13-16 октябрьыште Йошкар-Олаште Тӱнямбал руш калык соборын икымше региональный форумжо эртен.
Марий Элым вуйлатыше Юрий Зайцев форумын Калык келшымаш пӧртыштӧ «Йӱла поянлык – Российым вияҥдыме негыз» теме дене эртыше пленар заседанийыштыже пашам ыштен.
Вашлиймаште Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютин, Тӱнямбал руш калык соборын вуйлатышыжым алмаштыше, «Православный Россий» общероссийский мер толкынын председательже Михаил Иванов, соборын секретариатшым вуйлатыше иерей Василий Лосев, Йошкар-Ола да Марий митрополит Иоанн лийыныт.
Заседанийыште черке, кучем да калык кокласе кылым лончыленыт.
«Мемнан куатна икоян улмына, икте-весым колыштын моштымына, чыла пашам ваш кутырен келшен ыштымына дене кылдалтын. Черке шӱм-чон эҥертышым пуа, кучем йӧным ышта, калык поянлыкым арала – да ме пырля гына элнан нравственный негызшым пеҥгыдемдена», – традиционный поянлыкым арален кодымаште чыла вийын кӱлешлыкшым палемден Юрий Зайцев.
Тӱнямбал руш калык соборын регионыштына 2023 ийыште почмо пӧлкаже черкын, кучемын да калыкын пашам пырля ыштыме кумдыкышт лийын, вет лач тыште эн неле йодыш-влаклан вашмутым муаш лиеш.
Михаил Иванов калык ден кугыжанышын икоян лияш кӱлмыштым палемден.
«Черке ден кучем, калык ден кугыжаныш коклаште икойлык уло гын веле кугыжаныш пашам лачымын шукташ лиеш. Марий мланде тидым чапле примерже дене ончыкта. Мый республикым вуйлатыше Юрий Викторович Зайцевлан кугыжаныш пашаште мунло улмыжлан, обществын нравственный негызшым арален кодымаште пеҥгыдын шогымыжлан тауштем», – манын тудо.
Палемдымыж почеш Тӱнямбал руш калык собор ныл направлений дене пашам ышта, нуно традиционный ешым арален кодымо, иммиграционный политикым чын вӱдымӧ, айдемылан пайдам ыштыме, Шочмо элым аралыше-шамычлан полшымо дене кылдалтыныт. Соборын регионлаште, ты шотыштак Марий Элыште, почмо общественный приёмныйжо-влак тиде пашаште кӱлешан ошкыл лийыт.
Форумым президент Владимир Путинын Российыште традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымо шотышто кугыжаныш политикын негызше-влакым пеҥгыдемдыме нерген указшым илышыш пуртымо кышкарыште Тӱнямбал руш калык соборын регионысо пӧлкаж ден Йошкар-Ола епархий организоватленыт.
***
Марий парламентын спикерже Михаил Васютин форумын пленар заседанийыштыже «Российыште традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымаш: закон дене полшымаш да регионын практикыже» докладым ыштен.
Кугыжаныш Погынын председательже форумынат, каҥашаш лукмо темынат кӱлешлыкыштым палемден да Россий президентын указшым илышыш пуртымо паша дене палдарен: Марий Элыште 2030 ий марте мероприятий радамым пеҥгыдемдыме, шочмо элым йӧратыме шӱлышеш куштымо да шуко шочшан еш нерген регион кӱкшытан закон-влакым приниматлыме, молодёжный политике нерген законым уэмдыме, марий парламент пелен Экспертно-консультативный общественный советым ыштыме. Тылеч посна Кугыжаныш Погын Российысе да Юл кундем федерал округысо законодатель-влакын советлаштын пашаштышт участвоватла, а марий депутат-шамычын традиционный поянлыкым арален кодымо шотышто темлымашлаштым федеральный законодательстве дене пеҥгыдемдат.
Михаил Васютин Тӱнямбал руш калык соборын калыкым еш, историй шарнымаш да тӱвыра ойыртем йодыш-влак йыр чумырымыжым сай велым аклен да тений Петербургысо тӱнямбал юридический форумышто палдарыме инициативыже – чыла кӱшыл школышто традиционный духовно-нравственный поянлыкын негызше шотышто курсым пурташ темлымашыже – дене келшымыже, пашам пырля ышташ ямде улмыж нерген ойлен.
***
Форумын кышкарыштыже Марий Элын Кугыжаныш архивыштыже «Российыште традиционный духовно-нравственный поянлыкым арален кодымаште да пеҥгыдемдымаште Марий Элысе мер организаций-влакын верышт» теме дене «йыргешке ӱстел» эртен.
Йошкар-Ола да Марий митрополит Иоанн заседанийын Юмым Шочыктышо Эн Святой Аван Леведышыжлан пӧлеклалтше пайрем кечын эртымыжым палемден да тудын нерген радамын каласкален.
Кугыжаныш Погын председательын икымше алмаштышыже, Россий калык-влак ассамблейын регионысо пӧлкажым вуйлатыше, Российысе марий-влакын федеральный калыкле-тӱвыра автономийыштын председательже Лариса Яковлева палемден: таче духовно-нравственный поянлыкым арален кодымашке, калык-влак кокласе икойлыкым пеҥгыдемдымашке, кушкын толшо тукымым историй поянлык ден кугезына-шамычын йӱлаштым пагалаш туныктымашке виктаралтше мер да волонтёр проектлашке поснак молодёжьым ушаш кӱлеш. Мутшо почеш, историй шарнымаш ден тукым-влак кокласе кылым арален кодымо пашаште лачшымак самырык-шамыч чолгалыкым ончыктышаш улыт.
Маргарита ИВАНОВА.
Марий Элым вуйлатышын пресс-службыжын фотожо.
