӱмлӧ этнографна Тамара Молотован шочмыжлан 70 ий теммылан пӧлеклалтше шанче-практик конференцийыш да Я.Эшпай лӱмеш Марий кугыжаныш филармонийыште эртыше «Калык вургем пайрем унала ӱжеш» фестивальыш. Организатор-влак Йошкар-Олам ончал савырнашат  йӧным ыштеныт. Т.Евсеев лӱмеш калыкле тоштер пашаеҥ-влак марий калыкнан эртыме корныжо, этнографийже дене палдареныт.

Фестивальын гала-концертше Э.Сапаев лӱмеш кугыжаныш академический опер да балет театрын сценыштыже эртен. Тудо калык тӱвыра пайремыш савырнен манаш лиеш. Официал ужаш деч вара элнан икмыняр регионжо, тыгак Беларусь гыч толшо коллектив ден солист-влак шке калыкыштын йӱлашт,  муро-куштымашышт дене куандареныт.

Марий Эл гыч Я.Эшпай лӱмеш Марий кугыжаныш филармоний пеленысе  «Марий Эл» кугыжаныш куштышо, Калык усталык пӧрт пеленысе Тамара Дмитриева лӱмеш «Эрвел марий» куштышо да мурышо калык да «Онар» калык куштымаш йоча образцовый ансамбль-влак лийыныт. «Волгенче» Чумыр марий йоча коллектив чылаштым ӧрыктарен.

 Марий Турек район Карлыган гыч «Зардон» калык фольклор ансамбльым посна ончыктыман. Республикыште илыше удмурт-влакын тӱвырашт дене палдарыше моткоч ойыртемалтше кугу коллективын вуйлатышыже-влаклан тауштыман. Тушко тӱрлӧ ийготан-влак коштыт. Таклан огыл ансамбль эл  кӱкшытан ятыр конкурс ден фестивальыште палемдалтеш да Россий Федерацийын сулло калык усталык коллектившылан шотлалтеш.

Мордовий гыч «Ару лихтибря» («Яндар памаш»), Пермь кундем гыч «Пелысёк» («Рябинушка»), Беларусь гыч мурызо Ольга Марченко усталыкыштым ончыктеныт. Москва гыч Агата Смирнован вуйлатыме «Моско мари хор» этно-эстраде хорын кызытсе жаплан келыштарыме калык мурыжо-влакым шокшын вашлийыныт. Сыктывкар гыч мода театр коми калык вургемым пеш моторын ончыктен.

В.Д.Поленов лӱмеш Российысе Калык усталык пӧртын эртарыме «Финн-угор транзит» фестивальын учредительжылан Россий Федерацийын Тӱвыра министерствыже, партнёржылан Россий Федерацийысе Финн-угор калык-влакын ассоциацийышт шотлалтыт. Йошкар-Ола тудым шымше гана вашлийын. Эксперт-влакын палемдымышт почеш тиде ийлаште фестиваль элысе тӱрлӧ калыкын тӱвыра ден йӱлаштым арален да шарен толаш кумылаҥдыше йӧныш савырнен, регион ден ведомство коклаште келшымаш кылым пеҥгыдемда, финн-угор калык-влакын талантан мурызышт ден коллективышт дене палдара.

1- 4 ноябрь марте фестиваль эстафете Карелий Республикыш кусна. Тушко тыгак Донецкысе калык, Крым, Мордовий, Удмуртий республикла, Ленинград область ден Москва ола  гыч артист ден эксперт-влак ушнат. 

Светлана Носова.

Михаил Скобелевын фотожо.

Добавить комментарий