«МАРИЙ ЭЛ» ТАЧЕ

Кечышот ден калык пале: 11- 17 март

Марий йӱла почеш:
11-18 март – Ӱярня арня
Йӱла:
Ӱярня арня тӱҥалме деч ончыч рвезе-влак Ӱярня курыкым ыштеныт. Тидлан нуно чодыра гыч ломашым конденыт, сайын локшинчын, кок могырын радам дене кӱртньыгорно рельс семын кӱшыч ӱлыкӧ оптеныт. Чыла йӧнештарымеке, вӱдым шавен ияҥденыт. Тыгай курыкышто кид дене ваш кучен, мужырын-мужырын шогалын мунчалтеныт. Садланак тиде курык «Йол курык» маналтын.
Марий кумалтышын чинче тушыжо:
«Возын малымем годымат, кечывалым кынел коштмем годымат кид-йолемлан, капкылемлан, вуем-шинчавылышемлан тазалыкым пу, уш-акылым ӱстарен шого, шонаш-кутыраш, тыйын йӱлам шуктен илаш туныкто. Тыланет кумалын, тыйым да марий калыкым йӧратен, моло калыкым жаплен илаш пуйырӧ».
В.Т.Михайловын «Калык ойпого – калык чон поянлык» книгаж гыч налме
Сай койыш, сай йӱла дене илышашлан айдеме мом ыштышаш? (Умбакыже)
1. Машина, имне дене коштмо корнышто, изи корнышто порын, нуным пужыде да шарыде коштман, шурно да шудо пасушто корным ыштен, тошкыман огыл. Пасулаште, олыклаште, чодыраште тулым тӱрлӧ вере олтен, тулотым ышташ огеш кӱл.
2. Пӱчкын налме пеледышым пӧлеклаш – язык. Пӧлеклан пеледышым шындыме атыж денак пуыман.
3. Кайык-влаклан илашышт верым ыштыман, телым нуным пукшыман.
4. Эҥер, памаш, ер-влакым арун кучыман, южым да мландым локтылде, амыртыде аралыман.
ЭрВел Семонын (Новиковын) «Сандалык – Ош Кугу Юмо» книгаж гыч налме.
Черке йӱла почеш:
11 март – Ӱярня арня
15 март –Юмын Аван «Державный» юмоҥажын кечыже.
17 март – Москвасе благоверный князь Даниилын кечыже.
Йоча-влак верч Утарыше Христослан аван молитваже:
«Мыйын шӱмемын нимо деч шергакан Юмыжо! Тый мыланем йоча-шамычым капаным пуэнат, чонышт дене нуно Тыйын улыт: мыйынымат, йоча-шамычынат чоныштым Тый аклен моштыдымо Шке вӱрет дене тӱлен налынат. Тыйын вӱрет верч сӧрвалем йодам, нимо деч шергакан Утарышем: шке порылыкет дене йочана-влакын (лӱмышт), кресна эрге-ӱдыр влакын (лӱмышт) шӱм-чоныштым тарвате: нуным Юмо лӱдмаш деч арале; осал корныш шогалме деч авырен, поро, чын, волгыдо илыш корныш лук; илышыштым чыла тӱрлӧ поро, утаралтмаш паша дене сӧрастаре, ончыкылыкыштым шонымет семын виктаре да чоныштым утаре. Икшыве-шамычлан Тыйын кӱштыметым шукташ, каласен кодымет да туныктымет почеш чын илаш кумылаҥше шӱмым пу».
«Марла молитва-влак» книга гыч налме. 2005 ий.
Шарнаш кодшо ой
У илышлан – у йӱла, у илышлан – у койыш.
Ямде кинде эре шомакан.
Сутланыше еҥ кинде перкем ок уж.
Паша деч посна кечыжат кужу.
Коллан вӱд эрыкан, айдемылан – мланде.
Кечым мокто – кастене, телым – шошым, курыметым – колымет годым.
Вустык урлык гыч туто пырчым ит вучо.
Тунемаш шонышым пӱрымаш вӱден наҥгая, шала-вула еҥым шӱдырен наҥгая.
А.Е.Китиковын «Калыкмут» книгаж гыч налме.
С.Носова ямдылен
Снимкыште: Советский районысо Ушнӱр селаште апостол-влак Петр ден Павел лӱмеш черке.
Авторын фотожо

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий