Российыште 2026 ийысе приёмный кампаний шушаш арняште мучашлалтеш.
Россий Федераций Просвещений министр Сергей Кравцов палемден: тений колледж ден техникумлаш 3 миллион наре йодмаш пурен, тиде рекорд. Марий Элыште 2026 ий 1 августлан 4673 бюджет верыш 8023 йодмаш пурен, тышеч республикысе Образований да науко министерствын ведомствыштыжо улшо 19 профессионал организацийжын 3970 бюджет верышкыже – 6605.
Марий Элын тенийысе абитуриентше могайрак, шукынжо могай специальностьым ойырат, приёмный кампаний кузе эрта, ойыртемже могай? Тиде да моло йодышым Юл кундем кугыжаныш технологий университетын Йошкар-Оласе аграрный колледжшын приёмный комиссийыштыже визымше ий тыршыше, тунемме верын преподавательже Мария Коновалова дене мутым вашталтышна.
– Мария Николаевна, таче кечылан (авт.: 4 августлан) Йошкар-Оласе аграрный колледжын бюджет верышкыже тунемаш пураш мыняр йодмаш пурен?
– Таче кечылан 1201 йодмаш уло. Тунемаш пурымо контрольный цифрна тений 310, ӱмаште 210 лийын. Ынде кум ий почела планым 1 августлан темена. Туге гынат приёмный кампаний 15 августышто мучашлалтеш, сандене абитуриент-влак деч йодмаш-шамычым налмым умбакыже шуена. Молан манаш гын тунемаш налме годым школ аттестатысе кокла баллым шотыш налына. Адакшым тений льготан-влак шукемыныт: специальный военный операцийын веле огыл, тыгак Сирийыште, Афганистаныште, Чечняште служитлыше-влакын икшывышт деч йодмаш-шамыч пуреныт. Нунын кокла гыч шукыштын кокла баллышт сай, тиде куандара. Мутат уке, проходной балл чылалан икте. Но, паледа, изи баллан-влакат мемнан дене «почылтыт»: преподавательна-влак кажне студентлан кугу тӱткышым ойырат, тудын моштымашыжым вияҥдаш йӧным ыштат, кумылаҥден моштат. Да туге, эсогыл варажым выпускник-влак колледжышкына шольыштым, йолташыштым тунемаш пураш вӱден кондат.
– Тенийысе выпускник-влак кокла гыч шукынжо ончыкыжым кӧ лияш шонат? Ты гана могай направлений дене йодмаш ик эн шуко?
– Тиде тунемаш налме план – бюджет вер – дене кылдалтын. Мутлан, ӱмаште электриклан 15 вер лийын, тений – 50. А теве автомеханиклан 2025 ийыште 50 вер ыле, а ты гана 35 веле. Сандене эн шуко йодмаш могай направлений дене пурен, каласаш неле. Но мый тыге манам: кажне специальность шке абитуриентшым муэш. Тенийысе самырык-влак кокла гыч шукынжо «Автотранспорт средствам технический могырым обслуживатлымаш да олмыктымаш», «Транспорт электрооборудований да автоматике дене пайдаланымаш» специальность-шамычым ойырат. Ятырын мехатронике ден робототехникылан кумылан улыт. Моло специальностят, «классике» манметат, йодмашан улыт. Мутлан, «Агропромышленный комплексыште электротехнике системе-влак», «Ялозанлык технике ден оборудований дене пайдаланымаш да олмыктымаш». Но поснак «чапланышылан» «Автомобиль корным чоҥымаш да тудын дене пайдаланымаш» специальностьым шотлыман. Молан эрге-влак кокла гыч шукышт тудым ойырат – тидым мый каласен ом керт.
– Тыгай сӱрет пытартыш ийыште але ондакат ыле?
– Тиде специальность дене тунемаш кокымшо ий налына. Ӱмаште оксала туныктымо, 15 еҥан группо гыч иктат тетла вес вере каен огыл. Тений гыч ты специальностьлан бюджет кӱшеш ямдылена, тынарак еҥлан верым ыштыме.
Тыгак «Теплоснабжений да теплотехнический оборудований» специальностьыш йодмаш эреак шуко пура. Те паледа, «Профессионалитет» программе почеш мемнан колледжыште «Агротехник» кластерым почмо, предприятий-партнёр-влак дене вашкыл ойпидышым ыштыме. Студентна-влак «Работа России» сайт гоч нунын дене целевой тунеммашлан ойпидышым ыштат да партнёрлан шотлалтше предприятийлаште производство практикым эртат. Тушто шукыштлан стипендийым тӱлат, тыгак нуно колледжыштат стипендийым налыт. А пытартыш курслаште пашам ышташ тӱҥалыт да пашадарым налыт.
