МАРИЙ ТӰНЯ

Вич кече шочмо йылмылан кумылаҥденыт

21-25 июльышто Свердловск область Красноуфимск район Сарсаде ялыште марий этно-тӱвыра да йылме лагерь пашам ыштен.

Тудым Ленинград областьысе марий-влакын «Ший корно» калыкле-тӱвыра автономийышт Екатеринбургысо да Урал марий-влакын калыкле-тӱвыра автономийыштын полшымышт дене эртарен. Тушко Свердловск область, Санкт- Петербург, Москва, Пермь, Уфа, Бирск, Нефтекамск олала, Пошкырт кундемысе  Мишкан села гыч кумылан-влак ушненыт. Ты сменын тӱҥ шонымашыже –марий-влакын акрет годсек илыме кундемыште шочмо йылмым тунемаш.

Занятий-влакым кажне кечын тӱҥ шотышто кок шагат дене занятий-влак эртареныт.  Туныктышыжо ятыр ий дене шочмо йылмылан кумылаҥдыше еҥ-влак лийыныт: Наталья Венина, Ирина Тойгильдина да Серафима Апсатарова.  Участник-влакын палемдымышт почеш, куштылгыжак лийын огыл. Вич кече жапыште марий текстлам лудыныт, почеламутлам тунемыныт, марла гыч рушлаш кусареныт, илыш йӱла дене кылдалтше термин-влакым пален налыныт. Шинчымашым налмаште туныктышыжат, тунемшыжат икте-весылан эҥертыш лийыныт.

Тыгай лагерьым «Ший корно» автономий ынде икмыняр ий почела эртара. Кажне гана – тӱрлӧ верыште. Тений лагерьлан Сарсаде ялым ойырен налыныт, тушто марий-влак тӱшкан илат. Нуным марий ӱдырамаш Нина Алексеевна Кимаева илаш пуртен. Шкенжын пу пӧртыштыжӧ лу еҥлан   верым муын. Ала-кӧжлан – коҥга воктене, кӧжлан – шарча шеҥгелне, чуланыште, но иктат ӧпкелалтын огыл, мӧҥгешла, марий суртын, озаштын поро кумылыштым гына шижыныт. Верлаш лектын коштмо годым нунылан тусо марий-влак шке чон шокшыштым нунылан пӧлекленыт.

Юа селаш миен коштмат ушешышт кодын. Тушто нуно марий-влакын  шнуй отыштышт лийыныт, йӱла радамым эртарымашке ушненыт. Ошыгечынже, йӱла почеш мончаш пуреныт. Отыштат чывылалтме верыш миен  коштыныт. Кумалтышыжым верысе онаеҥ-влак Леонид Канакаев ден Владимир Мишин эртареныт.

«Мыланна тидыже «тӱвыра программе» веле огыл лийын. Шке калыкнан тукым гыч тукымыш куснен толшо йӱлам пагалымашым шке шинча денак ужынна. Умыленна: шочмо йылме тунам ила, кунам тудым аралат да самырык-влакым шӱмаҥден толыт», – сера Марий йылме лагерьлан пӧлеклалтше воткыл лаштыкыште  тудын участницыже Юлия Шарапова.

Селаштак верысе чолга ӱдырамаш Роза Андрееван суртыштыжо почмо, тоштер дене палыме лийыныт. Роза Ярмиевна шке тоштерышкыже урал, пошкырт, олык ден курыкмарий-влакын тошто  вургемыштым, вуйчиемыштым, сӧрастарышытым, тӱрлӧ солыкыштым  чумырен. Тушто уна-влакым марий калык кочкыш дене сийленыт. Верысе «Поро чон» фольклор ансамбльын участникше-влак дене пырля «Марий кас» эртен. Юлия Шарапова тидын нерген пеш кумылын шке воткыл лаштыкыштыже серен: «Нине вашлиймаш деч кажныже  шке чоныштыжо озаштын поро кумылышт ден чон шокшыштын изи ужашыжым пырля наҥгаен».

«Ший корно» калыкле-тӱвыра автономий вуйлатыше Лариса Арламован возымыжымат ушештараш уто огыл: «Марий тӱвыра – тиде чынжымак поянлык, ме тудым арален да тукым гыч тукымыш шуен толына. Лагерьын кажне участникшылан мемнан деке ушнымылан да уым пален налаш тыршымыжлан тауштена».

Светлана Носова

Снимкыште: Марий йылме лагерьын участникше-влак.

Марий йылме лагерьллан пӧлеклалтше воткыл лаштык гыч налме фото.

 

 

Добавить комментарий