13-19 июль – Половой йӧн дене куснышо чер деч аралалтме арня.
Кабинетыштем пациент-влак шинчам шылтен, йошкарген, тӱкнылын да шып мутланат… Половой йӧн дене куснышо чер кызытат шуко манеш-манешым луктеш, лӱдаш да вожылаш тарата. Но айста чон почын мутланена: мыланем тудо ангине да гастрит гаяк, а вирус ден бактерий-влак айдемын кӧ улмыжым огыт ончо, чыла еҥым ик семын авалтат. Таче тиде темым умылаш лийме проста йылме дене почын пуаш тыршем.
Половой йӧн дене куснышо чыла чер – тиде пеш кугу инфекций тӱшка, да нуно ик еҥ деч весе деке аралалтдыме «вашкыл» годым куснат.
Инфекций-влакым ныл тӱшкалан шелаш лиеш:
- бактериян инфекций – венерологийын классикыже. Тышке хламидиоз, гонорей да сифилис пурат. Нуно организмыште пеш писын лакемыт, но кызытсе медицине чылаштымат сайын эмла;
- вирусан инфекций осалрак. Тиде тӱшкашке генитальный герпес, айдеме папилломын вирусшо, ВИЧ да В ден С гепатит-шамыч пурат;
- протозойный манме инфекций ден паразит-влаклан вияҥаш амалым проста микроорганизм ден копшаҥге-шамыч ыштат. Тиде тӱшкаште эн кумдан палыме черлан трихомониаз ден котыр шотлалтыт.
Ситыдымашын амалжым рашемдыде кодыман огыл. Половой инфекцийын тӱҥ проблемыж ден осаллыкше шкем палдарыде гаяк вияҥмышт дене кылдалтын. Айдеме, черланымыжым палыде, икмыняр ий сайынак илен да тыгодым инфекцийым партнёржо-влаклан «пӧлеклен» кертеш.
Палемдыме ситыдымаш-шамычым шижмеке, медицине велым тергалташ кӱлеш:
- Половой орган гыч ала-мо тыглай огыл йога. Ӱдырамашын тӱсшым, нугыдылыкшым але эсогыл пушыжым вашталта да нарынчырак, ужаргырак, шоҥаҥше, нерым шуралтыше йыгыжге ӱпшан лиеш. Пӧръеҥын поснак эрдене ала-мо келшыдыме лектеш.
- Интимный верыште лӱгыштыкта да когартымыла чучеш.
- Шалме годым пӱчмӧ, шуркалыме гай чучеш але коршта.
- Йӧратен малыме годым коршта. Интимный илыш куаным кондышаш, но ӱдырамашын мӱшкыр йымалже коршта, пӧръеҥын йӧндымылык шижалтеш гын, «йӱд пашам» кудалтыман.
- Половой органыште да тудын йыр умылаш лийдыме чӱнча, йора, шӱвыроҥ, шыгыле, йошкар тамга лектедат. Тыгеже чӱчкыдынжӧ сифилис дене черланыме годым лиеш.
- Вожгоклаште лимфатический пышкем кугемеш.
Шкем кузе аралаш?
Тӱҥжӧ – йӧратен малыме правил-влакым палаш. Половой йӧн дене куснышо чер дене черланен кертме деч лӱдын, личный илышым ӧрдыжкӧ шӱкалаш огеш кӱл. Тудын уто-ситыжым палаш, шкем да партнёрым пагалаш гын, тургыжланышаш уке.
Инфекций деч аралыше эн сай да ӱшанле йолташлан презерватив шотлалтеш. Гормональный таблетке, спираль да сорта вучыдымын мӱшкыраҥме деч веле аралат, вирус да бактерий ончылно куатдыме улыт. Сексыште презерватив дене тӱҥалтыш гыч мучаш марте пайдаланаш кӱлеш. Тудо 100 процент гарантий дене огеш арале гынат, лӱдыкшым икмыняр лу пачаш иземда.
Черланымеке, мом ыштыман?
Кӱшнӧ палемдыме уто-ситым шижмеке але шкем аралыдыме половой кыл (мутлан, презерватив кушкедлен) лиймеке, ӧрткыман да шкем шке эмлаш тӱҥалман огыл. Эн чын ошкыл – врач-специалист деке лийме семын писынрак кайыман. Пӧръеҥ-влак уролог але дерматовенеролог деке возалтын кертыт, ӱдырамаш-шамыч – гинеколог але дерматовенеролог деке.
Кызыт диагностикым писын да нимом корштарыде эртараш лиеш. Ме тендам вурсыде да шылталыде колыштына, кӱлешан анализым чаткан налына да организмыштыда лачшымак мо ышталтмым каласена.
Коваште-венерологий диспансерысе приёмыш ОМС-ын полисше дене Кугыжаныш услуго портал але К ВРАЧУ приложений гоч возалташ лиеш. Регистратурын телефонжо: 8(8362) 41-96-83.
Дарья ЛУЧИНИНА,
Марий Эл Тазалык аралтыш министерствын дерматологий да косметологий шотышто тӱҥ специалистше.
Маргарита ИВАНОВА ямдылен.
Марий Эл Тазалык аралтыш министерствын пресс-службыжын фотожо.
