Кужэҥер посёлкышто Курымашлык тул йӱла.
Шукерте огыл райрӱдысӧ паркыште 1941-1945 ийласе Кугу Отечественный сар годым вуйым пыштыше салтак-влак лӱмеш шарныктыш-обелискым да «Колышо-влакым шарнен, илыше-влакым чапландарыме лӱмеш» аллейым торжественно почыныт.
Але марте шарныктыш олмышто «Шортшо ава» монумент лийын гын, ынде тудым «Икшывым кучышо салтак» алмаштен. Воктенжак «Курымашлык тулым» ылыжтеныт. Тыгай вашталтыш «Илышлан кӱлшӧ инфраструктур» национальный проектын верысе инициативе дене кылдалтше программыжлан кӧра лийын. Тулым Газпромын «Сеҥымаш тулым аралена» весроссийский акцийже дене келшышын ылыжтеныт.
Уэмдыме парк йӧршеш вес сыным налын. Тиде каныме вер гына огыл, а калыкнан тынысле да ласка илышыже верч вуйым пыштыше салтак-влакым шарныктыше кумдык. Проектым илышыш шыҥдарыше-влак элнан тӱрлӧ неле жапыштыже вуйым пыштыше-влакым чапландареныт. Ынде тыште Кугу Отечественный сарыште колышо 257 салтакын лӱмжым возыктыман гранит плита веле огыл, тыгак Афган, Чечня да моло локальный сӧйлаште, Чернобыль АЭС туткарыште, йотэлласе конфликтлаште лийше сарзе, тыгак Пограничник-влаклан посна шарныктыш-шамыч улыт. А СВО-што вуйым пыштыше боец-шамычлан лӱмын посна аллейым тӱзатыме. Тудын дене ошкылат да кок шӧрыныштыжӧ радам дене фотсӱретыштым вераҥдыман меҥге-влакым ужат.
Обелиск воктене ылыжтыме «Курымашлык тул» нине сарлаште лийше да вуйым пыштыше салтак-влакым шарныктарен, йӱдшӧ-кечыже йӱла. Тиде тыглай тул огыл, тиде – кугезына-шамычлан тауштымо символ, вет нуно шке военный порысыштым шуктышыштла, эн шергым – илышыштым – Шочмо элнан ончыкылыкшо верч пуэныт. Тулым специальный военный операцийын ветеранже Андрей Семейшев чӱктен.
– Самырык тукым «Курымашлык тулын» мом ончыктымыжым умылышаш. Ӱдыр-рвезе-влак элнан историйжым, тӱрлӧ жапыште тудым аралыше сарзе герой-влакын лӱмыштым палышаш улыт, – каласен Андрей Владимирович.
Мероприятийыш Кугу Отечественный сарын, СВО-н участникше-влакын родо-тукымышт, район администраций вуйлатыше, военкомат пашаеҥ, тунемше-влак погыненыт. Шарнымаш аллейым почаш темлымаш дене СВО- што колышо сарзе Сергей Ивановын Ольга пелашыже районысо администрацийыш темлымаш дене лектын. Теве ынде шонымаш илышыш шыҥдаралтын.
– Ме шкенан йӧратыме еҥна-шамыч нерген шарнымашым курымешлан арален кодена, – тауштен каласен Ольга Вячеславовна.
Марий Эл Кугыжаныш Погын председательын алмаштышыже Александр Смирнов ойлышыжла, Коҥганур ял гыч Кугу Отечественый сарыште колышо кочаже Никифор Уразаевым шарналтен, тудат тыгай монументым шогалтымылан чот куана ыле дыр, манын. Кугыжаныш Погын депутат СВО-што улшо да тушто вуйым пыштыше салтак-влакын аваштлан, тулыквате ден шочшышт-шамычлан тауштен.
«Защитники Отечества» кугыжаныш фондын регионысо филиалжын вуйлатышыже Ренат Магсумов СВО-што пырля служитлыме йолташыже-влакым шарналтен ойлен. «Мемнан вӱрыштак – сеҥыше-влакын вӱрышт. Шочмо элнам аралыше да вуйым пыштыше-влакым шарнымашат мемнан вӱрыштак ила. Талешке-влакым ончен куштышо ача-ава-шамычлан, пелашыштлан тауштем да вуйым савем. Тыгай мемориал кажне муниципал образованийыште лиеш манын ӱшанем, – каласен тудо.
Шарныктышым почмо годым кугыжаныш фонд вуйлатыше Кужэҥер посёлко гыч Сергей Хлыстиклан «За помощь фронту» медальым, а тудын Людмила пелашыжлан Марий Эл вуйлатышын Тауштымашыжым кучыктен. Шке тӱҥ пашашт деч яра жапыште мужыр пелаш СВО кайыме регионлаш гуманитар полышым поген шупшыктат. Ренат Магсумович сцене гыч регион вуйлатышланат тауштен, поснак локальный сарлаште лийше, кызыт СВО-што улшо сарзе-влаклан полшен шогымыжлан, нунылан тӱткышым ойырымылан.
Митингыш погынышо-влак мемориал ончылан пеледышым пыштеныт. Вара чылан шарнымаш аллей мучко эртеныт.
Чынжымак, у паркым ынде «Шарнымаш парк» манаш лиеш. Тыште кажне лукшо ача-ава, шочшо, родо-тукым-влаклан – шнуй. Тышке вераҥдыме кажне шарныктыш символышто лӱм-влакым серыме. Кажне лӱмын озажын лишыл еҥже-влак улыт, нуно тушко миен кертыт… А паркышкыже пурет да могыретланат копыж чучеш…
Светлана Носован фотожо.
