Мыняр шукырак еҥ дене палыме лият, тунар чотрак тиде шонымаш пеҥгыдемдалтеш: мемнан коклаште моткоч шуко кидмастар уло! Да кажныжын пашажым ончен куанет!
У Торъял район Токтарсолаште шочын-кушшо, а кызыт пелашыж дене Йошкар-Олаште илыше Павел Анисимов пу гыч путырак ойыртемалтше фигур-влакым пӱчкеда. Эсогыл кӱртньышкат пӱчкеден «сӱретла».
Школыштак шӱмаҥын
Кидпашалан рвезе Токтарсола школышто шӱмаҥын. Чынрак каласаш гын, пу гыч пӱчкедаш туныктымо кружокышто. Тушко рвезын кок изаже коштын. Нунын дене пырля Павелат ик кечын миен да, нылымше классым пытарымешкыже, ты кружокыш коштмыжым чарнен огыл.
Тиде пашаже сайын лекмым да сайын сӱретлымыжым ужын, туныктышо ача-аважлан эргыштым нылымше класс деч вара тунамсе Национальный президент школ-интернатыш колташ темлен. Тыге 5-ше гыч 9-ше класс марте Павел тушто шинчымашым поген.
– Мемнам пу гыч пӱчкедаш, шун гыч ненчаш, чеканкым ышташ, сӱретлаш туныктеныт. Мылам чылажат келшен. Но утларакше пу гыч пӱчкедаш йӧратенам да умбакыже Москва воктенысе Богородский художественно-промышленный училищыш (кызыт институт – авт.) тунемаш пуренам. Тунам тудо ик эн виянлан шотлалтын, – каласкалаш тӱҥале кидмастар.
Тунем пытарымыж деч вара рвезе армийыш каен. Тушеч пӧртылмекше, кафе-влаклан дизайным ыштыше фирмыште тыршен. А умбакыже кидпаша деч йӧршынат кораҥашыже логалын, вет Павел Йӱдвелыш кошташ тӱҥалын. Тушто электриклан ыштен.
Чарнен, уэш кумылаҥын
– Пашашке Москвашке куснымеке гына вахте деч вара мӧҥгыштӧ улмем годым яра жапыште изин-изин пӱчкедаш тӱҥалынам. Училищым тунем пытарымем, пу гыч пӱчкедымем нерген пырля пашам ыштыше-шамыч пален налыныт да тидым-тудым йодаш тӱҥалыныт. А икана ик рвезе славян юмо-шамычын фигурыштым пӱчкеден пуаш йодын. Нунын нерген тымарте паленат омыл. Шканемат оҥайын чучын, да ышташ тӱҥалмем деч ончыч ятыр шымленам, интернетыште уверым кычалынам, – палдарыш самырык пӧръеҥ.
Икмыняр жап ончыч эше ик ойыртемалтше кидпашам ышташ тӱҥалын.
– Икана Москва гыч толмекем, йолташем ик ялыште тошто пӧртым пужаш полшаш йодо. Тушто кенета товарым муым. «Лиеш, мый тудым шканем налам?» – йодым. «Нал», – мане йолташем. Мӧҥгышкӧ кондымекем, товарым уэмдаш кумылем лекте. Тыге мый вурдыжым мотор узор дене сылнештарышым, резной манмым ыштышым. А вара семынем шоналтышым: «А молан вурдыжо гына мотор лийшаш? Кӱртньыжат тек сӧрал лиеш!» Тыге тудымат сӱретым пӱчкын луктын сылнештарышым, – мутшым шуйыш Павел.
Но тӱрыс ыштен пытарен огыл улмаш гынат, Москваште икте ужалаш йодын.
– Тунам шоналтышым: «Тыгай паша-влак еҥ-шамычлан келшат гын, тугеже тидым умбакыже шуйыман». Сандене Москва гыч мӧҥгӧ толмо еда кӱртньым погышо базылаште тошто товар-шамычым наледенам да сӧрастаренам. Тыгодым славян юмо-влакын фигурыштым пӱчкедыме пашамат ыштымым чарнен омыл.
Нуным кидмастар шке телефонышкыжо сниматлылын да интернетысе соцкыл лаштыкышкыже вераҥдылын. Лач туштак Ярославль гыч пӧръеҥ нине пашаже-влакым ужын. Тудын Москваште шкенжын кевытше лийын, да тушто тыгаяк сынан кидпаша-влакым ужала улмаш. Павелын пашаже-шамычат келшенытат, тыгайымак ышташ йодын. Тылеч вара тудын заказше почеш ятыр пӱчкеден.
Жап эртыме семын весе-шамычат заказым пуаш тӱҥалыныт. Нуно Казань, Москва, Курск, Иркутск, моло олала ден кундемла гычат улыт. Да ындыже, шкенжын ойлымыж почеш, еҥ-влакын йодмыштым вигак ыштенжат огеш шукто.
Пытартыш жапыште Павел пу гыч эше тӱрлӧ аралтышым ышта. Мутлан, «Неразлучники», «Замужем», «Домовой» улыт. Нунымат шукын йодыт. Кокланже эскизым кидмастар шкеже шонен луктеш. Южышт фотографийым колтат але мо могай лийшашым ойлат, да нунын почеш пӱчкеда. Ямде лиймекышт, кажне пашажым эн ончычак морилке дене чиялта, вара йытын ӱй ден шыштым йыга. Тыге ыштыме вӱдыжгымӧ да пунышкымо деч арала, адакшым тӱсыштат мотор лиеш.
Мастерскойжо – балконышто!
Анисимовмыт ялысе суртышто огыл, а оласе пачерыште илат гынат, туштат пӧръеҥ кидпашажым ышташ посна пӧлемым келыштарен. Кушто, маныда? Балконышто! Тӱҥалтыште тудым тыглай шокшемденыт улмаш, а вара Павел шканжат вучыдымын ты кумдыкым мастерскойышко савырен.
Кызыт вате-марий ола воктенысе ик ялыште шке пӧртыштым чоҥат. Мо оҥайже, тудо эше тӱрыс ямде огыл гынат, тидым-тудым пӱчкедаш пӧлемже кушто лийшашым пӧръеҥ вигак палемден. Тугеже ончыкыжымат пашаже-влак ятыр ышталтыт …
Любовь Камалетдинова
