19-20 сентябрьыште Э.Сапаев лӱмеш опер да балет Марий кугыжаныш академический театрыште калык-сцене искусство дене Россий кӱкшытан «Танцуй и пой, моя Россия!» IX фестивальын ойырен налме туржын регионысо этапше эртен.
Тудым почмаште Марий Элым вуйлатыше Юрий Зайцев лийын да мероприятийым тӱрлӧ калык-влак кокласе родо-тукым кылым пеҥгыдемдыше событийлан шотлен каласен.
– Россий президент Владимир Владимирович Путинын увертарыме Россий калык-влакын икоян улмо идалыкыште эртаралтше фестиваль моткоч кӱлешан. Пырля погынен, йӱланам аралыме пашам виктарен колтымо нерген мутланымым фестивальын вийжылан шотлем. Муро, куштымаш да калыкнан поянлыкше гоч ме икте-весе деке лишемына да шуко тӱрлӧ калыкым ушен шогышо кугу еш семын пеҥгыде лийына, – палемден регион вуйлатыше.
Фестивальын унаже да участникше-влаклан Калмыкий гыч мурышо да куштышо «Тюльпан» кугыжаныш академический ансамбль мастарлыкым ончыктен.
Пайрем шӱлышан мероприятийыште тӱвыра да сымыктыш аланыште кужу жап тыршен пашам ыштыше икмыняр еҥым кугыжаныш награде дене палемденыт.
Фестивальым Марий Элыште почмо ынде йӱлашке пурен, сандене Йошкар-Ола фестивальын рӱдолашкыже савырнен. «Фестиваль-конкурсын регионысо ойырен налме турышкыжо ушнышо-влакым ме визымше гана вашлийынна. Ты ганат сценыште Российын икмыняр регионжо гыч любительский дене пырля профессиональный коллектив-шамыч чапле куштымашышт, мурышт дене куандареныт», – каласен Марий Эл правительстве председательын алмаштышыже – тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Иванов.
Ойырен налме тур тыгак эше Оренбург да Моско олалаште эртаралтшаш. Фестивальыш ушнышо кажне ийын ешаралтеш. Мемнан дене эртаралтше турыш Марий Эл, Чуваш республикла, Ульяновск, Нижегородский областьла гыч 33 усталык коллектив, чылаже 600 наре еҥ, ушнен.
– Участник-влакын мастарлыкышт кушмо шижалтын, фонограммын качествыже саемын, нуно тыглай куштымашым але мурым гына огыл, а сюжет почеш театрализоватлыме композицийым сценыш луктыныт. Костюмыштат мотор да шарнаш кодшо улыт. Тидын нергенак ме «йыргешке ӱстел» йыр мутланымаште, тӱрлӧ мастер-классыште ятыр гана ойленна. Мутат уке, мастарлыкым эше саемдаш кӱлеш, тыгодым кугезе йӱлам арален кодымылан кугу тӱткышым ойырыман. А эн тӱҥжӧ – йоча-влакым утларак ушышаш улына, – палемден фестивальын генеральный продюсерже, Российын сулло артистше Айдар Шайдуллин.
Кумло утла номер гыч 21 участник лауреат лийын. Гала-концертыште марий, руш, кавказ, казак да моло куштымаш-влак кумылым нӧлтеныт. Солист, студий да хор-влакын йоҥгалтарыме мурыштат кумда элнан моторлыкшо дене кугешнаш таратеныт. Коллектив-влакын мастарлыкышт гоч Россий калык-влакын икоян улмышт сайынак шижалтын. Вет арам огыл тенийысе фестивальыш тыгай номинацийым лӱмын пуртеныт.
Башкортостан Республикын сулло артистше, Ф.Гаскаров лӱмеш академический кугыжаныш куштышо ансамбльын художественный вуйлатышыже Назир Байзигитов шӱдӧ наре участниклан калык куштымаш дене мастер-классым эртарен, а Мордовийын сулло артистше Инна Каменева калык мурым мураш туныктен.
Фестивальын продюсерже Айдар Шайдуллин Москош выступатлаш кайышаш коллектив-влакын лӱмышт дене палдарен. 30 ноябрьыште мемнан республик гыч Кремль сценыште Российысе эн виян коллектив-влак дене пырля «Волгенче» чумыр марий йоча куштышо ансамбль «Марий Эл» кугыжаныш куштышо ансамбль дене пырля мастарлыкым ончыкташ тӱҥалеш. Иквереш ямдылыме «Чаломкинская цепочка» курыкмарий куштымаш сюитышт (калык музыкылан обработкым Денис Салишкин ден Николай Ермаков ыштеныт) чылаштым ӧрыктарен. Калык усталык да тӱвыра ден каныме паша шотышто шанче-методике рӱдер пеленысе «Ретро» вокал студий Кремльыште эртаралтше мероприятийлан пайрем шӱлышым пурташ тӱҥалеш.
Алевтина БАЙКОВА
Денис Речкинын фотожо
