Йошкар-Ола гыч Эстай Веткин П.Чайковский лӱмеш Моско кугыжаныш консерваторий пеленысе Академический музыкальный училищыште тунемеш.
Сем тӱняште вияҥмыже да тӱрлӧ конкурсышто мастарлыкым ончыктымыж нерген мутланымынам тыландат лудаш темлена.
– Эстай, тый денет апрельыште Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыште духовой да ударный семӱзгарым шоктышо-влак коклаште икымше гана Виталий Шапкин лӱмеш Россий кӱкшытан конкурс годым палыме лийынна ыле. Тый тиде конкурс нерген кушеч пален налынат? Шочмо кундемыште эртыше конкурсышто мастарлыкым ончыктымо годым тургыжланенат мо?
– Конкурс нерген Национальный сымыктыш гимназийысе туныктышем-влак ойленыт. Лӱмлӧ флейтист Виталий Владимирович Шапкин лӱмеш икымше конкурсыш ушнымем кугу чаплан шотлем. Тудын гоч мый профессионал музык корныш самырык-влакын кумылын ушнымыштым да кумдан палыме музыкантын пашажым умбакыже шуйымым ужым. Марий музыкальный культурым шуйышылан шкемымат шотлем да тидын дене кугешнем. Вет тӱрлӧ конкурс мастарлыкым шуараш, музыкант семын кушкаш да ӱшанлан ончыко каяш полша.
– Олаште кушкынат гынат, марий шӱлышан улмет шижалтеш. Конкурслан лӱмынак марий сынан вургемым чиенат але кугу олаштат марий калык улмо нерген палдараш шонен чиет?
– Мый марий улам да тидын дене моткоч кугешнем. Марий Эл – мыйын шочмо верем. Калыкемын тӱвыраже, йӱлаже мылам моткоч лишыл да шерге, садлан марий улмем нерген кеч-куштат вожылде ойлен кертам. Тидын гочак мый усталык вий-куатым налам. Калыкнан тӱвыра поянлыкше кугу, да тудын ончыкылыкшат волгыдо. Кызыт мыйынат ик тыгай шонымаш – музыкант семын вияҥаш да ончыкыжым марий тӱвырам вияҥдымашке надырым пышташ.
– Могайрак ешыште кушкынат?
– Тыглай пашаче ешыште кушкынам. Ача-авам музыкант огытыл, но изинекак музыклан шӱмаҥдаш тыршеныт. Садланак Национальный президент сымыктыш школыш тунемаш колтеныт. Тунемаш моткоч келшен, музык полшымо денак марий йылме да тӱвыра нерген утларак пален налынам.
Ик жап дзюдошкат коштынам, жап эртыме семын илышем музык дене кылдаш шонен пыштенам да ончыкыжым чапланыше музыкант марте кушнем.
– Школ деч вара вигак элнан рӱдолашкыже тунемаш каяш кӧ темлен?
– Тыгай шонымаш шкемынак лийын. Шонымашем моткоч кугу, садлан эн сай туныктышо-влак дене тунемаш да чолга, талантан-влак коклаште лияш кӱлмым тӱҥлан шотленам. Москош тунемаш каенам гынат, марий улмем ик ганат монден, тӱвыра деч кораҥын омыл. Мӧҥгешла, мӧҥгӧ гыч мыняр торашке кает, шке калыкетым тунар утларак пагалаш да йылмым шымлаш тӱҥалат.
– Эстай, тӱрлӧ конкурсышто мастарлыкет ончыктенат да кызытат ончыктет? Эн кугу сеҥымашлан кушто лийметым шотлет?
– Школышто тунемме жапыште республик, Россий кӱкшытан ятыр конкурсыш ушненам, да сеҥымашемат шуко. Училищыштат тӱрлӧ вере мастарлыкым тергем. Эн кугу сеҥымашлан музыклан кӧра профессионал могырым веле огыл вияҥаш, марий тӱвырам республикын да элын чекше деч ӧрдыжтӧ ончыктен кертмем шотлем. Кодшо кеҥежым Испанийыште марий тӱвыран чапшым ончыкташ пиал логалын. Тидым кугу чаплан шотлем, вет тыгай мероприятийыште мый уло тӱнялан Марий кундемна да шочмо калыкна нерген каласкален кертынам!
