Ончер
Сар жапысе кож модыш-влак
Михаил СКОБЕЛЕВ
С.Г.Чавайн лӱмеш калыкле книгагудышто «Сар жапысе кож модыш-влак» ончер почылтын.
Тудо Кугу Сеҥымашлан 80 ий теммылан пӧлеклалтын. Коллекцийым Елена Жигалова чумырен. Выставкысе витринылаште, чемоданлаште тӱрлӧ сынан модышым ончыктымо: саскан корзиҥгам, вӱдшырчыкым, колым, кайыкым, молымат. Нуным 1930-1940-ше ийлаште «Москабель» заводышто ыштен лукмо.
Сар жапыште материал ситыдымылан кӧра модышым вӱргене воштыр ден лампычке гыч ямдыленыт. Тыгодым пӧртым волгалтарыше арверын цокольжым кораҥденыт, чиялтеныт, тӱрлӧ йомак персонажым сӱретленыт.
Экспозицийыште сар жапыште госпитальлаште сӧрастарыме кож-влакын могай лиймыштым ужаш лиеш. Иман пушеҥгын укшлашкыже фольгаш пӱтырыман пенициллин атым, зелёнко да тӱрлӧ краситель дене чиялтыме бинт гыч пӱтырымӧ шарым, консерве ате гыч пӱчкеден лукмо шӱдырым сакалыме.
Сар пагытыште Йошкар-Олаштат кож модыш-влак «шочыныт». 1943 ий 19декабрьыште лекше «Марийская правда» газетыште кож модыш-влак нерген заметке савыкталтын. Тушто модышым лукшо «Красная звезда» артельым председатель Стефанский вуйлата, а мотор сынан модыш-шамычын икымше партийыштым артельын «Соцсоревнований» кевытышкыже ужалаш лукмо манын возымо. Тидын нерген библиотекын Шуэн вашлиялтше книга пӧлкажын вуйлатышыже Наталья Ванюшкина палдарыш.
Тудак артельын пашаж нерген палыше-влакым кычалеш, ты предприятийын ыштен лукмо сатужым книгагудыш кондаш йодеш.
Кож сӧрастарыш совет еҥ-влаклан сайлан ӱшаным пуэн. Нуно у ийыште шонымашышт шукталтеш, чыла нелылык шеҥгелан кодеш манын, Сеҥымашым шӱм вургыж вученыт.
Ончер 2026 ий 1 февраль марте пашам ышташ тӱҥалеш.
Михаил Скобелевын фотожо.
