ЙӰЛА

Калык календарьым лышташлен

 

(«Сурт-пече» газетын 4-ше №-ан газетыштыже лудаш темлена.)

 2, 3 февральыште Катлыше тылзе чапле лектышан Скорпион шӱдыр палыште лиеш. Нине кок кече коклаште окна ончылан вераҥдыме йоҥгытыш шке пакчасаска росотам ончен кушташ эр шушо сорт кияр, томат, кочо ден шере пурыс, баклажан, пеледышан ковышта нӧшмым ӱдаш, тыгак тудым лӧчыктараш, нӧрташ пышташ шотлан толшаш. Тыгак шокшемдыме теплицыш редисым, кочушменым ужаргылан огыл, вуйым чумырышо тыглай ден порей-шоганым кужу жаплан аралаш пышташ шындат. Кешыр, пастернак, петрушко, селдерей нӧшмым ӱдаш, вара шушо сорт урлыкаш нӧшмым эше ик гана сайын терген лекташ уто ок лий. Аралаш пыштыме пакчасаскам, пеледыш вожсаскам: георгиным, гладиолусым, канным, шоган дене шукемын шарлыше кушкылымат ойыркалаш мондыман огыл. Лывыжген кошкышым, шӱяш тӱҥалшым кораҥденак шогыман.

Кушкылыш вӱдым шаваш, органический ден минеральный ӱяҥдышан ешартыш кочкышым пуаш, тӱрлӧ шукш-копшаҥге ден поҥго чер деч обработкым ышташ сай жап.

Пеледышым ончышылан – икияш, шукияш, шоган да вожсаска дене шукемын шарлышым шындаш, кусарен шындаш йӧрале пагыт.

Садыште –  тиде сомылым шукташ игече келшен толшо гын, пушеҥге йытырым ошемдаш, теле прививкым ышташ жап толын шуын. Катлыше тылзе шогыман кечылаште кушкылым пӱчкедаш, шоган да вожсаска дене шукемын шарлыше пеледыш вожым шеледылаш  ок темлат.

Православий йӱлам шуктышо-шамыч 2 февральыште Преподобный Евфимий Великийын, 3 февральыште Юмын Аван «Куандарыше» («Отрада или Утешение») юмоҥажын, 6 февральыште Петербургысо поро пиалан Ксения аванан, 7 февральыште Российысе новомученик ден исповедник-влакын погыныштын кечыштым палемдат.

Калык календарь почеш 2 февраль (тошто стиль почеш 20 январь) пораным, лум тӱтаным тарватыше Ефим кечым палемдат. Ожно тиде  кечылан ялыште сӱаным тарватеныт. Тылеч вара Кугу пӱтым кужун кучымо пагыт тӱҥалын, а  тыгай жапыште веселитлен да венчаялтын огытыл.

Ты кече дене кылдалтше моло калык пале:

  • 2 февральыште игече могай, Ӱярняланат тыгайымак вучыман.
  • Макар (1 февраль) ден Ефим кечылан поран тарвана гын, Ӱарня арня мучко поранан лиеш.
  • Ефим кечын ояр – эр шошымат ояр лийшаш, пылан – поранан, лум тӱтан ӱштеш – тыгай игече кужун шуйна, мардежан гын, ночко. вӱдыжгӧ кеҥежым вучыман.
  • Ты кечын покшым возеш гын, эр шыжым йӱд еда пеҥгыде кылмыктыш лияш тӱҥалеш. Поран пура гын, арня мучко шуйна.
  • Ефим кечын кечывалым кече онча – шошо эр толшаш. Поран лумым кӱшнӧ нӧлталын, пӧрдыктен, пӱтырен пургыжыкта – чӱчкыдӧ поранан тыгаяк йӱштӧ шошым вучыман.

Р.Чепакова ямдылен

Авторын фотожо

Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий