Поро йӱла почеш апрель тӱҥалтыште Козьмодемьянскыште XXVI Игнатьев лудмаш эртен.
Тенийысе шанче-практик конференцийын темыже – «Курыкмарий-влак Российысе калык-влакын тӱрлӧ сынан тӱвыраштышт да эртыше пагытыште икоян улмаштышт». Тудо Российысе калык-влакын икоян улмо идалыклан да Марий кундемын Курыкмарий велжын Руш кугыжанышыш ушнымыжлан 475 ий теммылан пӧлеклалтын. Тушко Йошкар-Ола, Глазов, Ижевск, Озаҥ, Петрозаводск, Чебоксар олала, Курыкмарий ден Юрино районла, тыгак Чуваш Республикын Моргауш муниципал округшо гыч шанчызе-влак ушненыт.
Мероприятий курыкмарий вургемым чийыше кӱслезе-влакын шоктымо семышт дене почылтын. Вет тиде семӱзгарым ты велне ынышт мондо манын, тӱрлӧ семын тыршат. Кӱсле сем почеш кундемын моторлыкшо нерген кӱчык фильмын палдарымыжат чоным тарватен.
Конференцийыште Курыкмарий муниципал район администрацийым вуйлатыше Сергей Першуткин, Марий Эл Кугыжаныш Погын депутат, «Агорорегион» ООО-н генеральный директоржо Сергей Ильин, МарНИИЯЛИ-н директоржо Людмила Григорьева лийыныт. Шанче форумыш ушнышо-влак лӱмеш Марий Эл Кугыжаныш Погын председатель Михаил Васютинын, Марий Эл Правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Ивановын, республикысе образований министр Лариса Ревуцкаян, Марий кугыжаныш университетын ректоржо Михаил Швецовын саламлымашышт йоҥгалтыныт.
Конференций деч ончыч участник-влак Курыкмарий кундемын талешкыже – Акпарслан – пеледыш аршашым пыштеныт, а сылнымут классик Никон Игнатьевлан тудын шочмо Салымсола ялысе краеведений тоштер ончылно вераҥдыме шарныктышыже воктене вуйым савеныт.
Михаил Васютин шке саламлымаштыже пеш чын палемден: Игнатьев лудмаш Курыкмарий кундемын шкешотан мер да тӱвыра брендышкыже савырнен шуын.
Торжественный ужашыште конференцийым ямдылыше икмыняр шанчызылан Курыкмарий район администраций, МарНИИЯЛИ деч тауштымшан серышым кучыктеныт.
Пленар погынымаште йоҥгалтше тӱҥ доклад конференцийын темыж дене кылдалтын. Марий кугыжаныш университетын профессоржо, историй шанче доктор Ананий Иванов Марий кундемын Курыкмарий велжын Руш кугыжанышыш ушнымо историйже дене палдарен. Озаҥ федерал университет гыч профессор, педагогике шанче доктор Альфия Галимуллина кызытсе татар, чуваш да марий поэт-влакын творчествыштышт руш классик-влак дене кылышт нерген докладым лудын. Тылеч посна руш йылмым туныктымо мастер-классым эртарымыж годым тудо, икшыве-шамычлан тунемаш оҥай лийже манын, классический образованийым пуымо пашаште кызытсе жаплан келшыше у технологийым кучылташ кӱлмӧ нерген ойлен.
МарНИИЯЛИ директорын шанче паша шотышто алмаштышыже, филологий шанче кандидат Галина Эрцикован «Руш йӹлмӹ гӹц кырык мары литературный йӹлмӹшкӹ текствлӓм сӓрӹмӹ ядмаш: теори гӹц практикӹш» докладше йоҥгалтын.
Ппленар заседаний деч вара куд посна секций пашам ыштен. Тушто лингвистике, литературоведений ден фольклористике, историй ден краеведений, образований, тӱвыра да сымыктыш дене кылдалтше пӱсӧ йодыш-влакым каҥашеныт. Кугу верым шочмо йылмым арален да вияҥден толмо, калык йӱлам шымлыме, архив ден тоштерлаште аралалтше исторический материалым шымлыме йодыш-влаклан ойыреныт.
Конфереций жапыште Яков Эшпай лӱмеш калык тӱвыра рӱдерын икымше пачашыштыже кидмастар Фелония Шестакован ыштыш-кучышыж дене палдарыше ончер пашам ыштен. Тудат моткоч ойыртемалтше лийын.
Шанче форумым иктешлымаште кажне секций шке темлымашыжым ыштен. Йоҥгалтше доклад-влакым вара сборник семын савыктат. Мутлан, кодшо ийысе конференцийын докладше-влакым чумырымо тыгай савыктыш шукерте огыл лектын.
Светлана Носова
Светлана Носован фотожо.
