29 август – Кинде илян кече. Тудо шурнын амбарыш пурен вочмыжым ончыкта.
Шарнеда, киндым ончыч шукынжо, поснак ялыште илыше-влак, шке пыштеныт. Шке пыштымыже моткоч тутло, пушыжо уремыште эртен кайышынат шӱвылвӱдшым луктын.
Те, йолташ-влак, киндым шке пыштымыдам шарнеда? Утларакше шыдаҥ але уржа ложаш гыч кӱэштмым кочкыда? Кызыт киндым налыда але шке пыштеда?
Инесса СТЕПАНОВА, Йошкар-Ола администрацийын тӱвыра пашам виктарыше рӱдержын вуйлатышыжын алмаштышыже:
– Шке пыштыме киндылан нимогай налме ок шу, шонем. Руашым луген, оварымыжым вучен, формыш оптен, духовкыш шындетат, икмыняр жап гыч пӧрт мучко тыгай тамле пуш шарла. А кӱэшт лукмеке, шокшынек ушкал ӱйым шӱралтен кочмо. Тиддеч тамлыже укеат.
1990-2000 ийлаште арняште кок гана киндым кӱэштме. Шыдаҥ, уржа, нуным пырля йӧркалыме ложаш денат пыштыме. Йоча-влакат, шкеат куанен да йӧратен кочкынна. Кызыт шуэнрак кӱэштам, южгунам веле когыльым ыштыме годым йыргешке киндым шындем. Тудым тыманмеш авызлена. Пе-еш тамле! Кинде пыштыме сомыл ковамым шарныкта: тудак кумло ий утла ончыч, эше школыш коштмем годымак, кинде ден мелна руашым лугаш, когыльым ышташ туныктен. Киндым кӱэштме – тукым гыч тукымыш куснен толшо эн тӱҥ сомыл. Тудым шкешотан йӱлалан шотлем. Арам огыл калыкыште ойлат: «Кинде деч кӱкшӱ нимат уке. Ӱстембалне киндет уло – улан улат. Кинде деч кугу от лий». Садлан тиде сомыл пеш шерге, лишыл да чоным ырыктыше. Кызыт утларакше налмым кочкына гынат, шке пыштыме киндын акше волен огыл, шонем.
Лидия ИКСАНОВА, И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжын Национальный искусство гимназийжын методистше, туныктышо:
– Эртыше курымын 90-ше ийлаштыже киндым шке пыштенам. Амалже киндым налаш лийме денат кылдалтын огыл, а пашам ыштыме дене. Мый ялыште иленам, пу пӧртым коҥгаш олтен ырыкташ кӱлын. Иканаште кок формо дене куд сукыр киндым кӱэштын луктам ыле. Тыге – пӧртыштат шокшо, киндат уло, йырваш тамле пуш шарла. Шукыж годым шыдаҥ ложаш гыч кӱэштме. Кызыт кевытыште кинде ончычсо гай огыл, а шке кӱштын лукмо киндын пушыжат эркын мондалтеш. Ончычсо пашалан кызыт уэш пижаш шонем.
Наталия АЛЕКСЕЕВА, М.Шкетан лӱмеш Марий национальный драме театрын артистше:
– Шарнем, изиэм годым авам руашым луга, нӧштылеш да тамле киндым кӱэштын луктеш ыле. Школышто тунемме годым мыят ты пашам кумылын шуктенам. Мутат уке, шке пыштыме киндын тамжым нимо дене от таҥастаре!
Кызыт олаште илыме дене ты сомыл мондалтын. Адакшым ялыштат киндым кӱэштшыже шагалын улыт докан. А теве когыльым, мелнам, перемечым да моло кочкышым коҥгаште кӱэшташ пеш йӧратена.
Вероника КУЗНЕЦОВА, Марий Элысе Композитор ушемын секретарьже, музыковед:
– Ялыште ковам ончыч шкеак киндым пыштен. Пеш тамле лийын. Авам денат йыргешке формыш ру деч посна кӱэштмым шарнем. Кызыт кевытыште налына, поснак нӧшмаҥдыме «Легенда мари» кинде келша. Чӱчкыдынак мелнам кӱэштына, тудымат пеш йӧратена.
Татьяна ГАЛКИНА-СМОРОДИНОВА, Советский йоча сымыктыш школын туныктышыжо.
– Авамын киндылан руашым ямдылымыж гыч тӱҥалын, кӱэштын лукмыж марте эскераш келшен. Коҥга гыч лукмыжым шольым дене коктын чот вученна. Кызытат авам южгунам киндым пышта.
А ме утларакше кевытыште налына.
Алевтина БАЙКОВА ямдылен
Авторын фотожо
