«Демос» кычалше отряд увер деч посна йомшо 600 утла сарзым муын.
Тидын нерген отрядын командирже Дмитрий Шипунов Кугыжаныш Погынын председательже Михаил Васютин дене вашлиймыж годым увертарен. Тыгак «Воинские захоронения 1941-1945 годов на территории Марийской АССР» справочник да вуйым пыштыше сарзе-влак нерген шарнымашым курымашлыкыш савырыме шотышто ончыкылык паша дене палдарен.
Мут толмашеш, Михаил Васютин ден Дмитрий Шипуновым Сурок посёлкышто мемориалым почмо событий гыч тӱҥалме историй шарнымашым арален кодымо шотышто ик паша уша.
Дмитрий Шипуновын каласкалымыж гыч, кычалме паша республикыштына тойымо сарзе-влакын чотыштым палынак вашталтен: Шарнымаш книгаште 1578 еҥ шотлалтеш гын, отрядын тыршымыж дене марий мландыште 2713 воинын кийымыжым пеҥгыдемдыме. Тойымо землякна-шамычынат чотышт 155 гыч 214 еҥ марте кугемын.
Поснак Сӱзлэҥерысе тойымо вер нерген увер чот ӧрыктарен: военкоматын данныйже почеш тушто 178 еҥ шотлалтеш, кычалше-влак 858 сарзым муыныт.
«Ме кажне еҥым муынна, кажне фактым документын копийже дене пеҥгыдемдыме. Чаманен палемдем, спискыш ешарыме 600 утла сарзе кужу жап увер деч посна йомшылан шотлалтын. Документ коклаште йоммыштлан кӧра нунын шотышто эсогыл похоронкым колтен огытыл, да родо-тукымышт лишыл еҥыштын кушто вуйым пыштымыж нерген икмыняр лу ий дене пален огытыл», – манын Дмитрий Шипунов.
Вашлиймаште справочникын презентацийжым Молодёжный парламентлан эртараш да тидын дене самырык тукымлан республикыштына сарзе-шамычым тойымо верла, тыгак мемнан регионысо госпитальлаште да тунемме частьлаште эмлалтше салтак-шамычын пӱрымашышт нерген каласкалаш кутырен келшеныт.
Кычалше-влак ончыкыжым Марий Элыште сар ийлаште верланыше воинский часть-шамычлан пӧлеклалтше у справочникым ямдылаш шонат. Тидланже архивлаште оҥай документым ситышын мумо.
Ныл тӱжем утла сарзын пӱрымашыжым рашемдыме деч вара мумо кажне лӱм шӱм-чоным корштара, палемден Дмитрий Шипунов.
«Нуным лично палыше тукым пытен толеш, сандене калык тидым тӱрлын вашлиеш. Икте, салтакын Шочмо эл верч вуйым честне пыштымыжым пален налын, уло чонжо дене куана гын, весе… Ик сарзын родо-тукымжым Москваште кок ий кычална, а вашеш колаш логале: тылеч ончычшо кушто лийында?» – палемден «Демос» отрядын командирже.
Михаил Васютин кычалше отрядын тыршымыжым кӱкшын аклен, боец-влаклан историйын чынжым рашемдыме да Шочмо элым аралыше-влакын лӱмыштым пӧртылтымӧ пашаште шуко ий тыршымыштлан тауштен.
Маргарита ИВАНОВА.
Марий Эл Кугыжаныш Погынын пресс-службыжын фотожо.