– Палена, колледжыште пилотдымо авиаций системе дене кылдалтше специалистым ямдылен луктыда. Ты направлений дене тунемаш пураш йодмаш шотышто сӱрет могайрак?
– Пилотдымо авиаций системе дене кылдалтше направлений дене йодмашым тений кумшо ий налына. Тудат йодмашан, эсогыл рвезе-влак коклаште веле огыл, ӱдыр-шамычат тунемаш кумылан улыт. Чынжым ойлаш гын, мемнан дене ӱдыр-влак чыла напрвленийыште улыт, эсогыл техник-механикланат шинчымашым погат. «Пилотдымо авиаций системын операторжо» специальность дене тений 40 бюджет вер уло, кызытлан тушко 144 йодмаш пурен.
– Тений гыч колледжыште у направленият уло дыр…
– Уло. Кок ий почела «Чодыра да чодыра-парк озанлык» направлений лийын, но тений тудым «Чодырам ямдылыме технологий» агроспециальность дене вашталтыме. Чынжым гын, тӱҥалтыште тунемаш пураш йодмаш шагал лийын, самырык-влак «Чодырам руышылан ынем кай» маныныт. Но тиде шонымаш йоҥылыш, молан манаш гын «Чодырам ямдылыме технологий» специальность почеш план дене келшышын студент-влак корным чоҥымашым, кызытсе техникым, инфраструктурым, пу материалым да шуко молым тунемыт. Рашрак каласаш гын, нуно варажым чодыраште веле огыл, тыгак мебельым ыштыше фабриклаште пашам ыштен кертыт, этнотуризм дене кылдалтше объектлам ыштымаште тыгай шинчымашан специалист-влак моткоч кӱлыт.
– Визымше ий приёмный комиссийыште пашам ыштеда. Моло ийла дене таҥастарымаште, тенийысе эн кугу ойыртем могай?
– Эн кугу ойыртем – компьютеризаций. Тений приёмный комиссийыште секретарь пелен оператор пашам ышта. Абитуриент тунемаш пураш йодмашым кид дене огеш возо, чылажымат оператор вигак компьютер полшымо дене данный-влак базыш пурта. Тыге жап аныклалтеш. Базе пел шагатыште уэмдалтеш. Варажым йодмашым, распискым печатлен луктына. Абитуриент чылажымат оригинал почеш терга да кидпалыжым пышта.
– Мария Николаевна, 2026 ийысе абитуриент – могай тудо?
– Тачысе абитуриент – шкенжым шинчыше самырык еҥ. Шукынжо шонен пыштыме специальность денак тунемаш пураш толыт да ончыкыжым могай профессиян лийнешт – палат. Мутлан, икте лачшымак техник-мехатрониклан ыштынеже, весе – теплотехник, кумшо – электрик… Молгунамсе ийла дене таҥастарымаште, тачысе абитуриент утларак шонымашышкыже шуаш тыршыше. Тудо шукырак палынеже, сандене йодыштеш: мутлан, мом туныктат, кузе да моло нерген. Шукынжо мемнан предприятий-партнёр-влакым палат. Моткоч куандара. Мыйын шонымаште, тиде «Профессионалитет» федерал программын лектышыже. Самырык-влак сай качестван образованийым да чонлан келшыше веле огыл, кызытсе илышыште ик эн йодмашан специальностьым налнешт.
Мария Николаевна дене мутланымына годым приёмный комиссийыш икмыняр гана Йошкар-Оласе колледжын директоржо, Марий Элысе ялозанлыкын сулло пашаеҥже, ялозанлык науко кандидат Геннадий Богданов пурен лекте. «Пытартыш жапыште колледжыш ял ден села гыч але оласе икшыве-шамыч шукырак тунемаш толыт?» йодышемлан Геннадий Владимирович вашештыш: «Шке жапыштыже, пашам тӱҥалмем годым, 96 процентше ял гыч лийыныт, варарарак – иктӧр, а ындыжым оласе-влак шукыракат улыт, очыни».
Г.Кожевникова
Михаил Скобелевын фотожо
