У Торъял районысо Тошто Торъял тӱвыра пӧрт вуйлатыше Надежда Якимова «Ялысе тӱвыра учреждений-влакын эн сай пашаеҥышт» лӱм дене палемдалтын.
Тӱҥалме корно
Ялласе тӱвыра учреждений ден пашаеҥыштын шуктымо сомылыштлан акым пуымо конкурсым республикын Тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министерствыже кажне ийын эртара да Тӱвыра пашаеҥын кечыжлан пӧлеклалтше пайрем вашеш иктешла.
Надежда Эриковна ты тӱвыра пӧртыш 2000 ий 11 сентябрьыште пашаш толын да кызытат уло кумылын тырша.
– Икшывемлан шым тылзе теммеке, пашаш пуренам. Пелашем тунам верысе колхозышто тыршен, пашадарже кугужак лийын огыл. Ешлан оксам ситараш манын, жаплан веле клубыш толынам ыле. Тунам пелашемын йолташыже вуйлатыше лийын да мыйым аккомпаниаторлан ӱжын, – палдара Надежда Эриковна. – Мый 1999 ийыште Оршанке педколледжым «тӱҥалтыш класслам да музыкым туныктышо» специальность дене тунемын лектынам. Туштак баяным шокташ тунемынам.
Аккомпаниаторлан Надежда Якимова идалык наре гына тыршен шуктен. Вуйлатыше Станислав Валентинович Бастраковын Йӱдвелыш пашаш кайымекыже, чолга ӱдырамашлан тӱвыра пӧртым вуйлаташ ӱшаненыт.
– Паша моткоч оҥай, эреак у еҥ-влак дене палыме лийына, тӱрлӧ мероприятийым эртарена. Кидмастар-влакын пашаштым выставкыш чумырена, тыгак йоча-шамычым сӱрет, поделке конкурслаш ушена. Тыге ме кугурак-влакымат да школышто тунемше-шамычымат тӱвыра пӧртыш кумылаҥдена, – радамлыш вуйлатыше.
Уста ӱдырамаш йоча-влак дене кылым муын мошта, вет клубышто пашам ыштымыж жапыштак верысе школышто музык урокым туныктен. Ик жап шуко функциян рӱдерыштат документоведлан тыршен.
«Ешем, пашам – чон кумылем»
Пелашыж дене коктын ӱдыр ден эргым ончен куштеныт, ик уныкашт уло. Коктынат тиде ялешак шочын-кушкыныт. Пошкудо уремлаште илыше ӱдыр ден рвезе изинекак пырля модын куржталыштыныт, а школышто кугурак классыште тунеммышт годым келшаш тӱҥалыныт. Куд ий гыч ешым чумыреныт. Коктынат пашалан кожмак улыт, пырля кок пачашан пӧртым чоҥеныт, чыла сурт сомылкам икте-весылан полшен, ваш эҥертен ыштеныт. Кум ий ончыч пелашыже шӱм чер дене черланымеке, ындыжым чыла пашам ӱдырамашлан шукташ перна. Пелен улшо 15 ияш эргыже – аван эн кугу эҥертышыже, кажне канышлан Йошкар-Ола гыч толшо ӱдыр ден веҥыжат тӱрлӧ сомылым ворандараш полшымышт дене куандарат.
– Ончыч пӧръеҥ пашам паленжат омыл ыле… Илет-илет да чылалан тунемат улмаш, – чонжым почеш Надежда Якимова. – Йӧра кеч паша веремже ялыштак, кеч ик жаплан ойгым монден, чонем луштарен муралташат, мутланашат лиеш. «Ший оҥгыр» ансамбльын участникше-влак шӱлыкаҥын шинчаш огыт пу, нунын дене пырля ойгымат, куанымат лош пайлена. Икте-весе деке южгунам унала миен толына, пашаланат полшена.
Самырык вий – у шӱлыш
«Ший оҥгыр» ансамбльыште утларакше сулен налме канышыш лекше улыт, тыгак йочасад пашаеҥат кумылын толеш. Коклан школышто тунемше да тора кундемыш пашаш коштшо-шамычат ушнат. Коллективыште чылажге латвич еҥ шотлалтеш. Арнялан кок гана репетицийыш погынат. Республикыште эртаралтше ятыр фестиваль, конкурс гыч сеҥымаш дене пӧртылыт, концерт денат чӱчкыдынак лектын коштыт. Ӱмаште ансамбль калык лӱм дене палемдалтын.
– Репертуарыште калык муро ден куштымаш кугу верым айлат, шкенан тале гармонистна, тӱвыра пӧртын аккомпаниаторжо Виталий Яндыгановын мурыжо-влакымат мурена. Виталий Захарович кокшӱдӧ утла мурым возен. Мыланна У Торъял район, шочмо ял, Марий Эл Республик нерген мураш поснак келша, йӧратымаш да келшымаш теме денат мурыжо-влакым калык шокшын вашлиеш, – каласкала вуйлатыше. – Кызытсе саманыште тыгай талантан специалистым муаш пеш йӧсӧ, садлан ме Виталий Захарович дене чот кугешнена. Тудлан тазалыкым да ончыкыжымат усталык пашаште тӱвыргӧ лектышым тыланена. Тӱвыра пӧртыштӧ художественный вуйлатышылан тыршыше Эвелина Беловат репертуарнам пойдараш полша. Тудо мемнан ешыш кок ий ончыч толын, эше школышто музыкым туныкта. Самырык вий коллективышкына у шӱлышым пуртен.
– Тиде премийым коллективын сеҥымашыжлан шотлем. Пашалан акым пуымышт ончыкшым эшеат чот тыршаш да калык лӱмнам кӱшнӧ кучаш тарата, – манеш Надежда Эриковна. – Умбакыжат планнам тӱрыс шуктыман, вет пашанаже мурен-куштымо дене веле огыл кылдалтын, оксамат ыштен налшаш улына. Садлан шуматкече еда дискотекым эртарена. Тушко Советский, Кужэҥер, Шернур районла гыч ӱдыр-рвезе-влак толыт.
Мутат уке, кызыт яллаште самырык-влак шагалынак кодыныт, садлан Тошто Торъял велнат тыгак.
Иктешлыме семын
Теве тыгай тудо мемнан геройна: шке пашажым сайын палыше, кеч-могай сомылым ворандарен колтышо, усталык шӱлышан, пашаеҥже ден артистше-влакым пагалыше да нунын дене кугешныше. Фотом еш альбом гыч налме