– Тый кларнет дене шоктет. Молан лачшымак ты семӱзгарым ойырен налынат?
– Кларнетым шоктен, тӱрлӧ чоншижмашым, кумылым ончыкташ лиеш. Тудо – айдеме йӱклан эн лишыллан шотлалтше семӱзгар. Тудым тембржылан, йӱк йоҥгалтме поянлыкшылан кӧра йӧратем.
– Тый утларакшым шкетын але оркестр дене выступатлет?
– Шкетынат, тыгак оркестр, камерный ансамбль денат выступатлем. Утларакше Моско консерваторийыште да мыйын тунемме колледжын концерт залыштыже шоктем. Оркестр дене консерваторийын кугу залыштыже шоктышна, тушто мый кларнет группын вуйлатышыже лийынам. Эше шукерте огыл Калуга олаште концертым ончыктышна. Кодшо кечылаште кларнет, виолончель да фортепиано дене Брамсын триожым йоҥгалтаренна. Кларнетын тӱрлӧ семӱзгар дене пырля йоҥгалтмыже мылам моткоч келша.
– Репертуарыштет могайрак произведений-влак улыт?
– Репертуарыште тӱнямбал музык классик-влак Моцартын, Брамсын, Ловрельон произведенийышт-влак кугу верым айлат. Кызытсе жаплан келшыше музыкат кумылым нӧлта, мутлан, россий композитор, музыковед Эдисон Денисовын сонатшым шокташ келша. Лишыл жапыште у концерт, конкурс, мастер-класс-влак мыйым вучат, садлан у произведений-влакым сольно да ансамбль дене шокташ ямдылалтам.
Туге гынат посна концертым але премийым огыл, а мастарлыкем вияҥдаш, уш-акылым эшеат пойдараш да музыкым келгынрак умылаш тунемаш кӱлмым эн тӱҥлан шотлем. Садлан жапым пайдалын кучылташ тыршем. Илен-толын, музыкальный культурым вияҥдымаште мыйынат надырем лиеш манын ӱшанем.
– Эстай, шочмо кундемыш чӱчкыдынак толын коштат мо?
– Каныш годым але йӧн лийме семын Йошкар-Олаш толын каяшак тыршем. Тыште мыйым лишыл еҥем-влак эреак вучат. Марий мланде вий-куатым пуа, у шонымашым шочыкта. Кажне кеҥежым шочмо кундемыштем тӱрлӧ вере лияш тыршем, поснак Чумбылат курыкыш миен толаш тыршем. Тушто вийым, ласкалыкым шижам.
Чыла тидыже ойырен налме корнем дене ончыкыжымат ӱшанлын каяш да музыкант семын кушкаш полша.
– Лӱмым тылат кӧ пуэн? Тудын мом ончыктымыжым палет мо?
– Лӱмым мылам ачам пуэн, авамланат келшен. Эстай – чыла пашам ыштен моштышо. Лӱмем шотышто википедийыште тыге возат: «Тыгай лӱман еҥ пашалан пижеш гын, тудым чаткан шукта, иктаж-могай пашалан пижмыж деч ончыч пачаш-пачаш вискален налеш, йодышым келгын шымла да шке пайдажлан ятыр аргументым муэш. Тудым ала-мо шотышто ӱшандараш йӧсӧ».
– Илышыште тыйым мо эн чот кумылаҥда?
– Муро, пӱртӱс, шочмо кундем, йыр улшо еҥ-влак…
– Тунемме да муро деч посна жапым кузе эртарет?
– Мый спорт дене кылым кучем, изам-влак дене пырля походыш кошташ йӧратем. Кодшо ийын, мутлан, Морко чодыра гоч 30 наре километрым ошкылынна.
– Могай музыкым чӱчкыдын колыштат?
– Тӱҥ шотышто классический музык, но у жанр-влакым шымлаш йӧратем. Мыйын шонымаште, музык чекшым ок пале.
– Ончыкыжым могай шонымашет уло?
– Умбакыже тунемаш, музыкант семын вияҥаш шонем. Тений шошым мыйым Грецийыш ALEA III фестивальыш исполнитель да композитор семын ӱжыныт. Тиде тӱнямбал проектыште участвоватлыме да кызытсе классический музык дене пашам ыштыме кӱлешан опыт лийын.
Алевтина Байкова
Фотом еш альбом гыч налме
