Тунемше-влакын кужун вучымо кеҥеж канышышт тӱҥалын гынат, республикысе школлаште тымык манын каласаш ок лий.
Пайдале кеҥеж каныш
Иктыште школ пеленысе йоча лагерь шке омсажым почын да тыгодымак выпускник-влак экзаменлан ямдылалтыт, а весыште олмыктымо паша ышталтеш.
У Торъял район Совет Ушем Герой М.В.Лебедевын лӱмжым нумалше Немда кыдалаш общеобразовательный школыштат капитально олмыктымо паша шке радамже дене эрта, да тудо школ пеленысе йоча лагерьыш коштшо-влаклан чаракым огеш ыште. Школ оралтым олмыктымо жаплан тунемше ден туныктышо-влак тыштак верланыше йочасадышке кусненыт. Мийымына годым «Солнышко» каныме лагерьыш коштшо ӱдыр-рвезе-влак лачак йочасадын ик пӧлемыштыже ӱстел йыр чумырген шинчыныт ыле. Школышто руш йылмым да литературым туныктышо Эльвира Аркадьевна Домрачева нуным ешартыш шинчымашым пуышо, уш-акылым пудыратыше модыш дене модыктен.
– Лагерьышкына чылаже 15 йоча коштеш, шукынжо тӱҥалтыш класслаште тунемыт, тыгак 5-ше ден 6-шо классла гычат улыт.
Мом ыштена? Пӱртӱсыш лектын коштына, тӱрлӧ модыш дене модына райрӱдыш бассейныш ияш тунемаш кудалыштына: ынде кок ганат мийышна вес арнянат каена, – ойла Эльвира Аркадьевна.
Йоча-влакын лагерьысе кечышт зарядке, куржталме гыч тӱҥалеш. Вара тӱрлӧ спорт модыш дене модыт. «Весела стартым» эртарен колтена, – умбакыже каласкала туныктышо.
Тидын деч посна Немда кундемыште вераҥдыме обелиск-влак деке кудалыштыт. Нунын дене йоча-влакым кажне ийын палдарат, патриотизм шӱлышан лийыш манын тыршена. Тений, Российысе калык-влакын икоян улмо идалыкыште, тӱрлӧ калыкын модышыж дене палдарена, вара тудын дене модыт.
У тунемме ий вашеш ямде лийшаш
Школым капитально олмыктымо шотышто ойлаш гын, ты пашан кӱлешлыкше кугу. Тунемме верым вуйлатыше Эрик Иванович Михеевын мутшо почеш, 1981 ийыште почылтшо школ тымарте ик ганат капитально олмыкталтын огыл, сандене тудо палынак тоштемын. Мутлан, поснак леведыш тургыжландарен. Вуйлатышын мутшо почеш, оралте кӧргыш вӱд пурен, а вӱд пура – пырдыж да молат эркын дене пытат. Тыгак окна янак йымалысе пырдыж коклам сайын шокшемдыме огыл, тидлан кӧра школышто юалге лийын.
Тунемме верым уэмден олмыктымо пашам «Молодёжь да йоча-влак» наиональный проектын «Чыла сайже – йоча-влаклан» федеральный проект да «Единый Россий» партийын Калык программыже почеш тений февральыште ышташ тӱҥалме да шушаш у тунемме идалык вашеш мучашлаш палемдыме.
Школ кӧргыштӧ чыла пӧлемым, коридорым, пӧртӧнчылым, леведышым, инженер сетьлам (вӱдым, шокшым пуымо, канализаций, вентиляций системе-влакым) уэмдат, тыгак электрооборудований, электросеть монтажым ыштат. Тидын деч посна оралте мучко компьютер сетьым шупшыт, видеоэскерымаш, пожар сигнализаций, пожар годым эвакуаций нерген увертарыме системылам вераҥдат.
Ме Эрик Иванович дене школ зданий кӧргыш пурышна. Йол вигак кӱварыш шарыме волгыдо у плитке-шамычым шиже. Ты пашам тунемме вер мучко ыштыме, пырдыжымат штукатуритлен пытарыме манын каласаш лиеш.
– Подрядный организаций – «Антикой строй групп» ООО – пашам график дене келшышын ышта. Кызытлан школ 60 наре процентлан ямде, – каласыш тунемме верым вуйлатыше.
Эрик Иванович тиде школым 2019 ий гыч вуйлата. Немда кундемысе Чашка ялын эргыже ӱмыржӧ мучко туныктымо пашаште тырша, йоча-влаклан тунемашышт сай йӧн лийже манын шонен ила. Школышто «Агропромышленный комплексыште кадр» федеральный проект почеш агротехнологический классым почмо. Тыгак пилотдымо авиаций системым тунемме программе илышыш пурталтеш. Йоча-влакым беспилотникым виктараш, модельым ышташ боевой действийын ветеранже Эрик Иванович шкак туныкта. Школым капитально олмыктымо программыш пуртымо шотыштат тудын надырже кугу. Ончыкыжым уэмдыме, кызытсе жаплан келшыше тунемме верыште шукырак ӱдыр-рвезе-влак шинчымашым погаш кошташ тӱҥалыт манын ӱшана.
Г.Кожевникова
Михаил Скобелевын фотожо
