Кеч-могай калыкын тӱвыражым лишкырак пален налаш сай йӧн – верысе калык дене пырля, ӱстел йыр шинчын, ваш мутланаш, кочкышыштым тамлен ончаш, пырля муралташ, кушталташ. Мордовий Республик Большеберезниковский район Паракино села чыла тидым «Илыш-йӱла пӧрт» тӱвыра-тоштер комплексыште ышташ ӱжеш.
Ты комплекс кумдыкышто кажне уна жапшым келшыме семын эртарен кертеш. Мордва тӱвырам шымлышылан тӱрлӧ мастер-классым, эртыкым йӧратышылан экскурсийым ямдылыме. Пайремым вашлияш шонышо-влак оралтым жаплан айлен кертыт. А тудыжым «Парынза» калык фольклор ансамбль сӧрастараш тӱҥалеш.
Села «Ашо лисьма» («Ош памаш») этно паркше дене чаплана. Тушто каналташ, тулотым олташ верым келыштарыме, сценым, спорт площадкым вераҥдыме. Юзо вийлан ӱшаныше-влак «Уцяскань Пор» («Пӱрымаш пор») коремым йӧратат. Туштыжо ош кӱ-влак тораш волгалт кият. Легенде почеш ты порым налын, «Мель Неже» лӱмын келыштарыме пырдыжыш шке шонымашетым возет гын, тудо, мутат уке, шукталтеш. А умбакыже корно памаш шинча деке наҥгая. Ожно тушко йӱр толашлан йодын кумалаш коштыныт.
Ты верын эн кугу поянлыкше – пӱртӱс. Экскурсовод-влак йӱштылаш, колым кучаш Сура эҥер «Панжвут» («Почылт») серышке ӱжыт. Ӧрыктарыше«Русяка латко» коремымат ончалаш темлат. Тудо ты кундемыште ик эн келгылан шотлалтеш. Пундашышкыже волаш шагалын тоштыт. Вет тушто кечывалымат пычкемыш. А теве, коремыш толын, шке шонымашым йӱкын ойлаш, чон коржмо нерген кычкыраш эн сайлан верлан шотлалтеш.
Симкинский тумо Большеберезниковский районышто веле огыл, пӱтынь Мордовийыште чапланен. 20 метр кӱкшытан пӱртӱс памятниклан – 427 ий. Пушеҥге деке уло эл гыч коштыт. Вет тудын юзо вийже самырык ешыш йочам кондаш полша маныт.
Комплекс нерген кумданрак тудын dom.nselo.ru официал сайтыштыже пален налаш лиеш.
О.МОШКИНА
